Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §9.29.1-9.29.11

对埃特鲁里亚的防备与阿皮乌斯的监察官任期

第 467 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在萨姆奈特战争接近尾声之际,与埃特鲁里亚的战争阴云浮现,罗马任命独裁官进行防备。同年,阿皮乌斯·克劳狄乌斯独自担任监察官并完成了重大公共工程,但因将神圣的祭祀仪式委派给奴隶,导致波蒂提乌斯氏族灭绝,他自己也双目失明。

§9.29.1profligato fere Samnitium bello, priusquam ea cura decederet patribus Romanis, Etrusci belli fama exorta est.
在与萨姆奈特人的战争几近结束之际,在罗马元老们的这层忧虑还未消除之前,又传出了与埃特鲁里亚人发生战争的传闻。
§9.29.2nec erat ea tempestate gens alia, cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent cum propinquitate agri tum multitudine hominum.
在那个时代,没有哪一个民族在继高卢人的骚乱之后,其武力因领土的邻近和人口的众多而显得更为可怕。
§9.29.3itaque altero consule in Samnio reliquias belli persequenti P. Decius, qui graviter aeger Romae restiterat, auctore senatu dictatorem C. Sulpicium Longum, ismagistrum equitum C. Iunium Bubulcum dixit.
因此,当另一位执政官在萨姆奈姆追击战争的残余时,因重病而留守罗马的普布利乌斯·德基乌斯根据元老院的建议,任命盖乌斯·苏尔皮基乌斯·隆古斯为独裁官,而后者则任命盖乌斯·尤尼乌斯·布布尔库斯为骑兵长官。
§9.29.4is, prout rei magnitudo postulabat, omnes iuniores sacramento adigit, arma quaeque alia res poscit summa industria parat; nec tantis apparatibus elatus de inferendo bello agitat, quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent.
独裁官按照事态严重程度的要求,让所有青年登记宣誓入伍,并以极大的勤勉准备武器及事态所需的其他一切物资;但他并没有因为如此庞大的准备工作而得意忘形去企图挑起战争,若非埃特鲁里亚人主动挑起战争,他无疑会保持克制。
§9.29.5eadem in conparando cohibendoque bello consilia et apud Etruscos fuere: neutri finibus egressi.
在准备和克制战争方面,埃特鲁里亚人也抱有同样的策略:双方都没有越过自己的边界。
et censura clara eo anno Ap. Claudi et C. Plauti fuit, memoriae tamen felicioris ad posteros nomen Appi est, §9.29.6quod viam munivit et aquam in urbem duxit eaque unus perfecit, §9.29.7quia ob infamem atque invidiosam senatus lectionem verecundia victus collega magistratu se abdicaverat; §9.29.8Appius iam inde antiquitus insitam pertinaciam familiae gerendo solus censuram obtinuit.
那一年,阿皮乌斯·克劳狄乌斯和盖乌斯·普劳提乌斯的监察官任期十分瞩目,然而阿皮乌斯的名字在后世留下了更为幸运的名声,因为他修筑了道路,将水引入城内,并且独自完成了这些工程,因为他的同事由于一项令人不齿且招致反感的元老院成员选定,在羞愧之下辞去了官职;阿皮乌斯凭借其家族自古以来根深蒂固的顽固作风,独自执掌了监察官一职。
§9.29.9eodem Appio auctore Potitii, gens, cuius ad aram maximam Herculis familiare sacerdotium fuerat, servos publicos ministerii delegandi causa sollemnia eius sacri docuerant.
在同一位阿皮乌斯的建议下,波蒂提乌斯氏族(一个在赫拉克勒斯大祭坛拥有世袭祭司职权的氏族)为了委托祭祀事务,将该神圣仪式的规范传授给了公有奴隶。
§9.29.10traditur inde, dictu mirabile et quod demovendis statu suo sacris religionem facere possit, cum duodecim familiae ea tempestate Potitiorum essent, puberes ad triginta, omnis intra annum cum stirpe exstinctos; §9.29.11nec nomen tantum Potitiorum interisse sed censorem etiam Appium memori deum ira post aliquot annos luminibus captum.
由此流传下来一件事,说来令人惊异,并且足以让人对擅自改变神圣仪式的地位产生宗教敬畏:当时波蒂提乌斯氏族有十二个分支,成年男子约有三十人,但在一年之内,全族连同后代一起灭绝了;不仅波蒂提乌斯氏族的名字消失了,而且监察官阿皮乌斯本人也在几年后因神明未曾遗忘的愤怒而双目失明。

词汇与语法注释

  1. §9.29.2cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent — 虚拟语气 essent 是特征虚拟语气(subjunctive of characteristic),修饰先行词 gens alia,赋予其“具有……性质的民族”的含义。介词 secundum 意为“在……之后”或“次于”。
  2. §9.29.3altero consule in Samnio reliquias belli persequenti — 由名词 altero consule 与现在分词 persequenti 构成的夺格绝对结构(ablative absolute)。现在分词 persequens 的夺格单数形式在此使用了类似于形容词变化的 -i 词尾(persequenti)。
  3. §9.29.4quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent — 未来主动分词 quieturus 代替了条件句(条件从句为 nisi ... inferrent,未完成过去时虚拟语气)的主句,省略了 quieturus erat 中的 erat。用以表示过去对于不确定未来的意图(“无疑本来打算保持克制”)。
  4. §9.29.10demovendis statu suo sacris — 动形容词(动名词性形容词)的夺格(或与格)结构。与 statu suo(自其本来地位)连用,意为“将神圣仪式自其本来地位移开”,构成 religionem facere(引起宗教畏惧)的对象或原因。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §9.29.1-9.29.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.29.1-9.29.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。