Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §9.14.1-9.14.16

拒绝塔兰托调停与强攻萨姆奈特阵营

第 452 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

塔兰托的使节试图调停和平,但罗马执政官帕皮里乌斯对此不予理睬并向萨姆奈特营地发动猛攻,展开大屠杀。出于对人质安全的顾虑,屠杀被制止后,执政官发表讲话安抚了愤怒的士兵。

§9.14.1per id tempus parantibus utrisque se ad proelium legati Tarentini interveniunt denuntiantes Samnitibus Romanisque, ut bellum omitterent: per utros stetisset, quo minus discederetur ab armis, adversus eos se pro alteris pugnaturos.
在此期间,当双方都在准备战斗时,塔兰托的使节介入其中,向萨姆奈特人和罗马人发出警告,要求他们放弃战争:声称无论因为哪一方的缘故而未能放下武器,他们都将协助另一方对该方开战。
§9.14.2ea legatione Papirius audita perinde ac motus dictis eorum cum collega se communicaturum respondit; accitoque eo, cum tempus omne in apparatu pugnae consumpsisset, conlocutus de re haud dubia signum pugnae proposuit.
听取了这一使团的陈述后,帕皮里乌斯仿佛为他们的话所动,回答说他将与同僚商议;在召集了同僚之后,由于他已将全部时间用于准备战斗,在对一件无可置疑的事情进行商讨后,他便悬挂起了战斗的信号。
§9.14.3agentibus divina humanaque, quae adsolent, cum acie dimicandum est, consulibus Tarentini legati occursare responsum expectantes; §9.14.4quibus Papirius ait: “auspicia secunda esse, Tarentini, pullarius nuntiat; litatum praeterea est egregie; auctoribus dis, ut videtis, ad rem gerendam proficiscimur.
当执政官们正在履行在进行阵线决战时通常要履行的神俗职责时,塔兰托的使节前来迎候,等待着答复;帕皮里乌斯对他们说:“塔兰托人啊,饲鸡官报告说神兆吉利;此外,祭祀也得到了极好的接纳;正如你们所见,在神明的指引下,我们出发去行动了。
§9.14.5signa inde ferri iussit et copias eduxit, vanissimam increpans gentem, quae, suarum inpotens rerum prae domesticis seditionibus discordiisque, aliis modum pacis ac belli facere aequum censeret.
” 随后他下令抬起军旗并带出军队,同时谴责这个极其虚妄的城邦,因为他们由于国内的暴动和不和而连自己的事务都无法掌控,却认为对他人规定和平与战争的界限是合理的。
§9.14.6Samnites ex parte altera cum omnem curam belli remisissent, quia aut pacem vere cupiebant aut expediebat simulare, ut Tarentinos sibi conciliarent, cum instructos repente ad pugnam Romanos conspexissent, vociferari se in auctoritate Tarentinorum manere §9.14.7nec descendere in aciem nec extra vallum arma ferre; deceptos potius quodcumque casus ferat passuros, quam ut sprevisse pacis auctores Tarentinos videantur.
另一边的萨姆奈特人则已经放松了对战争的一切戒备,因为他们要么是真的渴望和平,要么是为了争取塔兰托人而权宜假装如此,当他们突然看到罗马人列队准备战斗时,便大声呼喊说他们服从塔兰托人的权威,既不进入战场,也不将武器带到土垒之外;他们宁愿作为被欺骗者承受命运所带来的一切,也不愿显得轻视了作为和平倡导者的塔兰托人。
accipere se omen consules aiunt §9.14.8et eam precari mentem hostibus, ut ne vallum quidem defendant.
执政官们说他们接受这一预兆,并为敌人祈求这样一种心境,使他们甚至不防守土垒。
§9.14.9ipsi inter se partitis copiis succedunt hostium munimentis et simul undique adorti, cum pars fossas explerent, pars vellerent vallum atque in fossas proruerent nec virtus modo insita sed ira etiam exulceratos ignominia stimularet animos, castra invasere et pro se quisque, §9.14.10non haec furculas nec Caudium nec saltus invios esse, ubi errorem fraus superbe vicisset, sed Romanam virtutem, quam nec vallum nec fossae arcerent, memorantes caedunt pariter resistentes fusosque, §9.14.11inermes atque armatos, servos liberos, puberes inpubes, homines iumentaque; §9.14.12nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedissent avidosque caedis milites e castris hostium imperio ac minis expulissent.
他们自己分兵配合,逼近敌人的防御工事,并同时从四面八方发起攻击,当时一部分人填平壕沟,一部分人拆毁土垒并冲入壕沟中,不仅是天生的勇气,而且因耻辱而受伤的心灵在愤怒的激发下,驱使着他们攻入营地,每个人都各自为战,他们心里记着,这里不是隘口,也不是卡乌迪乌姆,更不是那欺诈曾傲慢地战胜了迷途的无路荒野,而是土垒和壕沟都无法阻挡的罗马勇气,他们同样斩杀着抵抗者和溃逃者,无武装者与有武装者,奴隶与自由人,成年人与未成年人,人类与牲畜;若非执政官们发出了撤退的信号,并用命令和威胁将渴望杀戮的士兵们赶出敌营,绝不会有任何生灵幸存下来。
§9.14.13itaque apud infensos ob interpellatam dulcedinem irae confestim oratio habita est, ut doceretur miles minime cuiquam militum consules odio in hostes cessisse aut cessuros; §9.14.14quin duces sicut belli, ita insatiabilis supplicii futuros fuisse, ni respectus equitum sescentorum, qui Luceriae obsides tenerentur, praepedisset animos, §9.14.15ne desperata venia hostes caecos in supplicia eorum ageret, perdere prius quam perire optantes.
因此,在那些因愤怒的甘美被中断而感到愤恨的士兵面前,立即发表了演说,以向士兵们表明,执政官在对敌人的仇恨上绝没有也绝不会输给任何士兵;事实上,若非对作为人质被扣押在卢切里亚的六百名骑士的顾虑阻碍了他们的心智,将领们本会像领导战争一样,去引导那无法满足的惩罚,以免在绝望于获得宽恕的情况下,敌人会盲目地对人质施加惩罚,宁愿在自身灭亡之前先毁灭对方。
§9.14.16laudare ea milites laetarique obviam itum irae suae esse ac fateri omnia patienda potius, quam proderetur salus tot principum Romanae iuventutis.
士兵们赞扬了这些话,并因自己的愤怒被遏制而感到高兴,承认宁可忍受一切,也不愿背叛这许多罗马青年精英的生命安全。

