Humanitext Reader

奥维德 · 女杰书简 §12.71-12.141

伊阿宋的誓言与对新婚背叛的绝望

第 25 段,共 54 段 · 拉丁语

内容简介

美狄亚回忆起伊阿宋曾恳求她帮助并誓言爱意的场景,反思了自己为救他所付出的巨大牺牲。然而最终遭到背叛的她,在听到伊阿宋新婚的声响时陷入了绝望。

§12.71Noscis? an exciderunt mecum loca? venimus illuc.
你还认得吗? 抑或这些地方已与我一同从你的记忆中消逝? 我们来到了那里。
§12.72Orsus es infido sic prior ore loqui: §12.73'Ius tibi et arbitrium nostrae fortuna salutis §12.74Tradidit, inque tua est vitaque morsque manu.
你用那不贞的口,开始抢先这样说道: “命运已将我们生死的权柄和决定交给了你,在你的手中握着生命与死亡。
§12.75Perdere posse sat est, siquem iuvet ipsa potestas; §12.76Sed tibi servatus gloria maior ero.
能够毁灭便已足够,如果有人以此权力本身为乐;但若被你拯救,我将成为你更大的荣耀。
§12.77Per mala nostra precor, quorum potes esse levamen, §12.78Per genus, et numen cuncta videntis avi, §12.79Per triplicis vultus arcanaque sacra Dianae, §12.80Et si forte aliquos gens habet ista deos — §12.81O virgo, miserere mei, miserere meorum; §12.82Effice me meritis tempus in omne tuum!
凭着我们那你能予以减轻的灾祸,凭着我们的血统,以及那洞察一切的祖父的神性,我恳求你,凭着具有三重面容的迪安娜及其神秘的祭祀,且若你们那个族群恰好也供奉着什么神明—— 噢,姑娘,可怜可怜我吧,可怜可怜我的同伴们;用你的恩德,使我永远归属于你!
§12.83Quodsi forte virum non dedignare Pelasgum — §12.84Sed mihi tam faciles unde meosque deos? —
但若你恰好不鄙弃一个皮拉斯基人的丈夫—— 可是,我又从何处能得到如此眷顾且亲近我的神明呢?
§12.85Spiritus ante meus tenues vanescet in auras §12.86Quam thalamo nisi tu nupta sit ulla meo!
—— 我的呼吸将先化作微风消逝,在你之外的任何新娘嫁入我的卧房之前!
§12.87Conscia sit Iuno sacris praefecta maritis, §12.88Et dea marmorea cuius in aede sumus!'
愿主持神圣婚姻的朱诺,以及我们此刻身处其大理石神庙之中的女神,共同见证!
§12.89Haec animum — et quota pars haec sunt! — movere puellae
” 这些言语打动了单纯姑娘的心——而这些只是你欺骗中的冰山一角!
§12.90Simplicis, et dextrae dextera iuncta meae.
——,你的右手也与我的右手相握。
§12.91Vidi etiam lacrimas — sua pars et fraudis in illis.
我甚至看见了泪水——泪水中亦有欺诈的一席之地。
§12.92Sic cito sum verbis capta puella tuis.
我这个姑娘,就这样迅速被你的言语俘获。
§12.93Iungis aenipedes inadusto corpore tauros §12.94Et solidam iusso vomere findis humum.
你用免受灼伤的身躯,将青铜蹄的公牛套上犁轭,用那受命的铁犁犁开坚实的大地。
§12.95Arva venenatis pro semine dentibus inples, §12.96Nascitur et gladios scutaque miles habens.
你在田地里撒下有毒的牙齿代替种子,于是手持剑盾的士兵便诞生了。
§12.97Ipsa ego, quae dederam medicamina, pallida sedi, §12.98Cum vidi subitos arma tenere viros, §12.99Donec terrigenae, facinus mirabile, fratres §12.100Inter se strictas conseruere manus.
当我看到那些突如其来的人手握武器时,哪怕是亲自给予你药剂的我,也面色苍白地坐着,直至那些泥土中诞生的兄弟们——真是一件奇事—— 彼此挥舞起拔出的武器交战。
§12.101Insopor ecce vigil squamis crepitantibus horrens §12.102Sibilat et torto pectore verrit humum!
看啊,那彻夜不眠的看守者,因沙沙作响的鳞片而令人毛骨悚然,吐着信子,用扭曲的胸膛扫过地面!
§12.105Illa ego, quae tibi sum nunc denique barbara facta, §12.106Nunc tibi sum pauper, nunc tibi visa nocens, §12.107Flammea subduxi medicato lumina somno, §12.108Et tibi, quae raperes, vellera tuta dedi.
那个如今在你眼中终于沦为蛮族、如今在你眼中变得贫寒、如今在你眼中显得有罪的我,用药物麻痹了那双喷火的眼睛,给予了你安全的羊皮去夺取。
§12.109Proditus est genitor, regnum patriamque reliqui; §12.110Munus, in exilio quod licet esse, tuli!
父亲遭到了背叛,我抛弃了王国与祖国;而我得到的奖赏,竟然是获准去流亡!
§12.111Virginitas facta est peregrini praeda latronis; §12.112Optima cum cara matre relicta soror.
贞洁沦为了异乡强盗的猎物;最好的姐姐与亲爱的母亲一同被留在了身后。
§12.113At non te fugiens sine me, germane, reliqui!
然而,在逃亡时我并没有留下你而独自离去,我的弟弟!
§12.114Deficit hoc uno littera nostra loco.
我的信唯独在这一处难以为继。
§12.115Quod facere ausa mea est, non audet scribere dextra.
我的右手斗胆做下的事,如今却无胆写下。
§12.116Sic ego, sed tecum, dilaceranda fui.
我就应当这样被撕碎,然而要与你一起。
§12.117Nec tamen extimui — quid enim post illa timerem? —
然而,——在经历那些之后我还能怕什么呢?
§12.118Credere me pelago, femina iamque nocens.
—— 已经沦为罪人的我,并不害怕将自己托付给大海。
§12.119Numen ubi est? ubi di? meritas subeamus in alto, §12.120Tu fraudis poenas, credulitatis ego!
神威何在? 神明何在? 让我们在深海中承受应得的惩罚吧,你承受欺骗的惩罚,而我承受轻信的惩罚!
§12.121Compressos utinam Symplegades elisissent, §12.122Nostraque adhaererent ossibus ossa tuis; §12.123Aut nos Scylla rapax canibus mersisset edendos — §12.124Debuit ingratis Scylla nocere viris; §12.125Quaeque vomit totidem fluctus totidemque resorbet, §12.126Nos quoque Trinacriae supposuisset aquae!
但愿那碰撞的岩石曾将我们夹碎,好让我的骨头紧贴着你的骨头;抑或那贪婪的斯库拉曾将我们沉入海底喂狗—— 斯库拉本该伤害那些忘恩负义的男人;而那喷出多少浪花便吞回多少的怪物,本也该把我们没入西西里的海水之下!
§12.127Sospes ad Haemonias victorque reverteris urbes; §12.128Ponitur ad patrios aurea lana deos.
你平安且胜利地回到了海摩尼亚的城邦;黄金羊毛被呈献给祖先的神明。
§12.129Quid referam Peliae natas pietate nocentes §12.130Caesaque virginea membra paterna manu?
我何必再提起那些因孝心而获罪的佩利阿斯的女儿们,以及被少女之手砍碎的父亲的肢体?
§12.131Ut culpent alii, tibi me laudare necesse est, §12.132Pro quo sum totiens esse coacta nocens.
即便旁人指责我,你也必须赞美我,因为为了你,我曾多次被迫沦为罪人。
§12.133Ausus es — o, iusto desunt sua verba dolori! —
你竟然胆敢——噢,公允的悲痛竟找不到合适的词句!
§12.134Ausus es 'Aesonia,' dicere, 'cede domo!'
——,你竟然胆敢说:“离开埃松的家!
§12.135Iussa domo cessi natis comitata duobus §12.136Et, qui me sequitur semper, amore tui.
” 奉命之下,我带着两个孩子离开了家,还有那永远跟随着我的、对你的爱。
§12.137Ut subito nostras Hymen cantatus ad aures §12.138Venit, et accenso lampades igne micant, §12.139Tibiaque effundit socialia carmina vobis, §12.140At mihi funerea flebiliora tuba, §12.141Pertimui, nec adhuc tantum scelus esse putabam;
陡然间,祝婚歌声传到了我们的耳畔,点燃的火炬闪烁着光芒,笛子为你们奏响了联姻的乐曲,但对我而言,那乐声比葬礼的喇叭还要令人哀恸,我惊恐万状,却仍不相信竟会有如此深重的罪恶;

