Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §20.161-20.242

阿孔提乌斯自陈门第并敦促履行婚约

第 51 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

阿孔提乌斯将自己与竞争对手进行对比,再次警告塞狄佩她的疾病源于女神对背誓的愤怒。他展示了自己高贵的出身与赤诚,极力敦促她履行誓言并接受他为夫。

§20.161Hic metuit mendax, haec et periura vocari; §20.162An dubitas, hic sit maior an ille metus?
他害怕被称为骗子,而她害怕被称为背誓者;你是否怀疑,是这边的恐惧更大,还是那边的恐惧更大?
§20.163Denique, ut amborum conferre pericula possis, §20.164Respice ad eventus — haec cubat, ille valet.
总之,为了能对比两者的危险,请看看结果——她卧病在床,而他安然无恙。
§20.165Nos quoque dissimili certamina mente subimus; §20.166Nec spes par nobis nec timor aequus adest.
我们两人也怀着不同的心思加入这场争斗;我们的希望不相等,恐惧也并不平分。
§20.167Tu petis ex tuto; gravior mihi morte repulsa est, §20.168Idque ego iam, quod tu forsan amabis, amo.
你从安全的地方索求;对我而言,被拒之痛重于死亡,而且你或许以后才会去爱的,我如今已然在爱了。
§20.169Si tibi iustitiae, si recti cura fuisset, §20.170Cedere debueras ignibus ipse meis.
若你曾对正义、对正直有过一丝在意,你本该亲自向我的爱火退让。
§20.171Nunc, quoniam ferus hic pro causa pugnat iniqua, §20.172Ad quid, Cydippe, littera nostra redit?
如今,既然这个蛮横的人在为不义的事业而战,塞狄佩啊,我的信又回到了何种境地?
§20.173Hic facit ut iaceas et sis suspecta Dianae; §20.174Hunc tu, si sapias, limen adire vetes.
正是他使你卧病,并遭受狄安娜的怀疑;你若聪明,就该禁止他靠近你的门槛。
§20.175Hoc faciente subis tam saeva pericula vitae — §20.176Atque utinam pro te, qui movet illa, cadat!
正是因为他,你才遭受这般残酷的生命危险—— 但愿那引起危险的人,能替你倒下!
§20.177Quem si reppuleris, nec, quem dea damnat, amaris, §20.178Tu tunc continuo, certe ego salvus ero.
你若拒绝他,不再爱那被女神谴责的人,那么你便立刻、而我也必然会平安。
§20.179Siste metum, virgo! stabili potiere salute,
消除恐惧吧,少女!
§20.180Fac modo polliciti conscia templa colas; §20.181Non bove mactato caelestia numina gaudent, §20.182Sed, quae praestanda est et sine teste, fide.
你将获得稳定的健康,只需去供奉那见证了你誓言的神殿;天上的神明并不因宰杀公牛而喜悦,而是因那即便没有见证人也应当履行的信义。
§20.183Ut valeant aliae, ferrum patiuntur et ignes, §20.184Fert aliis tristem sucus amarus opem.
其他女子为了康复而忍受刀刃与火灼,苦涩的药汁给他人带来痛苦的救助。
§20.185Nil opus est istis; tantum periuria vita §20.186Teque simul serva meque datamque fidem!
那些东西全无必要;你只需避免背誓,同时保全你自己、我,以及那许下的诺言!
§20.187Praeteritae veniam dabit ignorantia culpae — §20.188Exciderant animo foedera lecta tuo.
无知将为你过去的过错带来宽恕—— 那被读出的盟誓曾从你的心中遗忘。
§20.189Admonita es modo voce mea cum casibus istis, §20.190Quos, quotiens temptas fallere, ferre soles.
如今你已被我的声音以及那些不幸所告诫,每当你企图欺骗时,你便常常要承受那些不幸。
§20.191His quoque vitatis in partu nempe rogabis, §20.192Ut tibi luciferas adferat illa manus?
即使避开了这些,在分娩时你难道还会去祈求,让她为你伸出那带来光明的双手吗?
§20.193Audiet et repetens quae sunt audita requiret, §20.194Iste tibi de quo coniuge partus eat.
她会听见,并回想起曾听到的话,质问你:这孩子是来自哪位丈夫?
§20.195Promittes votum — scit te promittere falso; §20.196Iurabis — scit te fallere posse deos!
你将许下誓言——她知道你是在虚假地许诺;你将起誓——她知道你竟能欺骗神明!
§20.197Non agitur de me;
并非是为了我;我正承受着更大的忧虑。
cura maiore laboro. §20.198Anxia sunt causa pectora nostra tua.
我的内心因你而焦虑。
§20.199Cur modo te dubiam pavidi flevere parentes, §20.200Ignaros culpae quos facis esse tuae?
为何刚才你那惊恐的父母为生死未卜的你而哭泣,你却让他们对你的过错一无所知?
§20.201Et cur ignorent? matri licet omnia narres.
又为何要瞒着他们? 你可以把一切都告诉母亲。
§20.202Nil tua, Cydippe, facta ruboris habent.
塞狄佩,你的所作所为没有什么可羞耻的。
