§3.10.1Siquis adhuc istic meminit Nasonis adempti, §3.10.2et superest sine me nomen in urbe meum, §3.10.3suppositum stellis numquam tangentibus aequor §3.10.4me sciat In media vivere barbaria.
如果在那里仍有人记得被夺走的纳索,而在没有我的城市里,我的名字依然留存,请让他知道,我身处从未触碰海面的星空之下,在野蛮之地的深处生活。
萨乌罗马泰人、野蛮的贝西人和盖塔人将我包围,这些名字与我的才华是多么不相称!
§3.10.7dum tamen aura tepet, medio defendimur Histro: §3.10.8ille suis liquidus bella repellit aquis,
然而,只要天气依然温暖,我们还受到流经其间的希斯特尔河的保护:它用流淌的水阻挡了战争。
§3.10.9at cum tristis hiems squalentia protulit ora, §3.10.10terraque marmoreo est candida facta gelu, §3.10.11dum prohibet Boreas et nix habitare sub Arcto, §3.10.12tum patet has gentes axe tremente premi.
但是,当阴郁的冬季显露出荒凉的面容,大地因大理石般的寒冰而变得一片洁白,当北风与积雪令人无法在北极星下居住时,那时便显而易见,这些民族正承受着颤抖的天轴的压迫。
§3.10.13nix iacet, et iactam ne sol pluviaeque resolvant, §3.10.14indurat Boreas perpetuamque facit.
积雪覆盖,为了不让太阳和雨水将落下的雪融化,北风使其凝固,并使其长久不化。
因此,当先前的积雪还未消融,下一场雪又已到来,在许多地方,积雪往往会存留两年。
§3.10.17tantaque commoti vis est Aquilonis, ut altas §3.10.18aequet humo turres tectaque rapta ferat.
狂风的力量是如此巨大,以至于它能将高耸的塔楼夷为平地,并将卷走的屋顶带向远方。
人们用兽皮和缝制的裤子来抵御严寒,在整个身体中,只有面部暴露在外。
§3.10.21saepe sonant moti glacie pendente capilli, §3.10.22et nitet inducto candida barba gelu; §3.10.23nudaque consistunt, formam servantia testae, §3.10.24vina, nec hausta meri, sed data frusta bibunt.
摇动时,头发常常因悬挂的冰晶而发出声响,白色的胡须因覆满冰霜而闪闪发亮;葡萄酒脱离了容器,保持着罐子的形状凝固在一起,他们喝的不是倒出来的纯酒,而是递过来的冰块。
§3.10.25quid loquar, ut vincti concrescant frigore rivi, §3.10.26deque lacu fragiles effodiantur aquae?
我该如何诉说,河流如何因寒冷而被束缚、凝结,而脆弱的水竟能从湖中挖掘出来?
§3.10.27ipse, papyrifero qui non angustior amne §3.10.28miscetur vasto multa per ora freto, §3.10.29caeruleos ventis latices durantibus, Hister §3.10.30congelat et tectis in mare serpit aquis; §3.10.31quaque rates ierant, pedibus nunc itur, et undas §3.10.32frigore concretas ungula pulsat equi; §3.10.33perque novos pontes, subter labentibus undis, §3.10.34ducunt Sarmatici barbara plaustra boves.
希斯特尔河本身并不比盛产纸莎草的河流窄,它通过许多河口与广阔的大海汇合,随着寒风将其蓝色的水流冻结,它便凝固了,并在冰封的水面下向大海蔓延;曾经行船的地方,如今人们步行通过,而马蹄也正敲击着因寒冷而凝固的波浪;在这崭新的桥梁上,波涛在下方悄然流逝,萨尔马提亚的牛群拉着野蛮的货车通过。
§3.10.35vix equidem credar, sed, cum sint praemia falsi §3.10.36nulla, ratam debet testis habere fidem: §3.10.37vidimus ingentem glacie consistere pontum, §3.10.38lubricaque inmotas testa premebat aquas, §3.10.39nec vidisse sat est; durum calcavimus aequor, §3.10.40undaque non udo sub pede summa fuit.
