Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §8.37.1-8.37.12

战端再起与图斯库鲁姆人获赦

第 435 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

独裁官帕皮里乌斯举行凯旋式后选出新执政官并卸任。与萨姆奈特的停战破裂,阿普利亚爆发新战争,罗马城内发生夜间恐慌。同时,图斯库鲁姆人因涉嫌叛国接受审判,因其哀求而获无罪开释,但对主张严惩的波里亚部落留下了长期的怨恨。

§8.37.1dictator triumphans urbem est ingressus; et, cum se dictatura abdicare vellet, iussu patrum, priusquam abdicaret, consules creavit C. Sulpicium Longum iterum Q. Aemilium Cerretanum.
独裁官举行凯旋式进入了罗马城;当他想要辞去独裁官职务时,根据元老们的命令,在辞职之前,他选出盖乌斯·苏尔皮基乌斯·隆古斯(第二次)与昆图斯·埃米利乌斯·塞雷塔努斯为执政官。
§8.37.2Samnites infecta pace, quia de condicionibus ambigebatur, indutias annuas ab urbe rettulerunt.
萨姆奈特人因对条件存在争议而未能达成和平,仅从罗马城带回了一年的停战协定。
nec earum ipsarum sancta fides fuit; adeo, postquam Papirium abisse magistratu nuntiatum est, arrecti ad bellandum animi sunt.
然而,连这一协定本身的信义也未得到遵守;以至于一旦有消息传出帕皮里乌斯已离任,他们的求战之心便重新燃起。
C. Sulpicio Q. Aemilio — §8.37.3Aulium quidam annales habent — consulibus ad defectionem Samnitium Apulum novum bellum accessit.
在盖乌斯·苏尔皮基乌斯与昆图斯·埃米利乌斯—— (某些编年史记载为奥利乌斯)——担任执政官期间,除了萨姆奈特人的反叛外,又增加了在阿普利亚的新战争。
utroque exercitus missi.
军队被派往这两个地方。
Sulpicio Samnites, Apuli Aemilio sorte evenerunt.
通过抽签,苏尔皮基乌斯分到了萨姆奈特人,埃米利乌斯分到了阿普利亚人。
sunt, §8.37.4qui non ipsis Apulis bellum inlatum, sed socios eius gentis populos ab Samnitium vi atque iniuriis defensos scribant; §8.37.5ceterum fortuna Samnitium, vix a se ipsis eo tempore propulsantium bellum, propius ut sit vero facit, non Apulis ab Samnitibus arma inlata, sed cum utraque simul gente bellum Romanis fuisse.
有人记载说,战争并非是直接针对阿普利亚人本身,而是由于该民族的同盟部落受到了保护,免遭萨姆奈特人的暴力和侵害;但是萨姆奈特人当时的处境(当时他们自己都难以抵御战争)使得以下说法更接近事实:并非萨姆奈特人向阿普利亚人开战,而是罗马人同时与这两个民族交战。
nec tamen res ulla memorabilis acta; §8.37.6ager Apulus Samniumque evastatum; hostes nec hic nec illic inventi.
然而,并没有发生任何值得铭记的事迹;阿普利亚和萨姆奈特的土地被彻底蹂躏;在两地都没有发现敌人的踪影。
Romae nocturnus terror ita ex somno trepidam repente civitatem excivit, ut Capitolium atque arx moeniaque et portae plena armatorum fuerint; §8.37.7et, cum concursatum conclamatumque ad arma omnibus locis esset, prima luce nec auctor nec causa terroris conparuit.
在罗马,夜间发生的恐慌突然惊醒了从梦中惊慌失措的市民,以至于卡皮托尔、城堡、城墙以及城门都挤满了武装人员;而且,尽管到处都是奔走和呼喊着拿起武器的声音,但在黎明时分,既没有发现恐慌的制造者,也没有发现其原因。
§8.37.8eodem anno de Tusculanis Flavia rogatione populi fuit iudicium.
同一年,根据弗拉维乌斯的民众提案,举行了关于图斯库鲁姆人的民众审判。
M. Flavius tribunus plebis tulit ad populum, ut in Tusculanos animadverteretur, quod eorum ope ac consilio Veliterni Privernatesque populo Romano bellum fecissent.
平民护民官马尔库斯·弗拉维乌斯向民众提出提案,要求对图斯库鲁姆人进行惩罚,因为在他们的协助和策划下,韦利特雷人和普里韦尔努姆人向罗马人民发动了战争。
§8.37.9populus Tusculanus cum coniugibus ac liberis Romam venit.
图斯库鲁姆人带着妻子和孩子来到罗马。
ea multitudo veste mutata et specie reorum tribus circumit, genibus se omnium advolvens.
这群人换上了丧服,以被告的姿态走访各部落(投票区),向所有人下跪哀求。
§8.37.10plus itaque misericordia ad poenae veniam inpetrandam quam causa ad crimen purgandum valuit.
因此,为获得免除惩罚,同情心所起的作用,远比为洗刷罪名而提出的辩解更为有效。
§8.37.11tribus omnes praeter Polliam antiquarunt legem.
除波里亚部落外,所有部落都否决了该法案。
Polliae sententia fuit, puberes verberatos necari, coniuges liberosque sub corona lege belli venire; §8.37.12memoriamque eius irae Tusculanis in poenae tam atrocis auctores mansisse ad patrum aetatem constat, nec quemquam ferme ex Pollia tribu candidatum Papiriam ferre solitum.
波里亚部落的意见是:成年男子应被鞭打后处死,妻子和孩子则依战争法戴上花冠予以拍卖;众所周知,这种仇恨的记忆在图斯库鲁姆人中一直保留到我们父辈的时代,他们痛恨提出如此残暴惩罚的始作俑者,以至于几乎没有一个来自波里亚部落的候选人能够获得帕皮里亚部落的选票。

