Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §13.1-13.84

拉奥达弥亚对普罗特西拉奥斯的忧虑与哀求

第 27 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

拉奥达弥亚写信给前往特洛伊参战的丈夫普罗特西拉奥斯,诉说诀别的痛苦与对他安危的深切忧虑,哀求他在战场上务必保重,避开赫克托尔等强敌以求生还。

§13.1Mittit et optat amans, quo mittitur, ire salutem §13.2Haemonis Haemonio Laodamia viro.
塞萨利亚的女郎拉奥达弥亚,怀着爱意,祝愿她所寄出的平安能抵达那被寄往之处,将这份问候送给她的塞萨利亚丈夫。
§13.3Aulide te fama est vento retinente morari.
传闻你因风阻而滞留在奥利斯。
§13.4At me cum fugeres, hic ubi ventus erat?
可是,当你逃离我时,这风又在哪里呢?
§13.5Tum freta debuerant vestris obsistere remis; §13.6Illud erat saevis utile tempus aquis.
那时海浪本该阻挡你们的桨橹;那才是狂风巨浪大显身手的合宜之时。
§13.7Oscula plura viro mandataque plura dedissem; §13.8Et sunt quae volui dicere multa tibi.
我本可以给丈夫更多的吻和更多的叮咛;我还有许多话想要对你倾诉。
§13.9Raptus es hinc praeceps, et qui tua vela vocaret, §13.10Quem cuperent nautae, non ego, ventus erat; §13.11Ventus erat nautis aptus, non aptus amanti.
你被匆匆地从这里带走,而那呼唤你风帆的风,却是水手们渴望、而我绝不期盼的疾风;这风利于水手,却不利于深爱之人。
§13.12Solvor ab amplexu, Protesilae, tuo, §13.13Linguaque mandantis verba inperfecta reliquit; §13.14Vix illud potui dicere triste 'vale!'
我被从你的怀抱中撕裂开来,普罗特西拉奥斯,那叮咛着的舌头留下了未完的话语;我几乎无法说出那句悲哀的“珍重! ”。
§13.15Incubuit Boreas abreptaque vela tetendit, §13.16Iamque meus longe Protesilaus erat.
北风猛烈吹来,张开了被夺走的风帆,而我的普罗特西拉奥斯转眼已在远方。
§13.17Dum potui spectare virum, spectare iuvabat, §13.18Sumque tuos oculos usque secuta meis; §13.19Ut te non poteram, poteram tua vela videre, §13.20Vela diu vultus detinuere meos.
只要还能望着丈夫,凝望便是我的慰藉,我的双眼始终追随着你的目光;当我看不见你时,我还能看见你的风帆,那风帆在许久里吸引着我的目光。
§13.21At postquam nec te nec vela fugacia vidi, §13.22Et quod spectarem nil nisi pontus erat, §13.23Lux quoque tecum abiit, tenebrisque exanguis obortis §13.24Succiduo dicor procubuisse genu.
但当我和你以及那远去的帆影都看不见时,眼前除了茫茫大海再无别物可望,光芒也随你一同逝去,在涌起的黑暗中我面无血色,据说我双膝一软便瘫倒在地上。
§13.25Vix socer Iphiclus, vix me grandaevus Acastus, §13.26Vix mater gelida maesta refecit aqua; §13.27Officium fecere pium, sed inutile nobis.
公公伊菲克罗斯、年迈的阿卡斯托斯,以及悲伤的母亲,好不容易才用冷水将我唤醒;他们履行了慈爱的义务,但对我却毫无用处。
§13.28Indignor miserae non licuisse mori!
我愤恨我这可怜之人竟不被允许死去!
§13.29Ut rediit animus, pariter rediere dolores.
随着神智重返,痛苦也同样卷土重来。
§13.30Pectora legitimus casta momordit amor.
贞洁的爱撕咬着我纯洁的胸膛。
§13.31Nec mihi pectendos cura est praebere capillos, §13.32Nec libet aurata corpora veste tegi.
我无心梳理发丝,亦无意用织金的华服来装点身躯。
§13.33Ut quas pampinea tetigisse Bicorniger hasta, §13.34Creditur, huc illuc, qua furor egit, eo.
犹如那些传闻中被双角之神用缠绕藤蔓的矛枪触碰过的狂女,我在疯狂的驱使下,四处奔走。
§13.35Conveniunt matres Phylaceides et mihi clamant: §13.36'Indue regales, Laudamia, sinus!'
菲拉刻的妇人们聚集过来,对我喊道: “穿上你皇室的华服吧,拉奥达弥亚!
§13.37Scilicet ipsa geram saturatas murice lanas, §13.38Bella sub Iliacis moenibus ille geret?
” 难道他要在伊利翁的城墙下浴血奋斗,而我却要身披浸透了贝紫的羊毛衣裳?
§13.39Ipsa comas pectar, galea caput ille premetur?
难道他的头颅要被头盔重压,而我却在梳理秀发?
§13.40Ipsa novas vestes, dura vir arma feret?
