Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.7.1-1.7.68

向恋人施暴后的自责与求和

第 8 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人深切忏悔自己因一时狂乱而对心爱的女主人施加暴力的愚行。他将自己的罪过与神话中的狂人进行对比,并恳求她对自己进行肉体上的复仇、重新理顺凌乱的发丝。

§1.7.1Adde manus in vincla meas — meruere catenas — §1.7.2Dum furor omnis abit, siquis amicus ades!
把我的双手套上枷锁吧——它们配得上锁链—— 当所有的狂乱消退时,如果有朋友在,请在这里现身!
§1.7.3Nam furor in dominam temeraria bracchia movit; §1.7.4Flet mea vaesana laesa puella manu.
因为狂乱竟驱使我无鲁莽的双臂,伸向了女主人;我那因我疯狂的手而受伤的姑娘,正在哭泣。
§1.7.5Tunc ego vel caros potui violare parentes §1.7.6Saeva vel in sanctos verbera ferre deos!
那时,我甚至可能伤害我亲爱的父母,甚至可能对神圣的神明施加无情的鞭笞!
§1.7.7Quid? non et clipei dominus septemplicis Aiax §1.7.8Stravit deprensos lata per arva greges,
怎么? 难道那手持七重盾牌的主人埃阿斯,不曾在广阔的田野上,将捕获的牲畜群砍杀殆尽?
§1.7.9Et, vindex in matre patris, malus ultor, Orestes §1.7.10Ausus in arcanas poscere tela deas?
还有奥雷斯特斯,那为了父亲而向母亲复仇的、残酷的惩罚者,难道不曾胆敢向那神秘的女神们索求武器?
§1.7.11Ergo ego digestos potui laniare capillos?
难道我竟然能够去撕扯她梳理整齐的发丝吗?
§1.7.12Nec dominam motae dedecuere comae.
而那被弄乱的头发,也并未使女主人减损半分姿色。
§1.7.13Sic formosa fuit.
她当时便是如此美丽。
talem Schoeneida dicam §1.7.14Maenalias arcu sollicitasse feras; §1.7.15Talis periuri promissaque velaque Thesei §1.7.16Flevit praecipites Cressa tulisse Notos; §1.7.17Sic, nisi vittatis quod erat Cassandra capillis, §1.7.18Procubuit templo, casta Minerva, tuo.
我想,斯刻纽斯的女儿也曾是这般模样,手持弓箭去袭扰迈纳鲁斯山的野兽;也是这般模样,克里特姑娘痛哭着,看着那背信弃义的忒修斯的誓言与风帆,被急驰的南风无情卷走;也是这般模样,若非卡珊德拉的头发上系着神圣的带子,她就正如那倒伏在你的神殿中的人一样,贞洁的弥涅尔瓦啊。
§1.7.19Quis mihi non 'demens!' quis non mihi 'barbare!' dixit?
谁不曾对我喊道“疯子! ”? 谁不曾对我斥道“野蛮人! ”?
§1.7.20Ipsa nihil; pavido est lingua retenta metu.
她自己却一言不发;她的舌头因惊恐的畏惧而僵住了。
§1.7.21Sed taciti fecere tamen convicia vultus; §1.7.22Egit me lacrimis ore silente reum.
然而,她沉默的容颜却依然发出了控诉;她闭口不言,仅凭泪水便将我推上了被告席。
§1.7.23Ante meos umeris vellem cecidisse lacertos; §1.7.24Utiliter potui parte carere mei.
我真希望我的双臂在那之前就已从肩膀上脱落;若是能失去我身体的一部分,倒也对我大有裨益。
§1.7.25In mea vaesanas habui dispendia vires §1.7.26Et valui poenam fortis in ipse meam.
我拥有了这股导致自我毁灭的狂暴力量,并且我自己逞强,反倒使这力量成了对我的惩罚。
§1.7.27Quid mihi vobiscum, caedis scelerumque ministrae?
我与你们有什么相干,这杀戮与罪恶的帮凶们?
§1.7.28Debita sacrilegae vincla subite manus!
戴上你们该受的枷锁吧,作恶多端的双手!
§1.7.29An, si pulsassem minimum de plebe Quiritem, §1.7.30Plecterer — in dominam ius mihi maius erit?
难道,如果我殴打了平民中最卑微的罗马公民,我会受到惩罚——难道我对女主人倒拥有更大的权力吗?
§1.7.31Pessima Tydides scelerum monimenta reliquit.
狄俄墨德斯留下了最恶劣的罪行记录。
§1.7.32Ille deam primus perculit — alter ego!
他是第一个击伤女神的人——而我是第二个!
§1.7.33Et minus ille nocens.
而且他的罪行还轻些。
mihi, quam profitebar amare §1.7.34Laesa est; Tydides saevus in hoste fuit.
对于我来说,那被我宣称深爱着的姑娘,被我伤害了;而狄俄墨德斯只是对敌人残忍。
§1.7.35I nunc, magnificos victor molire triumphos, §1.7.36Cinge comam lauro votaque redde Iovi, §1.7.37Quaeque tuos currus comitantum turba sequetur,
去吧,胜利者,筹备你那壮丽的凯旋式,用月桂树冠冕环绕你的发丝,向朱庇特履行你的誓言,让尾随伴随着你战车的围观人群,高呼:“喔!
§1.7.38Clamet 'io! forti victa puella viro est!'
姑娘被英勇的男子征服了!
§1.7.39Ante eat effuso tristis captiva capillo, §1.7.40Si sinerent laesae, candida tota, genae.
” 让那披头散发、满面愁容的女囚走在前面,只要她那受伤的脸颊允许,她本是纯白无暇的。
§1.7.41Aptius impressis fuerat livere labellis §1.7.42Et collum blandi dentis habere notam.
本该是用深吻使她的双唇显出青紫,让她的颈项留下温柔牙齿的痕迹,那才更为合适。
§1.7.43Denique, si tumidi ritu torrentis agebar, §1.7.44Caecaque me praedam fecerat ira suam, §1.7.45Nonne satis fuerat timidae inclamasse puellae, §1.7.46Nec nimium rigidas intonuisse minas,
归根结底,如果我当时像暴涨的洪流般失控,盲目的愤怒已将我当作了它的猎物,难道对那害怕的姑娘大声斥责,甚至如雷般发出并非过于严厉的恐吓,还不敷使用吗?
§1.7.47Aut tunicam summa deducere turpiter ora
或者,无礼地将她的外衣从领口扯下,直至腰际?
§1.7.48Ad mediam? — mediae zona tulisset opem.
——她腰间的腰带本会提供保护。
§1.7.49At nunc sustinui raptis a fronte capillis §1.7.50Ferreus ingenuas ungue notare genas.
可是如今,我竟然在扯掉她额前的秀发之后,铁石心肠地用指甲去抓伤她高贵的脸颊。
§1.7.51Adstitit illa amens albo et sine sanguine vultu, §1.7.52Caeduntur Pariis qualia saxa iugis.
她呆立在那里,面色惨白,毫无血色,宛如那从帕罗斯山脉上开采出来的石料。
§1.7.53Exanimis artus et membra trementia vidi — §1.7.54Ut cum populeas ventilat aura comas, §1.7.55Ut leni Zephyro gracilis vibratur harundo, §1.7.56Summave cum tepido stringitur unda Noto;
我看见她毫无生气的四肢和颤抖的身躯—— 宛如微风吹拂着白杨树的叶子,宛如纤细的芦苇在温柔的西风中摇曳,又如暖和的南风拂过波浪的表面。
§1.7.57Suspensaeque diu lacrimae fluxere per ora, §1.7.58Qualiter abiecta de nive manat aqua.
蓄积已久的泪水,终于沿着她的脸颊流淌而下,恰似融化的雪水从堆积的雪中渗出。
§1.7.59Tunc ego me primum coepi sentire nocentem — §1.7.60Sanguis erant lacrimae, quas dabat illa, meus.
那时我才第一次开始感到自己罪孽深重—— 她所流下的泪水,正是我的鲜血。
§1.7.61Ter tamen ante pedes volui procumbere supplex; §1.7.62Ter formidatas reppulit illa manus.
然而,我三次想要像哀求者那样跪倒在她的脚前;三次她都因惊恐而推开了我那令人畏惧的双腕。
§1.7.63At tu ne dubita — minuet vindicta dolorem — §1.7.64Protinus in vultus unguibus ire meos.
但你,不要犹豫——复仇会减轻你的痛苦—— 立即用指甲抓向我的脸颊。
§1.7.65Nec nostris oculis nec nostris parce capillis: §1.7.66Quamlibet infirmas adiuvat ira manus; §1.7.67Neve mei sceleris tam tristia signa supersint, §1.7.68Pone recompositas in statione comas!
不要怜惜我的眼睛,也不要放过我的头发:愤怒会给予双手力量,无论它们多么柔弱;免得我罪行的如此悲哀的迹象继续留存,把你重新理顺的发丝恢复原样吧!