词汇与语法注释

  1. §9.14.1per utros stetisset, quo minus discederetur ab armis — 使用了习惯表达 `per aliquem stat quo minus...`(由于某人的缘故而未能……)。`stetisset` 是间接引语中的虚拟式过去完成时,代替直接引语中的直陈式将来完成时(*steterit*)。`discederetur` 是无人称被动语态。
  2. §9.14.3occursare — 历史不定式,其作用相当于未完成过去直陈式。主语是复数名词词组 `Tarentini legati`。
  3. §9.14.7deceptos potius quodcumque casus ferat passuros — 间接引语(不定式短语)中的结构。`deceptos [esse]`(被欺骗)是以分词形式作谓语性修饰,修饰将来时不定式 `passuros [esse]` 省略的宾格主语 *se*。
  4. §9.14.9cum pars fossas explerent, pars vellerent vallum — “依意一致”(constructio ad sensum)的典型例子,集合名词 `pars` 根据其意义上的复数概念而采用复数动词(`explerent`, `vellerent`)。
  5. §9.14.14quin duces sicut belli, ita insatiabilis supplicii futuros fuisse — 间接引语中过去反事实条件句主句(归结结)的表达。直陈式中的 *futuri fuerunt* 或 *fuissent* 在“宾格加不定式”结构中变为 `futuros fuisse`。
  6. §9.14.16obviam itum irae suae esse — 不及物动词短语 `obviam ire`(抵挡、遏制)的无人称被动完成时不定式。它支配着与格 `irae suae`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §9.14.1-9.14.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.14.1-9.14.16

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。