Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.8.1-1.8.56

老鸨狄普萨斯的巫术与迎合富商的劝告

第 9 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人介绍了拥有阴森魔力和强大辩才的老鸨狄普萨斯,并偷听到她极力劝说诗人的情人放弃贞洁、接受富有情人的荒唐言论。

§1.8.1Est quaedam — quicumque volet cognoscere lenam,
有一个女人——无论是谁想要了解老鸨,且听着!
§1.8.2Audiat! — est quaedam nomine Dipsas anus.
——有一个名叫狄普萨斯的老太婆。
§1.8.3Ex re nomen habet — nigri non illa parentem
她因事实而得其名。
§1.8.4Memnonis in roseis sobria vidit equis.
她从未在清醒的状态下,看见黑人梅姆农的母亲骑着玫瑰色的骏马。
§1.8.5Illa magas artes Aeaeaque carmina novit §1.8.6Inque caput liquidas arte recurvat aquas; §1.8.7Scit bene, quid gramen, quid torto concita rhombo §1.8.8Licia, quid valeat virus amantis equae.
她懂得魔术和艾艾埃亚的咒语,并用其法术将流淌的水逆流回源头;她深知草药能做什么,那被旋转的纺锤动员起来的线能做什么,以及发情牝马的液体能做什么。
§1.8.9Cum voluit, toto glomerantur nubila caelo; §1.8.10Cum voluit, puro fulget in orbe dies.
当她希望时,乌云在整个天空中聚集;当她希望时,太阳在晴朗的天空中闪耀。
§1.8.11Sanguine, siqua fides, stillantia sidera vidi; §1.8.12Purpureus Lunae sanguine vultus erat.
我看见过(如果有什么可信度的话)流血的星辰;月亮的脸庞因血而呈深红色。
§1.8.13Hanc ego nocturnas versam volitare per umbras §1.8.14Suspicor et pluma corpus anile tegi.
我怀疑她化了装,在夜间的阴影中飞翔,她那老太婆的身体被羽毛所覆盖。
§1.8.15Suspicor, et fama est.
我如此怀疑,而且传言也是如此。
oculis quoque pupula duplex §1.8.16Fulminat, et gemino lumen ab orbe venit.
她的眼睛里也有双重瞳孔在闪光,光芒从双眼球中射出。
§1.8.17Evocat antiquis proavos atavosque sepulcris §1.8.18Et solidam longo carmine findit humum.
她从古老的坟墓中召回祖先和曾祖辈,并用长长的咒语劈开坚实的大地。
§1.8.19Haec sibi proposuit thalamos temerare pudicos; §1.8.20Nec tamen eloquio lingua nocente caret.
她把亵渎贞洁的婚姻视为自己的企图;而她的舌头也不缺乏有害的雄辩。
§1.8.21Fors me sermoni testem dedit;
偶然让我成了她谈话的见证人。
illa monebat §1.8.22Talia — me duplices occuluere fores: §1.8.23'Scis here te, mea lux, iuveni placuisse beato?
她当时正在提出这样的建议——两扇门把我隐蔽了起来: “我的光芒,你知道你昨天取悦了一个富有的青年吗?
§1.8.24Haesit et in vultu constitit usque tuo.
他被迷住了,一直注视着你的脸。
§1.8.25Et cur non placeas? nulli tua forma secunda est;
而你为什么不讨人喜欢呢?
§1.8.26Me miseram, dignus corpore cultus abest!
你的美貌不输给任何人;可怜的我啊,配得上你身体的装饰却缺位了!
§1.8.27Tam felix esses quam formosissima, vellem — §1.8.28Non ego, te facta divite, pauper ero.
我希望你能够像你极其美丽那样富有—— 一旦你变得富有,我也不会贫穷。
§1.8.29Stella tibi oppositi nocuit contraria Martis.
敌对的火星之星曾伤害过你。
§1.8.30Mars abiit; signo nunc Venus apta suo.
火星已经离去;现在维纳斯在她的星座里很合适。
§1.8.31Prosit ut adveniens, en adspice! dives amator
去看看吧,为了让她的到来对你有利!
§1.8.32Te cupiit; curae, quid tibi desit, habet.
一个富有的情人渴望得到你;他很在乎你缺什么。
§1.8.33Est etiam facies, qua se tibi conparet, illi; §1.8.34Si te non emptam vellet, emendus erat.
他也有可以与你媲美的容貌;如果他不想买下你,他自己倒也是值得被买下的。
' §1.8.35Erubuit.
” 她脸红了。
'decet alba quidem pudor ora, sed iste, §1.8.36Si simules, prodest; verus obesse solet.
“羞怯确实适合白皙的脸庞,但那种羞怯,如果你假装它,就是有益的;真实的通常会起反作用。
§1.8.37Cum bene deiectis gremium spectabis ocellis, §1.8.38Quantum quisque ferat, respiciendus erit.
当你把眼睛垂下,美丽地凝视着膝头时,必须根据每个人带来多少来顾及他们。
§1.8.39Forsitan inmundae Tatio regnante Sabinae §1.8.40Noluerint habiles pluribus esse viris; §1.8.41Nunc Mars externis animos exercet in armis, §1.8.42At Venus Aeneae regnat in urbe sui.
或许在塔提乌斯统治时期,肮脏的萨宾妇女们不愿意顺从多个男人;如今马尔斯在国外的战争中锻炼心智,而维纳斯在她自己的埃涅阿斯的城市里称霸。
§1.8.43Ludunt formosae; casta est, quam nemo rogavit — §1.8.44Aut, si rusticitas non vetat, ipsa rogat.
美丽的女人都在嬉戏;只有没人请求的女人才是贞洁的—— 或者,如果粗野不阻碍,她自己也会去请求。
§1.8.45Has quoque, quae frontis rugas in vertice portant, §1.8.46Excute; de rugis crimina multa cadent.
那些在额头(头顶)上带着皱纹的女人,你也去抖落她们吧;从皱纹中会掉落许多罪名。
§1.8.47Penelope iuvenum vires temptabat in arcu; §1.8.48Qui latus argueret, corneus arcus erat.
珀涅罗珀曾用弓测试年轻人们的力量;那角制的弓正是用来证实其精力的工具。
§1.8.49Labitur occulte fallitque volubilis aetas, §1.8.50Ut celer admissis labitur amnis aquis.
流逝的时间在暗中流走,欺骗了我们,正如奔流的河水释放出水流而流逝一样。
§1.8.51Aera nitent usu, vestis bona quaerit haberi, §1.8.52Canescunt turpi tecta relicta situ — §1.8.53Forma, nisi admittas, nullo exercente senescit.
青铜因使用而闪亮,好衣服需要被穿着,被遗弃的房屋在难看的荒废中变白变旧—— 容貌也是,除非你接纳,在无人使用下也会衰老。
§1.8.54Nec satis effectus unus et alter habent; §1.8.55Certior e multis nec tam invidiosa rapina est.
而且一两个人的成果并不足够;从多人处获得的掠夺更稳妥,也不那么招人嫉恨。
§1.8.56Plena venit canis de grege praeda lupis.
充足的猎物,从羊群中来到了年老的野狼那里。

