Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §9.44.1-9.44.16

击溃萨姆尼乌姆军与攻占博维亚努姆

第 482 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在独裁官主持下举行了执政官选举并选出波斯图米乌斯与米努基乌斯,两人被派往萨姆尼乌姆分别作战并最终会师,彻底击溃萨姆尼乌姆军、攻占博维亚努姆并举行凯旋式。

§9.44.1dictatorem idem annus habuit P. Cornelium Scipionem cum magistro equitum P. Decio Mure.
同年,由普布利乌斯·科尔内利乌斯·Scipio担任独裁官,普布利乌斯·德基乌斯·Mure担任骑兵长官。
§9.44.2ab his, propter quae creati erant, comitia consularia habita, quia neuter consulum potuerat bello abesse.
由他们主持举行了执政官选举,这也是他们被选出的目的,因为两位执政官都无法离开战争。
creati consules L. Postumius, Ti. Minucius.
当选的执政官为卢基乌斯·波斯图米乌斯和蒂贝里乌斯·米努基乌斯。
hos consules Piso Q. Fabio et P. Decio suggerit, §9.44.3biennio exempto, quo Claudium Volumniumque et Cornelium cum Marcio consules factos tradidimus.
皮索将这两位执政官排在昆图斯·费比乌斯和普布利乌斯·德基乌斯之后,省略了两年,在这两年中,我们曾记载克劳狄乌斯与沃卢姆尼乌斯、以及科尔内利乌斯与马尔基乌斯当选为执政官。
§9.44.4memoriane fugerit in annalibus digerendis, an consulto binos consules, falsos ratus, transcendent, incertum est.
无法确定是在整理编年史时他的记忆出现了疏漏,还是因为认为这两组执政官是虚假的而故意予以忽略。
§9.44.5eodem anno in campum Stellatem agri Campani Samnitium incursiones factae.
同年,萨姆尼乌姆人入侵了坎帕尼亚地区的斯泰拉特平原。
§9.44.6itaque ambo consules in Samnium missi cum diversas regiones, Tifernum Postumius, Bovianum Minucius petisset, Postumi prius ductu ad Tifernum pugnatum.
因此,两位执政官都被派往萨姆尼乌姆。 当他们各自前往不同的地区,波斯图米乌斯前往蒂费尔努姆,米努基乌斯前往博维亚努姆时,首先在波斯图米乌斯的指挥下在蒂费尔努姆展开了战斗。
§9.44.7alii haud dubie Samnites victos ac viginti milia hominum capta tradunt, alii Marte aequo discessum, §9.44.8et Postumium, metum simulantem, nocturno itinere clam in montes copias abduxisse, hostes secutos duo milia inde locis munitis et ipsos consedisse.
有些人记载萨姆尼乌姆人无疑被击败,并有两万人被俘;另一些人则记载双方互有胜负而撤离,并记载波斯图米乌斯假装恐惧,通过夜间行军悄悄将部队撤入山中,敌人尾随其后,在距离该地两英里处的险要地方也驻扎了下来。
§9.44.9consul, ut stativa tuta copiosaque — et ita erant — petisse videretur, postquam et munimentis castra firmavit et omni apparatu rerum utilium instruxit, §9.44.10relicto firmo praesidio de vigilia tertia, qua duci proxime potest, expeditas legiones ad collegam, et ipsum adversus alios sedentem, ducit.
执政官为了让人觉得他是在寻求一个安全且物资充足的常设营地——事实也确实如此——在用防御工事巩固了营地并装备了所有必需的物资之后,留下一支坚固的守备队,在第三更天,沿着能以最近距离行军的路线,将轻装军团引向他的同僚,而同僚此时正面对着其他敌人按兵不动。
§9.44.11ibi auctore Postumio Minucius cum hostibus signa confert, et, cum anceps proelium in multum diei processisset, tum Postumius integris legionibus defessam iam aciem hostium inproviso invadit.
在那里,在波斯图米乌斯的建议下,米努基乌斯与敌人交战,当这场胜负未分的战斗持续到白天的很晚时候,波斯图米乌斯率领生力军出其不意地袭击了已经疲惫不堪的敌军战线。
§9.44.12itaque cum lassitudo ac vulnera fugam quoque praepedissent, occidione occisi hostes, signa unum et viginti capta atque inde ad castra Postumi perrectum.
因此,由于疲劳和伤势也阻碍了逃跑,敌人遭到彻底歼灭,夺取了二十一面军旗,随后队伍开往波斯图米乌斯的营地。
§9.44.13ibi duo victores exercitus perculsum iam fama hostem adorti fundunt, fugantque; §9.44.14signa militaria sex et viginti capta et imperator Samnitium Statius Gellius multique alii mortales et castra utraque capta.
在那里,两支胜利的军队袭击了已经被消息吓倒的敌人,将其击溃并使之逃跑;缴获了二十六面军旗,俘虏了萨姆尼乌姆人的统帅斯塔蒂乌斯·盖利乌斯和许多其他人,并夺取了双方的营地。
et Bovianum urbs postero die coepta oppugnari brevi capitur, magnaque gloria rerum gestarum consules triumpharunt.
博维亚努姆城在第二天开始受到围攻,并在短时间内被攻克,执政官们因其伟大的战功而荣归并举行了凯旋式。
Minucium consulem, §9.44.15cum vulnere gravi relatum in castra, mortuum quidam auctores sunt et M. Fulvium in locum eius consulem suffectum. et ab eo, cum ad exercitum Minuci missus esset, Bovianum captum.
至于执政官米努基乌斯,有些作者记载说,他因受重伤被抬回营地后不治身亡,由马尔库斯·富尔维乌斯当选为补充执政官以接替其位置;并且博维亚努姆是在后者被派往米努基乌斯的军队之后,由他攻克的。
§9.44.16eodem anno Sora, Arpinum, Cesennia recepta ab Samnitibus.
同年,从萨姆尼乌姆人手中夺回了索拉、阿尔皮努姆和凯塞尼亚。
Herculis magnum simulacrum in Capitolio positum dedicatumque.
在卡皮托林山上安放并献纳了一尊巨大的赫拉克勒斯神像。

