Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §1.2.1-1.2.56

流放途中的风暴与向诸神的祈求

第 3 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德在流放途中遭遇狂风暴雨,他向海天诸神哀求免受凯撒怒火的惩罚,并描绘了风暴的恐怖以及对留在家中的妻子的宽慰之情。

§1.2.1Di maris et caeli—quid enim nisi vota supersunt?—
海与天的神明啊——因为除了祈祷还剩下什么呢?
§1.2.2solvere quassatae parcite membra ratis, §1.2.3neve, precor, magni subscribite Caesaris irae!
—— 请免于拆散这艘破碎之船的构件,并且,我祈求,不要对伟大的凯撒的怒火表示赞同!
§1.2.4saepe premente deo fert deus alter opem.
常常当一位神明施加压力时,另一位神明会带来帮助。
§1.2.5Mulciber in Troiam, pro Troia stabat Apollo; §1.2.6aequa Venus Teucris, Pallas iniqua fuit.
穆尔基贝尔敌视特洛伊,阿波罗则为了特洛伊而立;维纳斯对特洛伊人温和,帕拉斯则对他们不公。
§1.2.7oderat Aenean propior Saturnia Turno; §1.2.8ille tamen Veneris numine tutus erat.
萨图尔尼亚更偏向图尔努斯,因而憎恨埃涅阿斯;然而他因维纳斯的神力而保全。
§1.2.9saepe ferox cautum petiit Neptunus Ulixen; §1.2.10eripuit patruo saepe Minerva suo.
凶猛的涅普顿常常袭击谨慎的尤利西斯;密涅瓦也常常将他从自己的叔父手中夺回。
§1.2.11et nobis aliquod, quamvis distamus ab illis, §1.2.12quis vetat irato numen adesse deo?
对我们也是如此,尽管我们与那些人相去甚远,但在神明发怒之时,谁能禁止有某种神力在旁协助呢?
§1.2.13verba miser frustra non proficientia perdo.
可怜的我徒然耗费着毫无用处的言辞。
§1.2.14ipsa graves spargunt ora loquentis aquae, §1.2.15terribilisque Notus iactat mea dicta, precesque §1.2.16ad quos mittuntur, non sinit ire deos.
沉重的水打在正在说话的我的嘴上,可怕的南风吹散我的话语,不让我的祈祷传达给那些它们所送往的神明。
§1.2.17ergo idem venti, ne causa laedar in una, §1.2.18velaque nescio quo votaque nostra ferunt,
因此,同样的风,为了不让我仅在单一的事因中受创,把我们的风帆和我们的祈祷,不知带往何处。
§1.2.19me miserum, quanti montes volvuntur aquarum!
可怜的我啊,多少高山般的水流在翻滚!
§1.2.20iam iam tacturos sidera summa putes, §1.2.21quantae diducto subsidunt ‘aequore valles!
你会以为它们现在、立刻就要触碰到最高的星辰,当海水劈开时,下沉的深谷是多么巨大!
§1.2.22iam iam tacturas Tartara nigra putes, §1.2.23quocumque aspicio, nihil est, nisi pontus et aer, §1.2.24fluctibus hic tumidus, nubibus ille minax.
你会以为它们现在、立刻就要触碰到黑暗的塔耳塔洛斯,无论我看向何处,除却海洋与天空,别无他物,前者因波涛而膨胀,后者因乌云而充满威胁。
§1.2.25inter utrumque fremunt inmani murmure venti.
在两者之间,狂风以惊人的呼啸肆虐。
§1.2.26nescit, cui domino pareat, unda maris.
海洋的波涛不知该服从哪一个主人。
§1.2.27nam modo purpureo vires capit Eurus ab ortu, §1.2.28nunc Zephyrus sero vespere missus adest, §1.2.29nunc sicca gelidus Boreas bacchatur ab Arcto, §1.2.30nunc Notus adversa proelia fronte gerit.
因为东风时而从紫红色的东方获取力量,现在从迟暮的西方送来的西风又已降临,现在冰冷的北风从干燥的大熊座疯狂肆虐,现在南风又在迎面的战线上展开交锋。
§1.2.31rector in incerto est nec quid fugiatve petatve §1.2.32invenit: ambiguis ars stupet ipsa malis,
舵手无所适从,既找不到该避开什么,也找不到该追求什么他的技艺在变幻莫测的灾难面前惊呆了。
§1.2.33scilicet occidimus, nec spes est ulla salutis, §1.2.34dumque loquor, vultus obruit unda meos.
我们确实正在毁灭,没有任何得救的希望,正当我说着,波涛已将我的脸庞淹没。
§1.2.35opprimet hanc animam fluctus, frustraque precanti §1.2.36ore necaturas accipiemus aquas,
波浪将压碎这个生命,而在徒劳祈祷的口中,我们将接纳那夺去生命的潮水。
§1.2.37at pia nil aliud quam me dolet exule coniunx: §1.2.38hoc unum nostri scitque gemitque mali.
然而,我那贞洁的妻子除了为我这个流放者感到悲伤,别无他求:关于我们的不幸,她知道并为之叹息的,唯有这一件事。
§1.2.39nescit in inmenso iactari corpora ponto, §1.2.40nescit agi ventis, nescit adesse necem.
她不知道这具身躯正在无垠的海洋中被抛掷,她不知道它正被狂风驱赶,不知道死亡已在眼前。
§1.2.41o bene, quod non sum mecum conscendere passus, §1.2.42ne mihi mors misero bis patienda foret!
啊,万幸的是,我没有允许她和我一同登船,免得我这可怜的人不得不承受双重的死亡!
§1.2.43at nunc, ut peream, quoniam caret illa periclo, §1.2.44dimidia certe parte superstes ero.
但现在,即便我死去,既然她免于危险,我至少仍将在我的那一半生命中存活下去。
§1.2.45ei mihi, quam celeri micuerunt nubila flamma!
可怜的我啊,乌云闪烁着多么迅速的火焰!
§1.2.46quantus ab aetherio personat axe fragor!
天空中回荡着多么巨大的轰鸣!
§1.2.47nec levius tabulae laterum feriuntur ab undis, §1.2.48quam grave balistae moenia pulsat onus.
船侧的木板被波涛拍击的力度绝不轻微,正如同弩炮的重物猛烈撞击着城墙。
§1.2.49qui venit hic fluctus, fluctus supereminet omnes: §1.2.50posterior nono est undecimoque prior.
涌向这里的这股波涛,高过所有的波涛:它在第九波之后,在第十一波之前。
§1.2.51nec letum timeo; genus est miserabile leti.
我不怕死,只是这种死法令人悲叹。
§1.2.52demite naufragium, mors mihi munus erit.
免除难破的厄运吧,死亡对我将是恩赐。
§1.2.53est aliquid, fatove suo ferrove cadentem §1.2.54in solida moriens ponere corpus humo, §1.2.55et mandare suis aliqua et sperare sepulcrum §1.2.56et non aequoreis piscibus esse cibum,
对于因自己的命运或刀剑而倒下的人来说,这终究是一件幸事:在临终时将奄奄一息的身体置于坚实的大地之上,并向亲人交代一些遗言,且期盼一个坟墓,而不是成为海中鱼类的食物。