词汇与语法注释

  1. §8.37.2infecta pace — 由名词 pax 与形容词 infectus(未完成的、未缔结的)构成的夺格绝对结构,意为“和平未结成”。
  2. §8.37.3consulibus — 此词与前句的 `C. Sulpicio Q. Aemilio` 相连,中间夹有插入句(`— Aulium quidam annales habent —`),共同构成夺格绝对结构,表示年份的执政官:“在盖乌斯·苏尔皮基乌斯和昆图斯·埃米利乌斯担任执政官时”。
  3. §8.37.5propius ut sit vero facit — 主语为 `fortuna Samnitium`。动词 `facit` 带有一个 `ut` 引导的从句(`ut sit propius vero`,意为“使之更接近事实”),从句内部包含了主格不定式结构 `non Apulis... fuisse`,表示“使得……更接近事实”。
  4. §8.37.8ut in Tusculanos animadverteretur — 动词 `animadvertere` 搭配前置词 `in` 加宾格表示“惩罚某人”。此处使用第三人称单数被动虚拟式未完成过去时(`animadverteretur`),作无人称被动用法,直译为“以便对图斯库鲁姆人进行惩罚”。
  5. §8.37.11sub corona ... venire — 注意此处的 `venire` 是 `veneo`(被卖)的现在时不定式(读作 `vēnīre`),而非 `venio`(来)的不定式(读作 `věnīre`)。短语 `sub corona venire`(在花冠下被卖)是罗马的惯用表达,源自将战俘作为奴隶拍卖时在其头上戴花冠的习俗,意为“被拍卖为奴”。
  6. §8.37.12candidatum Papiriam ferre solitum — 动词 `ferre` 在此处指在选举中“赢得(部落的)选票”。`Papiriam` 为阴性单数宾格,省略了 `tribum`(指图斯库鲁姆人所属的帕皮里亚部落)。`solitum (esse)` 是依赖于 `constat` 的宾格不定式。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §8.37.1-8.37.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.37.1-8.37.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。