Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §9.42.1-9.42.11

阿利法埃之战与赫尔尼基人反叛

第 480 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

费比乌斯的命令权得以延长,其同僚沃卢姆尼乌斯在对萨伦蒂尼人的战争中取得胜利。前执政官费比乌斯在阿利法埃击败萨姆尼乌姆人,而对被捕赫尔尼基人的处置导致除少数部族外的赫尔尼基全族向罗马宣战。

§9.42.1Fabius, alienae sortis victor belli, in suam provinciam exercitum reduxit.
费比乌斯,作为他人管辖之战争的胜者,将军队带回了他自己的行省。
§9.42.2itaque ei ob res tam feliciter gestas, sicut priore anno populus continuaverat consulatum, ita senatus in insequentem annum, quo Ap. Claudius, L. Volumnius consules fuerunt, prorogavit maxime Appio adversante imperium.
因此,鉴于他如此成功地完成了这些伟绩,正如前一年人民让他连任执政官一样,元老院也在接下来的一年(该年阿庇乌斯·克劳狄乌斯和卢基乌斯·沃卢姆尼乌斯担任执政官)延长了他的命令权,尽管阿庇乌斯极力反对。
§9.42.3Appium censorem petisse consulatum comitiaque eius ab L. Furio tribuno plebis interpellata, donec se censura abdicarit, in quibusdam annalibus invenio.
我在某些编年史中发现,身为监察官的小阿庇乌斯曾谋求执政官职位,且他的选举受到平民护民官卢基乌斯·弗里乌斯的阻挠,直到他辞去监察官职务为止。
creatus consul, §9.42.4cum collegae novum bellum Sallentini hostes decernerentur, Romae mansit, ut urbanis artibus opes augeret, quando belli decus penes alios esset.
他被选为执政官后,当同僚被分派去对付萨伦蒂尼人这一新敌人时,他留在了罗马,以便用城市里的政治手段增加自己的权势,因为战争的荣耀掌握在他人手中。
Volumnium provinciae haud paenituit; §9.42.5multa secunda proelia fecit, aliquot urbes hostium vi cepit.
沃卢姆尼乌斯对自己的行省并未感到不满;他进行了许多次胜利的战斗,用武力攻占了敌人的几座城市。
praedae erat largitor et benignitatem per se gratam comitate adiuvabat militemque his artibus fecerat et periculi et laboris avidum.
他是战利品的慷慨分发者,并用亲和的态度增进了本身就令人愉悦的慷慨,通过这些手段,他使士兵变得渴望危险和劳苦。
§9.42.6Q. Fabius pro consule ad urbem Allifas cum Samnitium exercitu signis conlatis confligit.
前执政官昆克图斯·费比乌斯在阿利法埃城附近与萨姆尼乌姆人的军队展开了决战。
minime ambigua res fuit; fusi hostes atque in castra conpulsi.
胜负毫无悬念;敌人被击溃并被赶回营垒。
nec castra forent retenta, ni exiguum superfuisset diei; ante noctem tamen sunt circumsessa et nocte custodita, ne quis elabi posset.
若非白昼所剩无几,营垒也无法保全;然而在入夜之前,营垒就被包围,并在夜间受到监视,以防有人逃脱。
§9.42.7postero die vixdum luce certa deditio fieri coepta, et pacti, qui Samnitium forent, ut cum singulis vestimentis emitterentur; ii omnes sub iugum missi.
第二天,天刚破晓,投降便已开始,凡属萨姆尼乌姆人者,均协定在仅穿一件衣服的情况下被放行;他们全部被从轭下送过。
§9.42.8sociis Samnitium nihil cautum; ad septem milia sub corona veniere.
萨姆尼乌姆人的同盟者则未得到任何保障;大约有七千人在花冠下被贩卖。
qui se civem Hernicum dixerat, seorsus in custodia habitus.
自称是赫尔尼基公民的人被单独拘留。
eos omnes Fabius Romam ad senatum misit; §9.42.9et cum quaesitum esset, dilectu an voluntarii pro Samnitibus adversus Romanos bellassent, §9.42.10per Latinos populos custodiendi dantur, iussique eam integram rem novi consules P. Cornelius Arvina, Q. Marcius Tremulus — hi enim iam creati erant — ad senatum referre.
费比乌斯将他们全部送往罗马呈交元老院;当调查他们究竟是因征兵还是出于自愿为萨姆尼乌姆人而战、对抗罗马人时,他们被交给拉丁各部族看管,并命令新任执政官普布利乌斯·科尔内利乌斯·阿尔维纳和昆克图斯·马尔基乌斯·特雷穆卢斯——因为此时他们已经当选——将此未决之事提交给元老院。
§9.42.11id aegre passi Hernici; concilium populorum omnium habentibus Anagninis in circo, quem Maritimum vocant, praeter Aletrinatem Ferentinatemque et Verulanum omnes Hernici nominis populo Romano bellum indixerunt.
赫尔尼基人对此感到愤慨;当阿纳尼亚人在他们称为“马里蒂穆斯”的竞技场召开所有部落的会议时,除了阿莱特里乌姆人、费伦蒂努姆人和韦鲁拉人之外,所有赫尔尼基名下的部族都向罗马人民宣战了。

词汇与语法注释

  1. 9.42.1alienae sortis — alienae sortis(他人所分派的)修饰 belli(战争)。这指的是费比乌斯在原本分派给其同僚德基乌斯而非他自己的伊特鲁里亚和乌姆布里亚战争中获得了胜利。
  2. 9.42.4Volumnium provinciae haud paenituit — 非人称动词 paenitet(后悔、不满)以宾格(Volumnium)表示产生该情感的人,以属格(provinciae)表示原因。整句意为“沃卢姆尼乌斯对自己的行省并未感到不满”。
  3. 9.42.6forent retenta, ni exiguum superfuisset diei — forent retenta(= essent retenta)和 superfuisset 是表示过去相反事实的虚拟式过去完成时。diei 是伴随中性代名词主格(此处为主格 exiguum)的部分属格(意为“一天的少部分”)。
  4. 9.42.8sub corona veniere — veniere 是动词 veneo(被贩卖)的完成时第三人称复数形式 venierunt 的异体,而非来自 venio(来)。短语 sub corona venire(直译:在冠冕下被卖)是拉丁语惯用语,意为“作为奴隶被拍卖”,源自战争俘虏在被拍卖时头上戴着花冠的习俗。
  5. 9.42.10custodiendi dantur — 伴随动词 do(给予、分派)的动形容词(动名副词性形容词)custodiendi 表示目的(“被移交以接受监视”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §9.42.1-9.42.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.42.1-9.42.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。