Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §1.1.65-1.1.128

告诫避开凯撒与提及昔日旧作

第 2 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人警告他的书避开凯撒的宫殿,满足于被普通读者阅读。他提及留在家中的其他著作(如《爱的艺术》和《变形记》),并催促其尽快踏上漫长的旅程。

§1.1.65siquis erit, qui te, quia sis meus, esse legendum §1.1.66non putet, e gremio reiciatque suo, §1.1.67inspice dic ‘titulum, non sum praeceptor amoris;
如果有人因为你是属于我的,就认为你不该被阅读,并将你从怀中扔出,你要说:“请看书名。
§1.1.68quas meruit, poenas iam dedit illud opus.
我并不是爱神之师;那部著作已经承受了它应得的惩罚。
§1.1.69forsitan expectes, an in alta Palatia missum §1.1.70scandere te iubeam Caesareamque domum.
” 也许你在期待,我是否会命令被送去的你,去登高耸的帕拉蒂姆,并进入凯撒的府邸。
§1.1.71ignoscant augusta mihi loca dique locorum!
愿尊贵之地以及那里的神明宽恕我!
§1.1.72venit in hoc illa fulmen ab arce caput.
从那座堡垒中,曾有落雷击中这颗头颅。
§1.1.73esse quidem memini mitissima sedibus illis §1.1.74numina, sed timeo qui nocuere deos.
我确实记得在那些居所里,有着最温和的神明,但我害怕那些曾伤害我的神。
§1.1.75terretur minimo pennae stridore columba, §1.1.76unguibus, accipiter, saucia facta tuis.
鸽子哪怕因羽翼发出极其微弱的响声也会受惊,老鹰啊,在被你的利爪打伤之后。
§1.1.77nec procul a stabulis audet discedere, siqua §1.1.78excussa est avidi dentibus agna lupi.
羊羔也不敢远离羊圈,如果它曾从贪婪之狼的口齿中逃脱。
§1.1.79vitaret caelum Phaethon, si viveret, et quos §1.1.80optarat stulte, tangere nollet equos.
法厄同若是活着,也会避开天空,并且不再想去触碰那些他曾愚蠢地渴望的马匹。
§1.1.81me quoque, quae sensi, fateor Iovis arma timere: §1.1.82me reor infesto, cum tonat, igne peti.
我也承认,我害怕那些我经历过的朱庇特的武器;当打雷时,我便以为自己正被袭来的烈火袭击。
§1.1.83quicumque Argolica de classe Capherea fugit, §1.1.84semper ab Euboicis vela retorsit aquis; §1.1.85et mea cumba semel vasta percussa procella §1.1.86illum, quo laesa est, horret adire locum,
希腊舰队中任何逃离了卡菲柔斯岬的人,总是从优波亚的水域中调转船头避开;我的小舟也曾被巨大的风暴猛击一次,因而恐惧去接近它曾受创的那个地方。
§1.1.87ergo cave, liber, et timida circumspice mente, §1.1.88ut satis a media sit tibi plebe legi.
因此,当心,书啊,用怯懦的心向四周环顾,使你仅仅被普通的平民阅读就足够了。
§1.1.89dum petit infirmis nimium sublimia pennis §1.1.90Icarus, aequoreas nomine fecit aquas.
当伊卡洛斯用脆弱的羽翼追求过高的目标时,他用自己的名字命名了那片海域。
§1.1.91difficile est tamen hinc, remis utaris an aura, §1.1.92dicere: consilium resque locusque dabunt,
然而从这里很难说你该用桨还是用微风:情况和地点会提供主意。
§1.1.93si poteris vacuo tradi, si cuncta videbis §1.1.94mitia, si vires fregerit ira suas, §1.1.95siquis erit, qui te dubitantem et adire timentem §1.1.96tradat, et ante tamen pauca loquatur, adi.
如果你能在凯撒闲暇时被呈递,如果你看到一切都显得温和,如果他的怒气已经削弱了自己的力量,如果你有人能在你犹豫和害怕接近时把你呈递,且在呈递前稍微说上几句,那就去吧。
§1.1.97luce bona dominoque tuo felicior ipso §1.1.98pervenias illuc et mala nostra leves.
愿你在吉日里,比你自己的主人更幸运地抵达那里,并减轻我们的灾祸。
§1.1.99namque ea vel nemo, vel qui mihi vulnera fecit §1.1.100solus Achilleo tollere more potest.
因为这些创伤,要么无人能治,要么只有那伤害了我的人,才能以阿喀琉斯的方式将其消除。
