§9.15.1dimissa contione consilium habitum, omnibusne copiis Luceriam premerent, an altero exercitu et duce Apuli circa, gens dubiae ad id voluntatis, temptarentur.
集会解散后,举行了军事会议,讨论是应当动用全部兵力向路塞里亚施压,还是由另一支军队和将领去试探周边的阿普利亚人——这是一个直到那时其意图仍不明朗的部族。
§9.15.2Publilius consul ad peragrandam profectus Apuliam aliquot expeditione una populos aut vi subegit aut condicionibus in societatem accepit.
执政官普布利乌斯出发巡行阿普利亚,仅通过一次远征,他就用武力征服了数个部族,或者通过协议将他们接纳为盟友。
§9.15.3Papirio quoque, qui obsessor Luceriae restiterat, brevi ad spem eventus respondit.
对于留下来围困路塞里亚的帕皮里乌斯而言,不久,事态的发展也响应了他的期望。
nam insessis omnibus viis, per quas commeatus ex Samnio subvehebantur, fame domiti Samnites, qui Luceriae in praesidio erant, legatos misere ad consulem Romanum, ut receptis equitibus, qui causa belli essent, absisteret obsidione.
因为,在运送来自萨姆奈特物资的所有道路都被切断后,在路塞里亚担任守备队的萨姆奈特人因饥饿而屈服,向罗马执政官派出了使节,请求在交还作为战争起因的骑士们之后撤去包围。
§9.15.4iis Papirius ita respondit: debuisse eos Pontium, Herenni filium, quo auctore Romanos sub iugum misissent, consulere, quid victis patiendum censeret; §9.15.5ceterum quoniam ab hostibus in se aequa statui quam in se ipsi ferre maluerint, nuntiare Luceriam iussit, arma, sarcinas, iumenta, multitudinem omnem inbellem intra moenia relinquerent; §9.15.6militem se cum singulis vestimentis sub iugum missurum, ulciscentem inlatam, non novam inferentem ignominiam.
帕皮里乌斯对他们如此回答:他们本应去请教赫雷尼乌斯之子蓬提乌斯——正是根据他的建议,他们才将罗马人送入轭下——询问他认为战败者应当承受什么;然而,既然他们宁愿让敌人为自己制定公正的条件,也不愿自己对罗马人实施惩罚,他便下令通知路塞里亚:他们应当将武器、行囊、牲畜以及所有不具战斗力的群众留在城墙之内;他将让士兵们每人只穿一件衣服穿过轭下,以此来报复先前被强加的耻辱,而不是施加新的不名誉。
§9.15.7nihil recusatum.
没有遭到任何拒绝。
septem milia militum sub iugum missa, praedaque ingens Luceriae capta receptis omnibus signis armisque, quae ad Caudium amissa erant, et, quod omnia superabat gaudia, equitibus recuperatis, quos pignora pacis custodiendos Luceriam Samnites dederant.
七千名士兵被送入轭下,并在路塞里亚缴获了巨额战利品,收回了在卡乌迪乌姆失去的所有军旗和武器,而且——这超越了所有的喜悦——重新夺回了骑士,这些骑士曾是萨姆奈特人作为和平的担保送到路塞里亚看管的。
§9.15.8haud ferme alia mutatione subita rerum clarior victoria populi Romani est, si quidem etiam, quod quibusdam in annalibus invenio, Pontius, Herenni filius, Samnitium imperator, ut expiaret consulum ignominiam, sub iugum cum ceteris est missus.
如果确实如我在某些编年史中所见,赫雷尼乌斯之子、萨姆奈特人的将军蓬提乌斯也与其他人员一起被送入轭下,以偿还执政官们的耻辱,那么几乎没有其他罗马人民的胜利能因局势如此急剧的逆转而显得更加辉煌。
§9.15.9ceterum id minus miror, obscurum esse de hostium duce dedito missoque; id magis mirabile est, ambigi, Luciusne Cornelius dictator cum L. Papirio Cursore magistro equitum eas res ad Caudium atque inde Luceriam gesserit §9.15.10ultorque unicus Romanae ignominiae haud sciam an iustissimo triumpho ad eam aetatem secundum Furium Camillum triumphaverit, an consulum Papirique praecipuum id decus sit.
不过,关于投降并被遣送的敌军将领记载不明,这一点不那么令人惊奇;更令人异样的是存在着争议:究竟是独裁官卢基乌斯·科尔内利乌斯在骑兵长官L·帕皮里乌斯·库尔索尔的陪同下,在卡乌迪乌姆以及随后的路塞里亚取得了这些战功,并且作为罗马耻辱的唯一复仇者,举办了在那一时代之前我认为最理所应当的凯旋仪式(仅次于富里乌斯·卡米路斯),还是说这一荣誉主要属于执政官们和帕皮里乌斯。
§9.15.11sequitur hunc errorem alius error, Cursorne Papirius proximis comitiis cum Q. Aulio Cerretano iterum ob rem bene gestam Luceriae continuato magistratu consul tertium creatus sit, an L. Papirius Mugilanus, et in cognomine erratum sit.
这一错误之后又跟着另一个错误,即在随后的市民大会上,帕皮里乌斯·库尔索尔是否因在路塞里亚的卓越战功而得以连任,与第二次当选的Q·奥里乌斯·塞雷塔努斯一同第三次当选执政官,还是当选者其实是L·帕皮里乌斯·穆吉拉努斯,只是在家族名上弄错了。