Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §1.8.1-1.8.50

痛斥友人的不可思议背叛与不忠

第 10 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人指责朋友背叛了他们深厚的友谊,称这种背叛如同自然法则倒转般不可思议,并在回忆两人过去的亲密交往时,哀叹朋友如今的冷酷与不诚实。

§1.8.1In caput alta suum labentur ab aequore retro §1.8.2flumina, conversis Solque recurret equis: §1.8.3terra feret stellas, caelum findetur aratro, §1.8.4unda dabit flammas, et dabit ignis aquas, §1.8.5omnia naturae praepostera legibus ibunt, §1.8.6parsque suum mundi nulla tenebit iter, §1.8.7omnia iam fient, fieri quae posse negabam, §1.8.8et nihil est, de quo non sit habenda fides.
深深的河流将从大海向着源头倒流,太阳也将驱转马匹向后奔驰:大地将孕育星辰,天空将被犁头耕耘,波涛将喷出火焰,烈火将化作水源,万物都将违背自然法则而运行,宇宙的任何部分都不会坚守自己的轨道,我曾否认可能发生的一切,现在都将发生,没有什么是不可以去相信的了。
§1.8.9haec ego vaticinor, quia sum deceptus ab illo, §1.8.10laturum misero quem mihi rebar opem.
我之所以作此预言,是因为我被那人欺骗,我本以为他会给我这可怜的人带来帮助。
§1.8.11tantane te, fallax, cepere oblivia nostri, §1.8.12afflictumque fuit tantus adire timor, §1.8.13ut neque respiceres nec solarere iacentem, §1.8.14dure, nec exequias prosequerere meas?
欺人者啊,难道对我的如此遗忘竟攫住了你,走近那落难之人竟让你感到如此巨大的恐惧,以至于你既不回头看一眼,也不安慰那倒地的人,残忍的人啊,你也不来送一送我的丧礼?
§1.8.15illud amicitiae sanctum et venerabile nomen §1.8.16re tibi pro vili sub pedibusque iacet?
难道那神圣而值得尊敬的友谊之名,在你看来实际上竟如贱物一般被践踏在脚下?
§1.8.17quid fuit, ingenti prostratum mole sodalem §1.8.18visere et adloquiis parte levare tuis,
去探望一位被巨石般重担压垮的伙伴,用你的言语分担他的一部分痛苦,这有什么困难?
§1.8.19inque meos si non lacrimam demittere casus, §1.8.20pauca tamen ficto verba dolore pati, §1.8.21idque, quod ignoti faciunt, vel dicere saltem, §1.8.22et vocem populi publicaque ora sequi,— §1.8.23denique lugubres vultus numquamque videndos §1.8.24cernere supremo dum licuitque die, §1.8.25dicendumque semel toto non amplius aevo §1.8.26accipere, et parili reddere voce vale ?
即使不为我的不幸落泪,至少也分担几句虚假悲伤的话语,哪怕只是说出陌生人也会说的话,顺应众人的声音和世俗的口吻,—— 甚至是在最后的日子里,在还被允许的时候,去看一眼那悲伤的、再也见不到的容颜,并且听一句、并用同样的声音回一句“再见”,这在一生中仅能说一次,而不再有第二次,这有什么困难?
§1.8.27at fecere alii nullo mihi foedere iuncti, §1.8.28et lacrimas animi signa dedere sui.
然而其他与我毫无盟约之缘的人都做到了,他们流下了眼泪,作为他们心意的证明。
§1.8.29quid, nisi convictu causisque valentibus essem §1.8.30temporis et longi iunctus amore tibi?
怎么,难道我没有通过交往和有力的理由、以及长久岁月的爱,与你紧紧相连吗?
§1.8.31quid, nisi tot lusus et tot mea seria nosses, §1.8.32tot nossem lusus seriaque ipse tua?
怎么,难道你不了解我那么多的嬉戏和那么多严肃的事情,我自己难道也不了解你那么多嬉戏和严肃的事情吗?
§1.8.33quid, si dumtaxat Romae mihi cognitus esses, §1.8.34ascitus totiens in genus omne loci?
怎么,难道你仅仅是在罗马被我结识,而不曾如此频繁地被接纳进入那里的各种场所吗?
§1.8.35cunctane in aequoreos abierunt irrita ventos?
难道一切都空空地随海风散去了吗?
§1.8.36cunctane Lethaeis mersa feruntur aquis?
难道一切都被淹没在勒忒之水中漂走了吗?
§1.8.37non ego te genitum placida reor §1.8.38urbe Quirini, urbe meo quae iam non adeunda pede est, haec habet ora sinistri, §1.8.39sed scopulis, Ponti quos haec habet §1.8.40inque feris Scythiae Sarmaticisque iugis: §1.8.41et tua sunt silicis circum praecordia venae, §1.8.42et rigidum ferri semina pectus habet, §1.8.43quaeque tibi quondam tenero ducenda palato §1.8.44plena dedit nutrix ubera, tigris erat: §1.8.45aut mala nostra minus quam nunc aliena putares, §1.8.46duritiaeque mihi non agerere reus.
我不认为你出生在奎里努斯的温和都市—— 那座如今我的双脚已无法踏入的城市,而是出生在不祥的蓬托斯海岸所拥有的岩石上,或者是生在斯基泰和萨尔马提亚的荒凉山脊之中:你的心房周围有着火石的脉络,坚硬的胸膛怀着铁的种子,曾经给你那柔嫩的口腔吮吸饱满乳房的乳母,是一只母虎:否则,你就会觉得我们的痛苦不至于像现在这样与你无关,你也不会被我控诉为冷酷无情。
§1.8.47sed quoniam accedit fatalibus hoc quoque damnis, §1.8.48ut careant numeris tempora prima suis, §1.8.49effice, peccati ne sim memor huius, et illo §1.8.50officium laudem, quo queror, ore tuum.
但是,既然运命的损失中又加上了这一条,即我们最初的时光失去了其应有的和谐,请促成这一结果:让我不再记恨这一罪过,并让我用如今抱怨的同一张嘴,去赞美你的忠诚。

