Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §3.8.1-3.8.42

还乡的幻想与祈求迁往较温和的流放地

第 29 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人幻想借助神话中的战车或双翼瞬间回到祖国、重见妻友,但随即意识到这是不切实际的空想,转而祈求皇帝允许他变更流放地点。在波托斯恶劣环境的折磨下,诗人的身心几近崩溃,甚至渴望死亡,但他仍寄望于皇帝能法外开恩,减轻惩罚。

§3.8.1Nunc ego Triptolemi cuperem consistere curru, §3.8.2misit in ignotam qui rude semen humum; §3.8.3nunc ego Medeae vellem frenare dracones, §3.8.4quos habuit fugiens arce, Corinthe, tua, §3.8.5nunc ego iactandas optarem sumere pennas, §3.8.6sive tuas, Perseu, Daedale, sive tuas: §3.8.7ut tenera nostris cedente volatibus aura §3.8.8aspicerem patriae dulce repente solum, §3.8.9desertaeque domus vultus, memoresque sodales, §3.8.10caraque praecipue coniugis ora meae.
如今我真想立在特里普托勒摩斯的战车上,他曾将未经耕作的种子播撒在未知的土地;如今我真想勒住美狄亚的巨龙,科林斯啊,那是她从你的城堡逃亡时所拥有的巨龙;如今我真想获得那用以飞翔的翅膀,无论是你的,珀耳修斯,还是你的,代达罗斯:如此,在柔和的微风顺应我们的飞行而退让时,我便能突然看见祖国那甜蜜的土地,还有那荒废家园的容貌、想念我的同伴们,尤其是,我妻子那亲切的面庞。
§3.8.11stulte, quid haec frustra votis puerilibus optas, §3.8.12quae non ulla tibi fertque feretque dies?
愚蠢的人啊,你为何用孩子般的祈求徒然期盼这些,没有任何一天曾经或将要为你带来这些?
§3.8.13si semel optandum est, Augusti numen adora, §3.8.14et, quem sensisti, rite precare deum.
如果一定要祈求一次,那就敬拜奥古斯都的神性,并虔诚地向你已感受其威能的神祈祷。
§3.8.15ille tibi pennasque potest currusque volucres §3.8.16tradere: det reditum, protinus ales eris.
他能将双翼与飞驰的战车赐予你:只要他准许你归来,你便会立刻生出双翼。
§3.8.17si precer hoc—neque enim possum maiora rogare— §3.8.18ne mea sint, timeo, vota modesta parum, §3.8.19forsitan hoc olim, cum iam satiaverit iram, §3.8.20tum quoque sollicita mente rogandus erit.
如果我祈求这一点——因为我确实无法要求更多—— 我担心我的祈求会显得不够谦卑,或许有朝一日,当他已经平息了怒火,到了那时,才应当以焦虑的心向他祈求。
§3.8.21quod minus interea est, instar mihi muneris ampli, §3.8.22ex his me iubeat quolibet ire locis,
与其相比算作较轻的惩罚,对我而言已等同于丰厚的恩赐,愿他命令我从这些地方离开,去往任何地方。
§3.8.23nec caelum nec aquae faciunt nec terra nec aurae; §3.8.24ei mihi, perpetuus corpora languor habet!
气候、水源、土地和微风都不适合我;悲伤的我啊,持久的虚弱占据了我的身体!
§3.8.25seu vitiant artus aegrae contagia mentis, §3.8.26sive mei causa est in regione mali, §3.8.27ut tetigi Pontum, vexant insomnia, vixque §3.8.28ossa tegit macies nec iuvat ora cibus; §3.8.29quique per autumnum percussis frigore primo §3.8.30est color in follis, quae nova laesit hiems, §3.8.31is mea membra tenet, nec viribus adlevor ullis, §3.8.32et numquam queruli causa doloris abest.
究竟是病弱心灵的染病败坏了肢体,还是我的病痛因这片地区而起,自从我踏足波托斯,失眠便折磨着我,消瘦使皮肤勉强包裹着骨头,食物也不合胃口;就像那在秋天,被初寒侵袭,被新冬所伤的落叶上的颜色,这种颜色占据了我的四肢,我毫无精力复原,且那令人哀叹的痛苦原因从未消失。
§3.8.33nec melius valeo, quam corpore, mente, sed aegra est §3.8.34utraque pars aeque binaque damna fero.
我的精神并不比身体更好,两部分都同样病重,我承受着双重的折磨。
§3.8.35haeret et ante oculos veluti spectabile corpus §3.8.36astat fortunae forma legenda meae: §3.8.37cumque locum moresque hominum cultusque sonumque §3.8.38cernimus, et, qui sim qui fuerimque, subit, §3.8.39tantus amor necis est, querar ut cum Caesaris ira, §3.8.40quod non offensas vindicet ense suas.
它紧贴并伫立在我的眼前,宛如一个清晰可见的形体,那是我那清晰可辨的命运的化身:当我们目睹这里的处所、人们的习俗、服饰和语言,且脑海中浮现出我是谁以及我曾是谁时,我对死亡的渴望如此强烈,以至于我对恺撒的愤怒心生怨恨,怨他为何不用剑来惩治对他的冒犯。
§3.8.41at, quoniam semel est odio civiliter usus, §3.8.42mutato levior sit fuga nostra loco.
然而,既然他曾一次以公民般(宽大)的方式行使他的憎恨,愿通过改变地点,我们的流刑得以减轻。

词汇与语法注释

  1. 3.8.1cuperem — cuperem(以及 3.8.3 的 vellem,3.8.5 的 optarem)为虚拟式未完成过去时,独立使用,表示在目前无法实现的愿望。
  2. 3.8.16det — det 为虚拟式现在时,起到了条件或让步从句的作用(“如果他准许归来”)。接下来的 protinus ales eris 为其后结句(直陈式将来时)。
  3. 3.8.21quod minus — quod 是包含先行词的关系代词(意为“比这[完全归来]更轻的惩罚”),作为下一行 iubeat 的宾格宾语。iubeat 为愿望虚拟式(“愿他命令……”)。
  4. 3.8.23faciunt — facio 的不及物动词用法,意为“(气候、环境等对身体)合适”、“有益于健康”。
  5. 3.8.39querar ut — ut 是引导结果从句的连词,由前一行的 tantus 所触发,后接虚拟式动词 querar。quod(3.8.40)则用以解释怨恨(querar)的原因。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §3.8.1-3.8.42. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:3.8.1-3.8.42

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。