Humanitext Reader

奥维德 · 爱的艺术 §3.1-3.79

转向指导女性与青春易逝的告诫

第 21 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德完成了对男性的指导,转而开始教导女性恋爱技巧。在维纳斯的启示下,他向女性阐明青春的短暂,劝诫她们切莫虚度光阴,当及早学习爱的艺术。

§3.1Arma dedi Danais in Amazonas; arma supersunt, §3.2Quae tibi dem et turmae, Penthesilea, tuae.
我已给希腊人对抗亚马逊人的武器;如今,武器还有剩余,彭忒西勒亚啊,那些我可以给你的,以及给你的队伍的武器。
§3.3Ite in bella pares; vincant, quibus alma Dione §3.4Faverit et toto qui volat orbe puer.
势均力敌地投入战斗吧;让那些得到慈爱的迪奥内眷顾的人,以及在全世界飞翔的那个孩子所眷顾的人获胜。
§3.5Non erat armatis aequum concurrere nudas; §3.6Sic etiam vobis vincere turpe, viri.
毫无武装的女子去迎战武装起来的男子,这本不公平;这样赢了,男子汉们,对你们来说也是可耻的。
§3.7Dixerit e multis aliquis 'quid virus in angues §3.8Adicis, et rabidae tradis ovile lupae?'
众人中或许会有人说:“你为何往蛇身上添加毒液,又把羊群交托给狂暴的母狼?
§3.9Parcite paucarum diffundere crimen in omnes; §3.10Spectetur meritis quaeque puella suis.
” 请不要把少数人的罪责扩大到所有女人身上;让每个姑娘都凭借她自己的行为被评判。
§3.11Si minor Atrides Helenen, Helenesque sororem §3.12Quo premat Atrides crimine maior habet, §3.13Si scelere Oeclides Talaioniae Eriphylae §3.14Vivus et in vivis ad Styga venit equis, §3.15Est pia Penelope lustris errante duobus §3.16Et totidem lustris bella gerente viro.
即使阿特柔斯的小儿子有海伦[可谴责],而海伦的姐姐,阿特柔斯的大儿子也有可以用来逼迫她的罪名,即使因为俄克勒斯之子由于塔拉俄斯之女埃里费勒的罪恶,活着并驾着活生生的马匹来到了冥河,佩涅洛佩却在丈夫漂泊了两个五年、并且在同样长的时间里进行战争时保持了贞洁。
§3.17Respice Phylaciden et quae comes isse marito §3.18Fertur et ante annos occubuisse suos.
看看菲拉科斯的后代,以及那传闻作为同伴陪伴丈夫而去、并未及天年便死去的女子。
§3.19Fata Pheretiadae coniunx Pagasaea redemit: §3.20Proque viro est uxor funere lata viri.
帕加塞的妻子赎回了费勒斯之子的命运:妻子代替丈夫被抬去参加丈夫的葬礼。
§3.21'Accipe me, Capaneu! cineres miscebimus' inquit
“接纳我吧,卡帕纽斯!
§3.22Iphias, in medios desiluitque rogos.
我们将把骨灰合葬在一起,” 伊菲斯之女说道,并跳入了火葬柴堆的中央。
§3.23Ipsa quoque et cultu est et nomine femina Virtus: §3.24Non mirum, populo si placet illa suo.
美德本身在装束和名称上也是女性:如果她取悦于她自己的臣民,那也不足为奇。
§3.25Nec tamen hae mentes nostra poscuntur ab arte: §3.26Conveniunt cumbae vela minora meae.
然而,这些高尚的心灵并非我的技艺所要求:较小的船帆更适合我的小舟。
§3.27Nil nisi lascivi per me discuntur amores; §3.28Femina praecipiam quo sit amanda modo.
通过我,人们学到的无非是轻浮的爱情游戏;我要教导女人用什么方式去被人爱。
§3.29Femina nec flammas nec saevos excutit arcus; §3.30Parcius haec video tela nocere viris.
女人既不挥舞火焰,也不拉开凶猛的弓箭;我看到这些武器较少伤害男人。
§3.31Saepe viri fallunt: tenerae non saepe puellae, §3.32Paucaque, si quaeras, crimina fraudis habent.
男人常常欺骗,温柔的姑娘们却不常如此,如果你调查的话,她们几乎没有欺诈的罪名。
§3.33Phasida iam matrem fallax dimisit Iason: §3.34Venit in Aesonios altera nupta sinus.
虚伪的伊阿宋已经抛弃了法希斯的母亲:另一个新娘来到了埃宋之子的怀抱。
§3.35Quantum in te, Theseu, volucres Ariadna marinas §3.36Pavit, in ignoto sola relicta loco!
忒修斯啊,因你的缘故,阿里阿德涅在未知之地孤独地被留下,养活了多少海鸟!
§3.37Quaere, novem cur una viae dicantur, et audi §3.38Depositis silvas Phyllida flesse comis.
去打听打听为何一个地方被称为“九条路”吧,并且听听森林落光了叶子,为菲利斯而哭泣。
§3.39Et famam pietatis habet, tamen hospes et ensem §3.40Praebuit et causam mortis, Elissa, tuae.
他虽有虔诚的名声,然而,埃利萨啊,那位客人还是提供了宝剑和你死亡的原因。
§3.41Quid vos perdiderit, dicam? nescistis amare:
我该说什么毁灭了你们?
§3.42Defuit ars vobis; arte perennat amor.
因为你们不知道如何去爱:你们缺少技艺;而爱因技艺而永存。
§3.43Nunc quoque nescirent: sed me Cytherea docere §3.44Iussit, et ante oculos constitit ipsa meos.
现在的女人本也同样不知道;但基西拉女神命令我去教导她们,并且她亲自出现在我的眼前。
§3.45Tum mihi 'Quid miserae' dixit 'meruere puellae?
那时她对我说:“可怜的姑娘们做错了什么?
§3.46Traditur armatis vulgus inerme viris.
毫无武装的弱者被交给了全副武装的男人。
§3.47Illos artifices gemini fecere libelli: §3.48Haec quoque pars monitis erudienda tuis.
那两册小书已让男人们成了能手:这一方也该用你的教诲来启迪。
§3.49Probra Therapnaeae qui dixerat ante maritae, §3.50Mox cecinit laudes prosperiore lyra.
曾经斥责特拉普内妻子不贞的人,很快用更吉祥的竖琴歌唱了她的赞歌。
§3.51Si bene te novi (cultas ne laede puellas!)
如果我足够了解你(不要伤害优雅的姑娘们!
§3.52Gratia, dum vives, ista petenda tibi est. '
),只要你活着,就必须去争取那个恩惠。
§3.53Dixit, et e myrto (myrto nam vincta capillos §3.54Constiterat) folium granaque pauca dedit; §3.55Sensimus acceptis numen quoque: purior aether §3.56Fulsit, et e toto pectore cessit onus.
” 她说完,从香桃木(因为她站立时头上戴着香桃木)递给我一片叶子和几颗果实;我们在接受它们时也感受到了神力:更纯净的虚空闪耀着,重担从整个胸口退去。
§3.57Dum facit ingenium, petite hinc praecepta, puellae, §3.58Quas pudor et leges et sua iura sinunt.
趁我的才华还在发挥,姑娘们,从这里寻求教导吧,那些羞耻、法律和你们自己的权利所允许的姑娘们。
§3.59Venturae memores iam nunc estote senectae: §3.60Sic nullum vobis tempus abibit iners.
从现在起就要记住那即将到来的暮年:这样就不会有任何时间虚度而过。
§3.61Dum licet, et vernos etiamnum educitis annos, §3.62Ludite: eunt anni more fluentis aquae; §3.63Nec quae praeteriit, iterum revocabitur unda, §3.64Nec quae praeteriit, hora redire potest.
趁着还可以,并且你们仍然度过青春的岁月,尽情玩乐吧:岁月如流水般流逝;过去的水流不会再次被召回,过去的时光也不可能重新回来。
§3.65Utendum est aetate: cito pede labitur aetas, §3.66Nec bona tam sequitur, quam bona prima fuit.
必须利用青春:青春以轻快的脚步滑过,随后而来的并不像最初的青春那样美好。
§3.67Hos ego, qui canent, frutices violaria vidi: §3.68Hac mihi de spina grata corona data est.
我曾看见这些如今发白的灌木丛,曾经是紫罗兰花坛:从这荆棘中,曾赠予我令人愉悦的冠冕。
§3.69Tempus erit, quo tu, quae nunc excludis amantes, §3.70Frigida deserta nocte iacebis anus, §3.71Nec tua frangetur nocturna ianua rixa, §3.72Sparsa nec invenies limina mane rosa.
终有一天,现在将情人拒之门外的你,会在荒凉的黑夜里,作为一个冰冷的老妇躺着,你的门不会再在夜间的争吵中被砸坏,清晨你也不会再发现落满玫瑰的门槛。
§3.73Quam cito (me miserum!) laxantur corpora rugis,
肉体因皱纹而松弛(可怜的我啊!
§3.74Et perit in nitido qui fuit ore color.
),这是多么迅速,亮丽脸庞上曾经拥有的色彩也随之消逝。
§3.75Quasque fuisse tibi canas a virgine iuras, §3.76Spargentur subito per caput omne comae.
你发誓自少女时代起就白了的头发,也会突然花白地散落在你整个头上。
§3.77Anguibus exuitur tenui cum pelle vetustas, §3.78Nec faciunt cervos cornua iacta senes: §3.79Nostra sine auxilio fugiunt bona; carpite florem,
蛇蜕去薄皮而摆脱衰老,雄鹿因脱去鹿角而不会变老:我们的美好不加挽留地逃离;摘下这朵花吧,

