Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §1.6.1-1.6.36

赞美患难与共的忠贞妻子并誓令其名永垂不朽

第 8 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人赞美妻子的贞洁与功德,感谢她在我落难时予以支撑并保护其财产免受恶徒掠夺,并誓言即使自己的诗才因苦难而衰退,也将通过诗歌使妻子的名声永垂不朽。

§1.6.1Nec tantum Clario est Lyde dilecta poetae, §1.6.2nec tantum Coo Bittis amata suo est, §1.6.3pectoribus quantum tu nostris, uxor, inhaeres, §1.6.4digna minus misero, non meliore viro.
克拉罗斯的诗人对吕德没有这般挚爱,科斯的诗人对他的比提斯也没有这般深情,妻子啊,不及你深深刻在我的心房,你配得上一个不这么悲惨、但绝不会更好的丈夫。
§1.6.5te mea supposita veluti trabe fulta ruina est: §1.6.6siquid adhuc ego sum, muneris omne §1.6.7tui est.
我的废墟因你而支撑,仿佛下面垫着一根栋梁;如果我至今还算得上什么,这完全是你的恩赐。
tu facis, ut spolium non sim, nec nuder ab illis, §1.6.8naufragii tabulas qui petiere mei.
是你使我免于成为战利品,免于被那些人剥夺殆尽,那些企图掠夺我海难残存木板的人。
§1.6.9utque rapax stimulante fame cupidusque cruoris §1.6.10incustoditum captat ovile lupus, §1.6.11aut ut edax vultur corpus circumspicit ecquod §1.6.12sub nulla positum cernere possit humo, §1.6.13sic mea nescio quis, rebus male fidus acerbis §1.6.14in bona venturus, si paterere, fuit.
正如一头贪婪的狼,在饥饿的驱使下,渴望着鲜血,觊觎着无人看管的羊圈,或者正如一只贪食的秃鹰,环顾四周,寻找是否有任何尸体暴露在没有泥土掩埋的地面上,同样地,某个在我艰难时刻不忠的人,本要来侵占我的财产,若是你听之任之的话。
§1.6.15hunc tua per fortis virtus summovit amicos, §1.6.16nulla quibus reddi gratia digna potest,
你的美德通过勇敢的朋友们击退了此人,对于这些朋友,任何应得的感谢都无法足额偿还。
§1.6.17ergo quam misero, tam vero teste probans, §1.6.18hic aliquod pondus si modo testis habet.
因此,用一个既悲惨又真实的证人来证明,只要这位证人还算有些分量。
§1.6.19nec probitate tua prior est aut Hectoris uxor, §1.6.20aut comes extincto Laodamia viro.
论及你的贞洁,无论是赫克托耳的妻子,还是陪伴亡夫而去的拉奥达弥亚,都不能胜过你。
§1.6.21tu si Maeonium vatem sortita fuisses, §1.6.22Penelopes esset fama secunda tuae: §1.6.23sive tibi hoc debes, nullo pia facta magistro, §1.6.24cumque nova mores sunt tibi luce dati, §1.6.25femina seu princeps omnes tibi culta per annos §1.6.26te docet exemplum coniugis esse bonae, §1.6.27adsimilemque sui longa adsuetudine fecit, §1.6.28grandia si parvis adsimulare licet,
如果你曾有幸得到麦奥尼亚的诗人来歌颂,珀涅罗珀的声名也只能屈居你之下:无论这是归功于你自己,在没有导师的情况下变得贞洁,并且自诞生之日起,优良的品德就已赋予了你,还是那位你多年来一直崇敬的第一夫人,教导你成为贤妻的楷模,并在长期的熏陶中使你变得与她相似—— 如果允许将伟大的事物与微小的事物相比。
§1.6.29ei mihi, non magnas quod habent mea carmina vires, §1.6.30nostraque sunt meritis ora minora tuis!—
呜呼哀哉,我的诗歌不具有伟大的力量,我的歌喉配不上你伟大的功绩!
§1.6.31siquid et in nobis vivi fuit ante vigoris, §1.6.32extinctum longis occidit omne malis!—
—— 即使我以前也曾有过些许生命的活力,如今已全部熄灭,在长期的苦难中死去了!
§1.6.33prima locum sanctas heroidas inter haberes, §1.6.34prima bonis animi conspicerere tui.
—— 否则你将在神圣的女英雄们中占据首位,你将因你心灵的美德而首先受到瞩目。
§1.6.35quantumcumque tamen praeconia nostra valebunt, §1.6.36carminibus vives tempus in omne meis.
然而,无论我们的颂扬发挥多大作用,你都将通过我的诗歌永世长存。

词汇与语法注释

  1. 1.6.4digna minus misero, non meliore viro — 形容词 `digna` 支配夺格,在此处 `misero [viro]` 和 `non meliore viro` 作为夺格发挥作用。`viro`(丈夫)指奥维德本人。
  2. 1.6.14in bona venturus, si paterere, fuit — `venturus ... fuit` 是由主动将来分词与助动词 `fuit` 构成的主动将来迂言陈述,表示过去意图、紧迫或条件句的归结。它与条件从句 `si paterere`(`patereris` 的缩写,异态动词 `patior`“允许”的未完成过去时虚拟语气被动相)一同,构成了过去相反事实的条件句:“如果你允许的话,他就会来侵占我的财产。”
  3. 1.6.17ergo quam misero, tam vero teste probans — `probans` 是现在分词,修饰紧随其后的 `hic ... testis`(即诗人自己),或者在没有明确主句动词的情况下独立起作用。`quam misero, tam vero teste` 是一个夺格短语(表示手段或伴随),意为“通过一个既悲惨又真实的证人”,用以强调证人的可信度。
  4. 1.6.23sive tibi hoc debes ... seu — 由 `sive ... seu` 引入的析取关联结构。它对比了妻子卓越的美德是归功于她自身天赋的特质(`tibi hoc debes`),还是归功于她对高贵楷模(利维娅皇后)的效仿(`femina seu princeps...`),无论哪种情况都在赞美她的美德。
  5. 1.6.33prima locum sanctas heroidas inter haberes — `haberes` 和 `conspicerere`(第34行)是未完成过去时虚拟语气,作为过去相反事实条件句的归结。该条件松散地对应于第31-32行 `siquid... vigoris... extinctum... occidit`(“如果曾有任何活力存留[但实际上它已消逝]”)。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §1.6.1-1.6.36. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.6.1-1.6.36

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。