难道我的丈夫要承受沉重的铠甲,而我却穿着崭新的衣裳?
§13.41Qua possum, squalore tuos imitata labores §13.42Dicar, et haec belli tempora tristis agam.
尽可能地,让我用憔悴的仪容来效仿你的劳顿,让人这样议论我,而我也将在悲哀中度过这战争岁月。
§13.43Dyspari Priamide, damno formose tuorum, §13.44Tam sis hostis iners, quam malus hospes eras!
灾星般的帕里斯,普里阿摩斯之子,你那给族人带来灾难的美男子啊,愿你在战场上做个无能的懦敌,一如你当年做个恶劣的宾客!
§13.45Aut te Taenariae faciem culpasse maritae, §13.46Aut illi vellem displicuisse tuam!
我真希望你当年曾嫌弃那泰纳隆新娘的容貌,或者她曾厌恶你那俊美的脸庞!
§13.47Tu, qui pro rapta nimium, Menelae, laboras, §13.48Ei mihi, quam multis flebilis ultor eris!
梅内劳斯啊,你为那被拐走的女人费尽心机,唉,对我而言,你将成为多少人痛哭流涕的复仇者!
§13.49Di, precor, a nobis omen removete sinistrum, §13.50Et sua det Reduci vir meus arma Iovi!
诸神啊,我祈求你们,从我们身边驱散这不祥之兆,愿我的丈夫能将他的铠甲奉献给“助人归还的朱庇特”!
§13.51Sed timeo, quotiens subiit miserabile bellum; §13.52More nivis lacrimae sole madentis eunt.
但每当我想起那惨烈的战争,我便充满恐惧;泪水流淌,宛如融化在烈日下的残雪。
§13.53Ilion et Tenedos Simoisque et Xanthus et Ide §13.54Nomina sunt ipso paene timenda sono.
伊利翁、特涅多斯、西摩伊斯、克桑托斯,以及伊达山,这些名字,仅仅是听其声音就几乎令人战栗。
§13.55Nec rapere ausurus, nisi se defendere posset, §13.56Hospes erat; vires noverat ille suas.
若非能自保,那宾客也绝不敢动手劫掠;他身为宾客,却深知自己的实力。
§13.57Venerat, ut fama est, multo spectabilis auro §13.58Quique suo Phrygias corpore ferret opes, §13.59Classe virisque potens, per quae fera bella geruntur — §13.60Et sequitur regni pars quotacumque sui?
传闻中他来时浑身闪烁着夺目的黄金,身体每个角落都彰显着弗里吉亚的奢华富庶,拥兵控舰,掌握着发动猛烈战争的本钱—— 难道随他同行的,只不过是他庞大王国里微不足道的一部分?
§13.61His ego te victam, consors Ledaea gemellis, §13.62Suspicor; haec Danais posse nocere puto.
双子星的姊妹、勒达之女啊,我怀疑你正是屈服于这些;我认为这些事物足以对希腊人造成巨大的威胁。
§13.65Hectora, quisquis is est, si sum tibi cura, caveto; §13.66Signatum memori pectore nomen habe!
赫克托尔,无论他是谁,如果你还顾念我,就请避开他;把这名字深深铭记在你牢记万事的胸膛里!
§13.67Hunc ubi vitaris, alios vitare memento §13.68Et multos illic Hectoras esse puta; §13.69Et facito dicas, quotiens pugnare parabis: §13.70'Parcere me iussit Laodamia sibi.
避开他之后,也请记住要避开其他人,并在心中把那里所有的对手都视作“赫克托尔”;每当你准备交锋时,务必对自己默念: “拉奥达弥亚命令我为了她而爱惜生命。
' §13.71Si cadere Argolico fas est sub milite Troiam, §13.72Te quoque non ullum vulnus habente cadet.
” 如果天意注定特洛伊要在希腊将士手下覆灭,那么即便你毫发无损,它也一样会倾圮。
§13.73Pugnet et adversos tendat Menelaus in hostis; §13.74Hostibus e mediis nupta petenda viro est.
让梅内劳斯去厮杀、去直面迎击敌人吧;只有那个做丈夫的,才该去从万军丛中夺回他的新娘。
§13.75Causa tua est dispar; tu tantum vivere pugna, §13.76Inque pios dominae posse redire sinus.
你的立场全然不同;你只需为了生还而战,并且要能够平安回到你那深爱着你的女人的怀抱。
§13.77Parcite, Dardanidae, de tot, precor, hostibus uni, §13.80Ne meus ex illo corpore sanguis eat!
达尔达尼亚人啊,我祈求你们,在众多的仇敌中放过这仅有的一人,免得我的热血,从那个躯体里流淌出来!
§13.81Non est quem deceat nudo concurrere ferro, §13.82Saevaque in oppositos pectora ferre viros; §13.83Fortius ille potest multo, quam pugnat, amare.
他绝非那等适合执白刃肉搏、或是挺起暴烈之胸膛去迎击对面敌兵的人;与征战相比,他更擅长深沉、热烈地去爱。
§13.84Bella gerant alii; Protesilaus amet!
让别人去打仗吧,普罗特西拉奥斯只管去爱!