词汇与语法注释

  1. 1.8.3nigri non illa parentem / Memnonis — “黑人梅姆农的母亲”是曙光女神奥罗拉(Aurora)的转喻。说她从未在“清醒”(sobria)的状态下看见奥罗拉骑着玫瑰色的战马(即黎明),是用幽默的方式暗示她每天在天亮前就已经大醉。
  2. 1.8.13versam — 动词 verto 的虚拟/被动完成分词阴性单数宾格。此处具有中间(自复)语态的含义(“化装/变身为鸟”),在宾格加不定式结构中作为 hanc 的谓语(versam [esse])使用。
  3. 1.8.34Si te non emptam vellet, emendus erat — 这是一个混合条件句,条件从句中的未完成过去时虚拟式 vellet 与主句中的直说式未完成过去时 emendus erat 相配。在维持违背事实假定的同时,它表达了当然或适切性,用以强调该青年的俊美(“即使他不想买下你,他自己也理应被买下”)。
  4. 1.8.48Qui latus argueret — 由关系代词 qui 引导的从句中的动词 argueret 为未完成过去时虚拟式,以 corneus arcus 为先行词,表示特征(描绘)或目的。名词 latus(侧腹/胁下)在爱情哀歌的诗歌语境中,常作为“性能力”或“体力”的隐喻。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.8.1-1.8.56. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.8.1-1.8.56

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。