Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §7.131-7.196

迪多的最后恳求与自尽决意及墓志铭

第 15 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

迪多向埃尼阿斯哀求留在迦太基,暗示自己可能怀有身孕,并最终决心用他赠送的宝剑自尽,在信的末尾写下了悲惨的墓志铭。

§7.131Si tu cultor eras elapsis igne futurus, §7.132Paenitet elapsos ignibus esse deos.
如果你注定要成为那些从火中逃脱的神明的未来崇拜者,那神明们大概会后悔自己从火中逃脱了。
§7.133Forsitan et gravidam Dido, scelerate, relinquas, §7.134Parsque tui lateat corpore clausa meo.
恶人啊,也许你遗弃的是一个怀有身孕的迪多,你的一部分正封闭在我的体内,隐秘不显。
§7.135Accedet fatis matris miserabilis infans, §7.136Et nondum nato funeris auctor eris, §7.137Cumque parente sua frater morietur Iuli, §7.138Poenaque conexos auferet una duos.
可怜的婴儿将与母亲同归于尽,你也将成为尚未出生的孩子的死因,尤路斯的兄弟将与他的母亲一同死去,单一的惩罚将夺走这两个紧密相连的生命。
§7.139'Sed iubet ire deus.
“但神明命令我离去。
' vellem, vetuisset adire, §7.140Punica nec Teucris pressa fuisset humus!
”我倒希望他当初禁止你到来,迦太基的土地也未曾被特洛伊人践踏!
§7.141Hoc duce nempe deo ventis agitaris iniquis §7.142Et teris in rabido tempora longa freto?
难道在所谓神明的指引下,你却被恶风吹袭,在狂暴的海上消磨着漫长的时光?
§7.143Pergama vix tanto tibi erant repetenda labore, §7.144Hectore si vivo quanta fuere forent.
即便特洛伊城还像赫克托尔在世时那样宏伟,你也几乎不值得以如此巨大的辛劳去重新寻找它。
§7.145Non patrium Simoenta petis, sed Thybridis undas — §7.146Nempe ut pervenias, quo cupis, hospes eris; §7.147Utque latet vitatque tuas abstrusa carinas, §7.148Vix tibi continget terra petita seni.
你追寻的不是祖国的西莫伊斯河,而是台伯河的波涛—— 诚然,即便你到达了想去的地方,你也终将只是个异乡人;既然那片土地隐蔽着、躲避着你的船只,那你即使到了白发苍苍之年,也难以企及那片追寻的土地。
§7.149Hos potius populos in dotem, ambage remissa, §7.150Accipe et advectas Pygmalionis opes.
别再漂泊了,不如接受这些人民作为你的嫁妆,以及随之运来的皮格马里翁的财富。
§7.151Ilion in Tyriam transfer felicius urbem §7.152Resque loco regis sceptraque sacra tene!
把伊利翁更幸运地转移到这座提尔人的城市来,代替君王统治这里,执掌神圣的王权吧!
§7.153Si tibi mens avida est belli, si quaerit Iulus, §7.154Unde suo partus Marte triumphus eat, §7.155Quem superet, nequid desit, praebebimus hostem; §7.156Hic pacis leges, hic locus arma capit.
如果你的内心渴望战争,如果尤路斯正在寻找自主战争中赢得的凯旋式该从何处出发,我们将为他提供一个可供征服的敌人,绝不让他有所缺憾;这里有和平的法则,这里也有容纳军备的地方。
§7.157Tu modo, per matrem fraternaque tela, sagittas, §7.158Perque fugae comites, Dardana sacra, deos — §7.159Sic superent, quoscumque tua de gente reportat §7.160Mars ferus, et damni sit modus ille tui, §7.161Ascaniusque suos feliciter inpleat annos, §7.162Et senis Anchisae molliter ossa cubent! —
只要你凭着母亲与兄弟的武器(那爱神之箭),凭着逃亡的伴侣(特洛伊的圣物和神明)起誓—— 愿残暴的战神带回的你族人能够存活下来,愿你的损失到此为止,愿阿斯卡尼乌斯幸福地度过他的岁月,愿年迈的安喀塞斯的尸骨能安稳地长眠!
§7.163Parce, precor, domui, quae se tibi tradit habendam!
—— 我请求你,宽恕这个向你托付了主权的家族吧!
§7.164Quod crimen dicis praeter amasse meum?
除了爱上你,你还能说出我有什么罪过?
§7.165Non ego sum Pthias magnisque oriunda Mycenis, §7.166Nec steterunt in te virque paterque meus.
我既非来自普提亚,亦非出身于显赫的迈锡尼,我的丈夫和父亲也从未与你为敌。