词汇与语法注释

  1. 3.11Si minor Atrides Helenen — 引导至主句动词 `habet` 的条件从句中高度省略。`minor Atrides`(门涅拉乌斯)之后的动词被省略,需对称地补足后半句 `maior Atrides`(阿伽门农)所带的 `quo premat... crimine` 结构,意为“如果门涅拉乌斯有[指责]海伦的[罪名]”。
  2. 3.15lustris errante duobus — 以 `viro` 为逻辑主语的独立夺格结构(`errante... et... gerente viro`),用以解释佩涅洛佩保持贞洁(`pia`)的背景状况:“在丈夫流浪了两个五年(十年)、并且在同样长的时间里进行战争期间”。
  3. 3.35Quantum in te — 惯用表达,意为“就你而言”或“在你的力量范围内”。在此处带有因果色彩,指“忒修斯啊,由于你的背叛行为”,暗指忒修斯遗弃阿里阿德涅。
  4. 3.43Nunc quoque nescirent — 未完成过去时虚拟语气 `nescirent` 作为与现在事实相反的虚拟条件句的主句(归结从句),表示“(若非女神干预)即使在现在,她们原本也同样不知道”。
  5. 3.65Utendum est aetate — 动形容词的无人称用法(或动名词)`utendum est` 继承了夺格动词 `utor` 的性质,伴随夺格 `aetate` 共同表示无人称的义务或必要性(“必须利用青春/年龄”)。

引用这一段

奥维德, 爱的艺术 §3.1-3.79. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi004.humanitext-lat2:3.1-3.79

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。