词汇与语法注释

  1. 1.7.2siquis amicus ades — 'ades'(既可视为 'adsum' 的第二人称单数现在时命令式,也可视为在 'si quis amicus [es, qui] ades' 结构中的直陈式现在时第二人称单数)在文境中,最自然地应当解释为命令式,以此恳求在场的任一朋友来遏制诗人的狂乱。
  2. 1.7.13talem Schoeneida dicam ... sollicitasse — Schoeneida(指斯刻纽斯的女儿,即阿塔兰忒)是希腊语名词变化的宾格形式。此处为受主句动词 'dicam'(虚拟式现在时或直陈式将来时)引导的宾格加不定式构文(A.C.I.),作为完成时不定式 'sollicitasse' 的逻辑主语。
  3. 1.7.23vellem cecidisse — 未完成过去时虚拟式 'vellem'(表示无法实现的愿望,“我真希望当时已经……”)后接完成时不定式 'cecidisse',用以表达对过去已完成动作(双臂已从肩膀脱落)的强烈后悔与期盼。
  4. 1.7.33mihi, quam profitebar amare / Laesa est — 'mihi' 是与 'laesa est' 连用的施事者与格(或关系与格)。关系代名词 'quam' 的先行词(女主人)被省略,并作为主句动词 'laesa est' 的主语,整体统语结构为:“那曾被我宣称深爱着的她,被我(或对我而言)伤害了”。
  5. 1.7.40Si sinerent laesae, candida tota, genae — 'candida tota'(主格单数阴性)是修饰前文 'captiva'(女囚,即女主人自身)的形容词短语。'sinerent' 是虚拟式未完成过去时,表示反事实条件,暗示她受伤的脸颊使其无法展现原本浑然雪白的美态。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.7.1-1.7.68. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.7.1-1.7.68

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。