Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §8.36.1-8.36.12

帕皮里乌斯收服军心与萨姆奈特人的败降

第 434 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

独裁官帕皮里乌斯在安排好罗马的事务后返回军营,起初因士兵消极应对而遭遇战事停滞。然而,他通过悉心照料伤兵赢回了军心,最终决定性地击败萨姆奈特人,迫使对方求和。

§8.36.1postquam dictator praeposito in urbe L. Papirio Crasso, magistro equitum Q. Fabio vetito quicquam pro magistratu agere, in castra rediit, neque civibus satis laetus adventus eius fuit nec hostibus quicquam attulit terroris.
在独裁官将路基乌斯·帕皮里乌斯·克拉苏留在城内留守,并禁止骑兵长官昆图斯·法比乌斯履行任何政务官职权之后,回到了营地,他的归来既未让公民们感到足够高兴,也未给敌人带来任何恐惧。
§8.36.2namque postero die, seu ignari venisse dictatorem, seu, adesset an abesset, parvi facientes, instructa acie ad castra accesserunt.
因为在第二天,敌人或是不知道独裁官已经到来,或是对他是在场还是缺席毫不在意,便整队向营地逼近。
ceterum tantum momenti in uno viro L. Papirio fuit, §8.36.3ut, si ducis consilia favor subsecutus militum foret, debellari eo die cum Samnitibus potuisse pro haud dubio habitum sit; §8.36.4ita instruxit aciem, ita loco ac subsidiis, ita omni arte bellica firmavit.
然而,仅路基乌斯·帕皮里乌斯一人身上就有如此巨大的分量,以至于,如果士兵们的支持配合了将领的谋划,那么在当天就能彻底击败萨姆奈特人,这被视为毫无疑问的事;他如此精妙地布阵,如此凭借地形、预备队以及一切兵法来巩固阵线。
cessatum a milite ac de industria, ut obtrectaretur laudibus ducis, inpedita victoria est.
然而,士兵们却消极怠工,并且故意阻碍胜利,以此来贬低将领的荣誉。
plures Samnitium cecidere, plures Romani vulnerati sunt.
萨姆奈特人死得更多,但罗马人受伤的更多。
sensit peritus dux, quae res victoriae obstaret: §8.36.5temperandum ingenium suum esse et severitatem miscendam comitate.
这位经验丰富的将领看清了阻碍胜利的原因:必须克制自己的脾气,将严厉与温和结合起来。
§8.36.6itaque adhibitis legatis ipse circumiens saucios milites, inserens in tentoria caput singulosque, ut sese haberent, rogitans curam eorum nominatim legatis tribunisque et praefectis demandabat.
于是他召来副将们,亲自巡视受伤的士兵,把头伸进帐篷,逐个询问他们的伤情,并指名道姓地将照顾他们的责任交托给副将、护民官和长官们。
§8.36.7rem per se popularem ita dextere egit, ut medendis corporibus animi multo prius militum imperatori reconciliarentur nec quicquam ad salubritatem efficacius fuerit, quam quod grato animo ea cura accepta est.
这一本身就很得人心的举动,他做得如此巧妙,以至于在身体康复之前,士兵们的心就已经大大地与将领和解了;而且对于他们的痊愈来说,没有什么比这一关怀被怀着感激之心接受更为有效了。
§8.36.8refecto exercitu cum hoste congressus haud dubia spe sua militumque ita fudit fugavitque Samnites, ut ille ultimus eis dies conferendi signa cum dictatore fuerit.
军队休整完毕后,他与敌人交战,凭着自己和士兵们毫无疑问的取胜信心,将萨姆奈特人彻底击溃并驱逐,以至于那天成了他们与独裁官交战的最后一天。
§8.36.9incessit deinde, qua duxit praedae spes, victor exercitus perlustravitque hostium agros, nulla arma, nullam vim nec apertam nec ex insidiis expertus.
随后,胜利的军队在掠夺物资的期望指引下继续进军,横扫了敌人的土地,没有遇到任何武器或武力反抗,无论是公开的还是埋伏的。
§8.36.10addebat alacritatem, quod dictator praedam omnem edixerat militibus; nec ira magis publica quam privatum compendium in hostem acuebat.
独裁官已宣布将所有战利品归士兵所有,这更增添了他们的积极性;对敌人的斗志,因个人的利益而变得更加锐利,甚于公愤。
§8.36.11his cladibus subacti Samnites pacem a dictatore petiere; cum quo pacti, ut singula vestimenta militibus et annuum stipendium darent, §8.36.12cum ire ad senatum iussi essent, secuturos se dictatorem responderunt, unius eius fidei virtutique causam suam commendantes.
萨姆奈特人因这些惨败而屈服,向独裁官求和;他们与他达成协议,同意发给每个士兵一套衣服并支付一年的军饷,当他们被命令前去元老院时,他们回答说他们将跟随独裁官,将他们的诉求完全托付于他一个人的信义与美德。
ita deductus ex Samnitibus exercitus.
就这样,军队从萨姆奈特人的领土上撤回。

词汇与语法注释

  1. 8.36.1vetito — 此分词与 Q. Fabio 构成夺格绝对结构(独立夺格),Q. Fabio 是其逻辑主语。`vetito` 是虚拟或非人称使用的完成时被动分词(或与 Q. Fabio 一致的阳性单数夺格),支配不定式 `agere`,意为“在被禁止行使……的情况下”。
  2. 8.36.3subsecutus foret — 此处相当于虚拟式过去完成时 `subsecutus esset`,构成与过去事实相反的虚拟条件从句(条件支)。其结论支由不定式从句 `debellari ... potuisse` 表示,这代表了在结果从句 `ut ... habitum sit` 的间接陈述中,表示可能的直陈式完成时 `potuit`(在反事实条件句中常用直陈式代替虚拟式过去完成时)转化为完成时不完成式。
  3. 8.36.4cessatum — 这是一个非人称被动结构,使用了不及物动词 `cesso` 的完成时被动分词中性单数形式,省略了助动词 `est`。配合表示施事者的夺格短语 `a milite`(单数形式,集体指代“士兵们”),意为“士兵们消极怠工”。
  4. 8.36.7medendis corporibus — 这是动形容词(动兵格)结构,动形容词在性、数、格上与名词 `corporibus` 一致。此处用作表示手段或原因的夺格,意为“通过身体的治疗”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §8.36.1-8.36.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.36.1-8.36.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。