词汇与语法注释

  1. 9.44.2propter quae creati erant — 中性复数宾格关系代词 quae 的先行词(指示代词 ea)被省略,意为“为了那些他们被选出的任务”(即主持执政官选举)。该选举因在任执政官无法撤离战场而必须由临时任命的独裁官和骑兵长官主持。
  2. 9.44.4transcendent — 许多校勘本将手稿中的复数形式 transcendent 纠正为单数完成时虚拟语气 transcenderit(或 transierit),以与前文中的主语 Piso(皮索)保持一致,引导由 an 引入的间接疑问句。若保留手稿形式,则必须理解为泛指编年史编纂者们,但上下文依然指向皮索个人的忽略行为。
  3. 9.44.6petisset — 在由历史性 cum 引导的从句中,尽管主语是复数 ambo consules,但动词 petisset 却使用了单数形式(虚拟语气过去完成时)。这是一种顺意造句法(constructio ad sensum),动词与从句中分别对应的单数主语(波斯图米乌斯、米努基乌斯)及其各自的去向分别形成了一致。
  4. 9.44.12occidione occisi — 这是一个非常强调且古风的拉丁语表达,将同源名词(occidio)的夺格与动词(occidere)的完成分词相结合。它作为表示方式的同源夺格,意为“彻底毁灭性地屠杀”或“全军覆没”。
  5. 9.44.14Minucium consulem — 该宾格短语位于第 14 节的末尾。虽然它表面上与所属句子脱节,但实际上它作为第 15 节中不定式从句 mortuum [esse](……执政官米努基乌斯已经去世)的主格对格(主语),跨越了章节划分承接其语法功能。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §9.44.1-9.44.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.44.1-9.44.16

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。