词汇与语法注释

  1. 13.1ire salutem / Mittit et optat amans, quo mittitur — 不定式 `ire` 作为动词 `optat` 的直接宾语,与 `salutem`(在此既是关系从句 `quo mittitur` 的主语,也是 `ire` 的逻辑主语)构成宾格加不定式结构。意为“期盼(所送达的)问候能抵达该去的地方”。
  2. 13.24dicor procubuisse — 动词 `dicor`(“据说我……”)采用了主格带不定式(nominativus cum infinitivo)的个人称结构,后接完成时不定式 `procubuisse`。虽然在语义上等同于无人称结构 `dicitur me procubuisse`(“据说我倒下了”),但古典拉丁语更偏好这种以实际发出动作的人作主语的个人称结构。
  3. 13.33Ut quas — `quas` 是宾格阴性复数的关系代名词,省略了先行词(如 `feminas` 或 `Bacchantes`)。它是不定式 `tetigisse` 的逻辑主语,整个关系从句受 `creditur`(“被相信”)支配。整句意为“如同那些被相信曾被(双角之神)触碰过的妇女一般”。
  4. 13.45vellem — `vellem` 是动词 `volo` 的虚拟式未完成过去时第一人称单数,表示目前无法实现的愿望(“但愿……”)。后接完成时不定式 `culpasse`(`culpavisse` 的缩略形式)和 `displicuisse`,用于表达对过去已经发生之事的违背事实的愿望。
  5. 13.70sibi — 反身代词与格 `sibi` 是间接反身代词(reflexivum indirectum),指代主句的主语 `Laodamia`。在间接引语或转述的命令中,它站在说话者的立场表示“为了她(拉奥达弥亚)自己”,而不是指代不定式 `me` 的主语(即普罗特西拉奥斯)。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §13.1-13.84. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:13.1-13.84

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。