Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.6.1-1.6.74

恳求看门人开门与紧闭门前的哀叹

第 7 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人恳求并威胁冷酷的看门人打开紧闭的大门,放他去见情人,诉说自己的痛苦,但最终未能成功,在黎明时分抱憾离去。

§1.6.1Ianitor — indignum! — dura religate catena,
看门人啊——何其不堪!
§1.6.2Difficilem moto cardine pande forem!
——被沉重的锁链捆绑着,转动转轴,打开那扇难开的门吧!
§1.6.3Quod precor, exiguum est — aditu fac ianua parvo §1.6.4Obliquum capiat semiadaperta latus.
我所祈求的不过是一件微不足道的小事——请让那扇半开的门,留出一道窄缝,容我侧着身子穿过去。
§1.6.5Longus amor tales corpus tenuavit in usus §1.6.6Aptaque subducto pondere membra dedit.
长久的爱情为了这种用途而使我的身体消瘦,减轻了我的体重,赋予我便于穿行的四肢。
§1.6.7Ille per excubias custodum leniter ire §1.6.8Monstrat: inoffensos derigit ille pedes.
他引领着我,在守卫的看守下轻手轻脚地穿过;他指引着不曾绊倒的双脚。
§1.6.9At quondam noctem simulacraque vana timebam; §1.6.10Mirabar, tenebris quisquis iturus erat.
然而,往昔我也曾害怕黑夜和虚幻的幽灵;过去无论是谁要在黑暗中前行,我都感到不可思议。
§1.6.11Risit, ut audirem, tenera cum matre Cupido §1.6.12Et leviter 'fies tu quoque fortis' ait.
丘比特与他温柔的母亲一同发笑,好让我听见,轻轻地说道:“你也将变得勇敢。
§1.6.13Nec mora, venit amor — non umbras nocte volantis, §1.6.14Non timeo strictas in mea fata manus.
” 毫不迟延地,爱情降临了——我不怕在黑夜中飞舞的阴影,也不怕针对我的性命而拔出的利刃。
§1.6.15Te nimium lentum timeo, tibi blandior uni; §1.6.16Tu, me quo possis perdere, fulmen habes.
我唯独害怕你那冷酷的怠慢,我只对你一人谄媚;你手握着足以置我于死地的雷霆。
§1.6.17Adspice — uti videas, inmitia claustra relaxa — §1.6.18Uda sit ut lacrimis ianua facta meis!
瞧啊——好让你看见,松开那无情的锁闭吧—— 这扇门已被我的泪水打得多么湿透!
§1.6.19Certe ego, cum posita stares ad verbera veste, §1.6.20Ad dominam pro te verba tremente tuli.
确实,当你脱去衣服、面临鞭笞而站立时,曾为颤抖着的你向女主人求情。
§1.6.21Ergo quae valuit pro te quoque gratia quondam — §1.6.22Heu facinus! — pro me nunc valet illa parum?
那么,曾经连对你也起作用的那份恩情—— 唉,真是不公! ——如今对我难道就起不到半分作用吗?
§1.6.23Redde vicem meritis! grato licet esse quod optas.
报答我的恩情吧! 你可以成为你所期盼的、懂得感恩的人。
§1.6.24Tempora noctis eunt; excute poste seram!
夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!
§1.6.25Excute! sic, inquam, longa relevere catena, §1.6.26Nec tibi perpetuo serva bibatur aqua!
拔下来! 我说,这样你就能摆脱漫长的锁链,也无须永远饮用奴隶的苦水!
§1.6.27Ferreus orantem nequiquam, ianitor, audis, §1.6.28Roboribus duris ianua fulta riget.
铁石心肠的看门人啊,你徒然地听着我的哀求,那由坚硬木料支撑着的门依然紧闭。
§1.6.29Urbibus obsessis clausae munimina portae §1.6.30Prosunt; in media pace quid arma times?
被围困的城市才需要紧闭城门作为防卫;而在和平的时期,你为何还要惧怕武器?
§1.6.31Quid facies hosti, qui sic excludis amantem?
你对情人尚且如此排斥,若遇到敌人你又将如何应对?
§1.6.32Tempora noctis eunt; excute poste seram!
夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!
§1.6.33Non ego militibus venio comitatus et armis; §1.6.34Solus eram, si non saevus adesset Amor.
我并非带着士兵与武器前来;若非残忍的爱神相随,我本是孤身一人。
§1.6.35Hunc ego, si cupiam, nusquam dimittere possum; §1.6.36Ante vel a membris dividar ipse meis.
哪怕我想,我也绝不可能将他遣走;在那之前,我宁可先与我自己的肢体分离。
§1.6.37Ergo Amor et modicum circa mea tempora vinum §1.6.38Mecum est et madidis lapsa corona comis.
于是,爱神与我额角间微醺的酒意与我作伴,还有那顶从湿漉发丝上滑落的花冠。
§1.6.39Arma quis haec timeat? quis non eat obvius illis?
谁会害怕这样的“武器”? 谁又不会去迎合它们呢?
§1.6.40Tempora noctis eunt; excute poste seram!
夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!