我确实很难被相信,但是,既然谎言没有任何好处,证人应当获得应有的信任:我们看见了冰冻凝结的广阔海洋,光滑的冰壳压迫着静止不动的水面,仅仅看见是不够的;我们踏上了坚硬的海面,波浪的顶端就在我们不曾湿润的脚下。
§3.10.41si tibi tale fretum quondam, Leandre, fuisset, §3.10.42non foret augustae mors tua crimen aquae.
雷安德洛斯啊,如果当年你也有这样的一片海,你的死就不会成为那狭窄水域的罪状。
§3.10.43tum neque se pandi possunt delphines in auras §3.10.44tollere; conantes dura coërcet hiems; §3.10.45et quamvis Boreas iactatis insonet alis, §3.10.46fluctus in obsesso gurgite nullus erit; §3.10.47inclusaeque gelu stabunt in marmore puppes, §3.10.48nec poterit rigidas findere remus aquas.
那时,海豚既不能跃入空中,严寒也束缚着试图尝试的它们;尽管北风拍打着双翼发出轰鸣,被围困的深渊中也不会有一丝波澜;被冰封锁的船只将如同站在大理石上一样停滞不前,船桨也将无法划开坚硬的水面。
我们看见鱼儿被困在冰中动弹不得,但它们中的一部分在当时依然活着。
§3.10.51sive igitur nimii Boreae vis saeva marinas, §3.10.52sive redundatas flumine cogit aquas, §3.10.53protinus aequato siccis Aquilonibus Histro §3.10.54invehitur celeri barbarus hostis equo; §3.10.55hostis equo pollens longeque volante sagitta §3.10.56vicinam late depopulatur humum.
因此,无论是过度强烈的北风的残暴力量凝结了海水,还是凝结了从河流中溢出的水,一旦希斯特尔河被干燥的北风抚平,野蛮的敌人便立刻骑着快马袭来;敌人在战马和远射的箭矢上力量强大,广泛地摧残着附近的土地。
§3.10.57diffugiunt alii, nullisque tuentibus agros §3.10.58incustoditae diripiuntur opes, §3.10.59ruris opes parvae, pecus et stridentia plaustra, §3.10.60et quas divitias incola pauper habet.
人们四处逃散,在无人守卫田野的情况下,无人看管的财产便遭到洗劫,乡间微薄的财产、牲畜和嘎吱作响的货车,以及贫穷的居民所拥有的全部财富。
§3.10.61pars agitur vinctis post tergum capta lacertis, §3.10.62respiciens frustra rura Laremque suum: §3.10.63pars cadit hamatis misere confixa sagittis.
一部分人双手被缚在身后,作为俘虏被驱赶走,徒劳地回头望着自己的田园和家神:另一部分人则悲惨地被有倒钩的箭矢射中倒下。
§3.10.64nam volucri ferro tinctile virus inest.
因为在那飞行的铁器上,涂有渗透的毒药。
§3.10.65quae nequeunt secum ferre aut abducere, perdunt, §3.10.66et cremat insontes hostica flamma casas.
他们将无法带走或牵走的东西付之一炬,敌人的火焰烧毁了无辜的茅舍。
§3.10.67tunc quoque, cum pax est, trepidant formidine belli, §3.10.68nec quisquam presso vomere sulcat humum, §3.10.69aut videt aut metuit locus hic, quem non videt, hostem; §3.10.70cessat iners rigido terra relicta situ.
即使是在和平时期,人们也因对战争的恐惧而战栗,没有一个人会扶着犁开垦土地,这片土地要么看见敌人,要么恐惧着它所看不见的敌人;被遗弃的土地在僵硬和荒芜的状态中荒废着。
§3.10.71non hic pampinea dulcis latet uva sub umbra, §3.10.72nec cumulant altos fervida musta lacus.
这里没有甘甜的葡萄隐藏在藤蔓的阴影下,也没有沸腾的新酒装满深邃的酒槽。
§3.10.73poma negat regio, nec haberet Acontius in quo §3.10.74scriberet hic dominae verba legenda suae.
这片地区拒绝结出果实,阿孔提乌斯在这里也没有可在其上书写字句供他的女主人阅读的东西。
§3.10.75aspiceres nudos sine fronde, sine arbore, campos.
你会看见没有树叶、没有树木的光秃秃的平原。
§3.10.76heu loca felici non adeunda viro!
唉,这真是一个幸福之人不该涉足的地方!