词汇与语法注释

  1. 1.8.10laturum misero quem mihi rebar opem — 关系代名词 quem 是不定式 laturum [esse] 的逻辑主语(宾格),其先行词是前一行的 ab illo。动词 rebar(“我认为”)作为插入的思考动词起作用。
  2. 1.8.11cepere oblivia nostri — cepere 是完成式第三人称复数 ceperunt 的缩约形。nostri 是人称代名词 nos 的属格,此处用作宾格性属格(“对我们的/对我的遗忘”)。
  3. 1.8.17quid fuit... cernere... accipere, et parili reddere voce vale? — 由第17行的无人称表达 quid fuit(“有什么困难/这是怎么回事”)引导,一系列主语性不定式并列呈现:visere (18), levare (18), pati (20), dicere (21), sequi (22), cernere (24), accipere (26), 以及 reddere (26)。此外,vale 被视作不变化名词(“再见之词”),作宾格,充当 accipere 和 reddere 的宾语。
  4. 1.8.29quid, nisi... essem... iunctus — quid 后面的省略结构,隐含了如 [esset] 的词(“如果不是……那会怎样”)。nisi essem iunctus 采用虚拟语气未完成过去时,表示对持续至今的状态的反事实假设,而非单一过去事实的假设。
  5. 1.8.48ut careant numeris tempora prima suis — 由连词 ut 引导的名词性从句,作同位语以解释前一行的指示代词 hoc(即 accedit 的实际主语)的内容。numeris suis 意为“其自身的数量(或和谐、韵律)”,此处表示人生的第一阶段(或友谊的初期)缺乏其应有的秩序或好运。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §1.8.1-1.8.50. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.8.1-1.8.50

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。