词汇与语法注释

  1. 12.71exciderunt — 不及物动词 `excidere`(掉落、消失)的直说法国完三人称复数。此处用于“(从记忆中)消失”之意,与 `mecum`(与我一同)并置,暗示这些地方的记忆已随着美狄亚本人的离去而一同消逝。
  2. 12.89movere — 第三人称复数主动完成直说动词 `moverunt`(打动)的诗歌收缩形(`-ere`)。主语为中性复数代词 `haec`,其直接宾语为对格的 `animum`。
  3. 12.115dilaceranda fui — 由动形容词(未来被动分词)`dilaceranda` 与系动词完成式 `fui` 构成的第二周边屈折,表示过去应当发生但未发生的事(“我本该被撕碎”)。这结合了她杀害并分尸弟弟阿勃叙尔托斯的惨痛过去,表达了她本该在当时与弟弟一同承受毁灭命运的强烈虚拟语气式悔恨。
  4. 12.131Ut culpent alii — 连词 `ut` 引导接续式现在时 `culpent`(第三人称复数),构成让步从句(“即使他人指责[我]”)。这与主句中由非人称表达 `necesse est` 所引导的对格不定式结构 `me laudare`(你必须赞美我)形成对比。

引用这一段

奥维德, 女杰书简 §12.71-12.141. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi002.humanitext-lat2:12.71-12.141

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。