词汇与语法注释

  1. 1.2.2solvere... parcite — 表示禁止命令的习惯表达法。动词 parcite(parcere 的复数命令形)伴随不定式(此处为 solvere)表示“免于、停止”做某事。
  2. 1.2.12irato... deo — 由名词和形容词构成的“绝对夺格”句式,带有让步语气(“尽管……”),译为“即使在神明(指凯撒)发怒的情况下”。另一种解释是作为由 adesse(协助、在旁)支配的与格,但在文境中作为让步夺格更为自然。
  3. 1.2.20tacturos — 在 accusative with infinitive(宾格加不定式)结构中,省略了作主语的宾格名词(montes)。其逻辑主语需要从上一行的 `quanti montes` 中补出(宾格形式的 montes)。未来主动分词宾格复数形式 tacturos 与省略的 esse 一同充当未来不定式。
  4. 1.2.41o bene, quod... — 表示感叹的副词短语,后接引导原因的 quod 从句,意为“……真是万幸/太好了”。quod 从句中的动词 passus [sum](pati 的单数第一人称完成时)支配着补充不定式 conscendere(一同登船)。
  5. 1.2.50posterior nono est undecimoque prior — 一种诗意且间接的表达,指古代航海传说中“最大的一波”(即“第十波”,decumanus fluctus)。“在第九波之后,第十一波之前”在数学上精确指代第十波,即最具有毁灭性的巨浪。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §1.2.1-1.2.56. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.2.1-1.2.56

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。