§1.1.101tantum ne noceas, dum vis prodesse, videto— §1.1.102nam spes est animi nostra timore minor— §1.1.103quaeque quiescebat, ne mota resaeviat ira §1.1.104et poenae tu sis altera causa, cave!
只要你注意别在想帮忙的时候反而帮了倒忙—— 因为我们内心的希望比恐惧还要微弱—— 并当心别让已经平息的怒火因被惊动而再次狂暴,免得你成了我惩罚的第二个原因!
§1.1.105cum tamen in nostrum fueris penetrale receptus, §1.1.106contigerisque tuam, scrinia curva, domum, §1.1.107aspicies illic positos ex ordine fratres, §1.1.108quos studium cunctos evigilavit idem.
然而,当你被接纳进我们的内室,并到达你的家,那圆形的书箧时,你会看到那里按顺序摆放着的兄弟们,他们全都是同样的专注不眠不休地创造出来的。
§1.1.109cetera turba palam titulos ostendet apertos, §1.1.110et sua detecta nomina fronte geret; §1.1.111tres procul obscura latitantes parte videbis,— §1.1.112sic quoque, quod nemo nescit, amare docent.
其他的群书将公然展示它们敞开的书名,并在它们裸露的额上带着自己的名字;你会看到三部远远躲藏在阴暗角落里的书,—— 即使如此,如人尽皆知,它们依然在传授如何恋爱。
§1.1.113hos tu vel fugias, vel, si satis oris habebis, §1.1.114Oedipodas facito Telegonosque voces.
这些书你或是躲避,或者如果你有足够的厚脸皮,务必称呼它们为俄狄浦斯和忒勒戈诺斯。
§1.1.115deque tribus, moneo, si qua est tibi cura parentis, §1.1.116ne quemquam, quamvis ipse docebit, ames.
关于这三部书,我警告你,如果你对父亲有任何关切,绝不要爱其中任何一部,哪怕它自己会去传授。
§1.1.117sunt quoque mutatae, ter quinque volumina, formae, §1.1.118nuper ab exequiis carmina rapta meis.
还有关于形体改变的十五卷书,那是最近从我的葬礼上夺来的诗。
§1.1.119his mando dicas, inter mutata referri §1.1.120fortunae vultum corpora posse meae.
我命你对这些书说,在我命运的面貌中,我的外形也可以被归入已变形的形体之中。
§1.1.121namque ea dissimilis subito est effecta priori, §1.1.122flendaque nunc, aliquo tempore laeta fuit.
因为它突然变得与先前截然不同,现在令人哀伤,尽管曾经有一段时间是快乐的。
§1.1.123plura quidem mandare tibi, si quaeris, habebam, §1.1.124sed vereor tardae causa fuisse morae; §1.1.125et si quae subeunt, tecum, liber, omnia ferres, §1.1.126sarcina laturo magna futurus eras.
事实上,如果你问起,我还有更多的事情要托付你,但我担心这成了拖延的起因;并且如果,书啊,你把所有涌上心头的事都随身带去,对于要搬运你的人来说,你将是一个巨大的负担。
§1.1.127longa via est, propera! nobis habitabitur orbis
路途遥远,快快赶路吧!
§1.1.128ultimus, a terra terra remota mea. ’
我们将居住在世界的尽头,一片远离我故土的土地上。

词汇与语法注释

  1. 1.1.76saucia facta — 意为“受过伤的”虚拟完成分词。此处具有条件或让步的含义(“一旦被……伤害”),修饰前文的 columba(鸽子)。
  2. 1.1.100Achilleo more — 方式夺格,意为“以阿喀琉斯的方式”。此处典指阿喀琉斯的枪刺伤了忒勒福斯,而该枪的铁锈最终治愈了其伤口的希腊神话。隐喻只有给作者带来伤害的人(即99行的凯撒)才能治愈他。
  3. 1.1.114facito ... voces — 将来命令式 facito(“务必使……”)直接后接省略了 ut 的虚拟式现在时 voces(“你称呼”)。表示强烈的命令或劝告:“务必称呼它们为俄狄浦斯或忒勒戈诺斯”。
  4. 1.1.120fortunae vultum corpora posse meae — 宾格加不定式结构,作为 dicas(119行)的宾语从句。fortunae vultum... meae(“我的命运的面貌”)是主格宾格,posse 是不定式,而 corpora 与 inter mutata 共同修饰 referri(“被归入已变形的形体之中”)。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §1.1.65-1.1.128. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:1.1.65-1.1.128

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。