§20.203Ordine fac referas ut sis mihi cognita primum §20.204Sacra pharetratae dum facit ipsa deae; §20.205Ut te conspecta subito, si forte notasti, §20.206Restiterim fixis in tua membra genis; §20.207Et, te dum nimium miror, nota certa furoris, §20.208Deciderint umero pallia lapsa meo; §20.209Postmodo nescio qua venisse volubile malum, §20.210Verba ferens doctis insidiosa notis, §20.211Quod quia sit lectum sancta praesente Diana, §20.212Esse tuam vinctam numine teste fidem
请按顺序诉说,我是如何第一次认识你的,那时她正在举行那负箭袋之女神的祭仪;以及一见到你,如果你恰好注意到的话,我如何突然驻足,双眼紧盯着你的身躯;还有,当我过度赞叹你时——这是狂热的明确迹象—— 斗篷如何从我的肩膀滑落;随后,不知从何处滚来了一颗滚动的苹果,带着用巧妙文字写就的诱惑言辞;因为这信是在神圣的狄安娜面前被读出的,你的誓言便在神明作证下被束缚了。
§20.213Ne tamen ignoret, scripti sententia quae sit, §20.214Lecta tibi quondam nunc quoque verba refer. §20.215'Nube, precor,' dicet, 'cui te bona numina iungunt; §20.216Quem fore iurasti, sit gener ille mihi.
然而,为了不让她不明白那写下的话是什么意思,现在请重新说出你曾读过的那些词句: “我祈求你,嫁给那吉神将你与他相连的人吧,”她会说,“你曾发誓要成为其妻子的那个人,就让他做我的女婿。
§20.217Quisquis is est, placeat, quoniam placet ante Dianae!'
无论他是谁,都让他合你心意吧,因为他早已合了狄安娜的心意!
§20.218Talis erit mater, si modo mater erit.
” 如果她确实是一位母亲,她便会是这样的一位母亲。
§20.219Sed tamen ut quaerat quis sim qualisque, videto. §20.220Inveniet vobis consuluisse deam.
但尽管如此,请务必让她探问我是谁、是怎样的人;她会发现,是女神为你们作了周全的考量。
§20.221Insula, Coryciis quondam celeberrima nymphis, §20.222Cingitur Aegaeo, nomine Cea, mari.
有一座曾因科律基亚宁芙而闻名遐迩的岛屿,被爱琴海所环绕,名叫凯阿。
§20.223Illa mihi patria est; nec, si generosa probatis §20.224Nomina, despectis arguor ortus avis.
那便是我的家乡;如果你们看重高贵的出身,我也绝非出自被轻视的先祖。
§20.225Sunt et opes nobis, sunt et sine crimine mores; §20.226Amplius utque nihil, me tibi iungit Amor.
我们亦有财富,品行也无可指摘;即便此外别无他物,爱已将我与你相连。
§20.227Appeteres talem vel non iurata maritum; §20.228Iuratae vel non talis habendus eram.
即使未曾起誓,你也本会渴求这样的一位丈夫;既然起了誓,即使不考虑誓言,你也本该拥有这样的一位丈夫。
§20.229Haec tibi me in somnis iaculatrix scribere Phoebe; §20.230Haec tibi me vigilem scribere iussit Amor; §20.231E quibus alterius mihi iam nocuere sagittae, §20.232Alterius noceant ne tibi tela, cave!
这些话是那善射的福柏在梦中命令我写给你的;这些话是爱神在我清醒时命令我写给你的;两者之中,一者的箭已将我射伤;小心,切莫让另一者的兵刃伤了你!
§20.233Iuncta salus nostra est — miserere meique tuique; §20.234Quid dubitas unam ferre duobus opem?
我们的安危紧密相连——可怜可怜我,也怜悯你自己吧;为何你迟疑着不愿为两个人带来这唯一的救赎?
§20.235Quod si contigerit, cum iam data signa sonabunt, §20.236Tinctaque votivo sanguine Delos erit, §20.237Aurea ponetur mali felicis imago, §20.238Causaque versiculis scripta duobus erit: §20.239Effigie pomi testatur Acontius huius §20.240Quae fuerint in eo scripta fuisse rata.
若能如此,当既定的信号鸣响,提洛岛被誓献的鲜血染红之时,幸临之苹果的黄金雕像将会被献上,其因由将用两行小诗写就: “阿孔提乌斯以此苹果之像作证,昔日其上所写之言,皆已成真。
§20.241Longior infirmum ne lasset epistula corpus §20.242Clausaque consueto sit sibi fine: vale!
” 免得更长的信笺累坏你病弱的身体,就让它以惯常的结尾收束:珍重!

词汇与语法注释

  1. 20.168Idque ego iam, quod tu forsan amabis, amo — tu 指竞争对手。这强调了两人情感的不对称:阿孔提乌斯已经深爱着塞狄佩(iam... amo),而他的对手可能只是在未来(或许由于包办婚姻)“或许会去爱”她。
  2. 20.177amaris — amaris 是动词 amare(爱)的第二人称单数现在时被动语态(ămārĭs)。它与前文的将来完成时 si reppuleris(如果你拒绝他)相呼应,在条件句中表示“并且[如果]你不被女神所谴责的那个人所爱”。
  3. 20.209volubile malum — 这是一个双关语,利用了 mālum(苹果,a为长音)和 mǎlum(灾祸/邪恶,a为短音)的谐音。在字面上指阿孔提乌斯掷出的“滚动的苹果”,但在诗意上暗示了给塞狄佩带来疾病的“流转的灾祸”。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §20.161-20.242. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:20.161-20.242

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。