§7.167Si pudet uxoris, non nupta, sed hospita dicar; §7.168Dum tua sit, Dido quidlibet esse feret.
如果你以有我这样的妻子为耻,那我不用妻子的名义,只被称为女客就好;只要能属于你,迪多愿意忍受任何身份。
§7.169Nota mihi freta sunt Afrum plangentia litus; §7.170Temporibus certis dantque negantque viam.
我熟悉拍打着非洲海岸的这片海域;它们在特定的季节放行,也在特定的季节阻碍通路。
§7.171Cum dabit aura viam, praebebis carbasa ventis; §7.172Nunc levis eiectam continet alga ratem.
当微风给出通路时,你可以向风张开风帆;如今,轻盈的海藻正留阻着你那搁浅的船只。
§7.173Tempus ut observem, manda mihi; certius ibis, §7.174Nec te, si cupies, ipsa manere sinam.
请把观察时机的任务交给我,你会走得更稳妥,届时即使你愿意留下来,我本人也不会允许你耽搁。
§7.175Et socii requiem poscunt, laniataque classis §7.176Postulat exiguas semirefecta moras; §7.177Pro meritis et siqua tibi debebimus ultra, §7.178Pro spe coniugii tempora parva peto — §7.179Dum freta mitescunt et amor, dum tempore et usu §7.180Fortiter edisco tristia posse pati.
你的同伴们也需要休息,而你那半修半补、破损不堪的船队也需要短暂的耽搁;看在我的功劳,以及我未来可能欠你的一切的份上,看在结合的希望的份上,我只请求少许的时间—— 直到风浪平息,爱意缓和,直到通过时间和习惯,我能学会坚强地去忍受痛苦。
§7.181Si minus, est animus nobis effundere vitam; §7.182In me crudelis non potes esse diu.
否则,我意已决,将抛弃生命;你无法对我残忍太久。
§7.183Adspicias utinam, quae sit scribentis imago!
愿你能亲眼看看写信时的我是什么模样!
§7.184Scribimus, et gremio Troicus ensis adest, §7.185Perque genas lacrimae strictum labuntur in ensem, §7.186Qui iam pro lacrimis sanguine tinctus erit.
我写着信,而特洛伊的利剑就在我的怀中,泪水流过脸颊,落到出鞘的剑上,很快,这把剑将被鲜血染红,而不是泪水。
§7.187Quam bene conveniunt fato tua munera nostro!
你的礼物是多么契合我的命运啊!
§7.188Instruis inpensa nostra sepulcra brevi.
你用微薄的代价,为我准备了墓地。
§7.189Nec mea nunc primum feriuntur pectora telo; §7.190Ille locus saevi vulnus amoris habet.
我的胸口如今已不是第一次被武器刺中;那个地方早已留下了残酷爱情的伤口。
§7.191Anna soror, soror Anna, meae male conscia culpae, §7.192Iam dabis in cineres ultima dona meos.
姐姐安娜,姐姐安娜,不幸地与我的罪过相知的人啊,你很快就会将最后的祭品献给我的骨灰。
§7.193Nec consumpta rogis inscribar Elissa Sychaei, §7.194Hoc tantum in tumuli marmore carmen erit: §7.195Praebuit Aeneas et causam mortis et ensem; §7.196Ipsa sua Dido concidit usa manu.
被火葬堆燃尽后,我不会被称为“西凯乌斯之妻埃莉萨”,大理石墓碑上只会刻着这样一首诗: “埃尼阿斯既提供了死因,也提供了利剑;迪多自己用她自己的手倒下了。 ”

词汇与语法注释

  1. 7.139vellem, vetuisset adire — 虚拟式未完成过去时 vellem 引导省略了 ut 的虚拟式过去完成时 vetuisset,表示对过去事实的无法实现的强烈愿望(“要是他曾禁止……就好了”)。
  2. 7.143repetenda erant — 由动形容词(未来被动分词)与未完成过去时直陈式 erant 构成。在虚拟条件句的结论句中,使用直陈式未完成过去时代替虚拟式过去完成时,用以强调义务或必然性的迫切感。
  3. 7.159Sic superent — “sic + 虚拟式(愿望)”的句式。这是一种带条件的庄严祈愿,旨在让对方听从随后的命令句(§7.163 Parce)(“愿神明如此使他们存活,[只要你这样做],所以请……”)。
  4. 7.163habendam — 动形容词(未来被动分词)宾格,与先行词 domui 一致,用以表示目的或使役(“作为应当被占有之物”、“托付给您去掌控”)。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §7.131-7.196. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:7.131-7.196

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。