§1.6.41Lentus es: an somnus, qui te male perdat, amantis §1.6.42Verba dat in ventos aure repulsa tua?
你无动于衷:莫非是那该死的睡眠,堵住了你的耳朵,将情人的呼唤吹散在风中?
§1.6.43At, memini, primo, cum te celare volebam, §1.6.44Pervigil in mediae sidera noctis eras.
可是我记得,起初当我想避开你的时候,你却在午夜的星空下通宵达旦地守候。
§1.6.45Forsitan et tecum tua nunc requiescit amica — §1.6.46Heu, melior quanto sors tua sorte mea!
或许此时,你的情人也正和你在一起歇息—— 唉,你的命运比我的不知要好上多少倍!
§1.6.47Dummodo sic, in me durae transite catenae!
只要能如此,坚硬的锁链啊,就转移到我的身上吧!
§1.6.48Tempora noctis eunt; excute poste seram!
夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!
§1.6.49Fallimur, an verso sonuerunt cardine postes, §1.6.50Raucaque concussae signa dedere fores?
是我听错了吗,还是转轴转动、门柱作响,被撼动的门扉发出了沙哑的信号?
§1.6.51Fallimur — inpulsa est animoso ianua vento.
我听错了——不过是烈风吹动了门扉。
§1.6.52Ei mihi, quam longe spem tulit aura meam!
悲哉,微风竟将我的希望吹得如此遥远!
§1.6.53Si satis es raptae, Borea, memor Orithyiae, §1.6.54Huc ades et surdas flamine tunde foris!
北风波瑞阿斯啊,如果你还深深记着被你劫走的奥丽茨伊亚,就到这里来,用你的狂风猛击这扇充耳不闻的门吧!
§1.6.55Urbe silent tota, vitreoque madentia rore §1.6.56Tempora noctis eunt; excute poste seram!
整个城市一片寂静,那浸润着如玻璃般清露的夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!
§1.6.57Aut ego iam ferroque ignique paratior ipse, §1.6.58Quem face sustineo, tecta superba petam.
否则我已准备得更充分,将亲自带着铁器与火把,用手中的火把燃起烈焰,向这傲慢的宅邸发起进攻。
§1.6.59Nox et Amor vinumque nihil moderabile suadent; §1.6.60Illa pudore vacat, Liber Amorque metu.
黑夜、爱情与美酒绝不劝人克制;前者毫无羞耻,利贝尔与爱神则不知畏惧。
§1.6.61Omnia consumpsi, nec te precibusque minisque §1.6.62Movimus, o foribus durior ipse tuis.
我已用尽了一切手段,然而无论是哀求还是威胁,都无法动摇你,啊,你这比自己守护的门还要坚硬的人。
§1.6.63Non te formosae decuit servare puellae §1.6.64Limina, sollicito carcere dignus eras.
你本不配看守美丽姑娘的门槛;你更配去守卫那充满焦虑的牢狱。
§1.6.65Iamque pruinosus molitur Lucifer axes, §1.6.66Inque suum miseros excitat ales opus.
如今,满身霜华的启明星已转动起车轴,报晓的飞禽正唤醒痛苦的人们去操劳各自的生计。
§1.6.67At tu, non laetis detracta corona capillis, §1.6.68Dura super tota limina nocte iace!
而你,这顶从我不悦的发丝上摘下的花冠,就在这坚硬的门槛上躺过整夜吧!
§1.6.69Tu dominae, cum te proiectam mane videbit, §1.6.70Temporis absumpti tam male testis eris.
当女主人清晨看见被抛弃在此的你,你将对她而言,成为我如此凄惨地消磨掉这段时光的见证。
§1.6.71Qualiscumque vale sentique abeuntis honorem; §1.6.72Lente nec admisso turpis amante, vale!
无论你是个怎样的人,别了,且领受这离去之人的最后致意;别了,你这不让情人进门、顽固又可鄙的家伙!
§1.6.73Vos quoque, crudeles rigido cum limine postes §1.6.74Duraque conservae ligna, valete, fores!
还有你们,这冰冷门槛旁的无情门柱,以及同为奴隶、木质坚硬的门扉,别了!

词汇与语法注释

  1. 1.6.18Uda sit ut — 带有虚拟语气 sit 的连词 ut 在此被解释为感叹句(“多么……”)或由 Adspice (1.6.17) 引导的间接疑问从句(“看看……如何”)。也可以理解为目的状语从句(“为了使……”),在那种情况下它将修饰 relaxa。
  2. 1.6.23grato licet esse — licet 之后不定式的主语(省略的 tibi)吸引谓语形容词 gratus 变为与格 grato(与格吸引)。意思是“你可以成为你所期望的那个懂得感恩的人”。
  3. 1.6.34Solus eram — 在条件从句含有与过去事实相反的虚拟语气未完成时(si non adesset)的条件句中,主句使用了直陈式未完成时(eram)。这是一种修辞手法,用以强调事态的紧迫性或差一点就成事实的真实感。
  4. 1.6.58Quem — 关系代词的单数阳性宾格形式。其先行词是前一行(1.6.57)中的 igni(ignisque),意思是“我用火把(fax)维持着的(火)”。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.6.1-1.6.74. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.6.1-1.6.74

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。