Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §8.24.1-8.24.18

伊庇鲁斯王亚历山大阵亡与神谕应验

第 422 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

历史学家记述了伊庇鲁斯国王亚历山大在意大利潘多西亚附近战死的悲惨经历,这一事件印证了此前被误解的多多纳神谕,随后其遗体遭到毁坏并最终被运回本国。

§8.24.1eodem anno Alexandream in Aegypto proditum conditam, Alexandrumque Epiri regem ab exule Lucano interfectum sortes Dodonaei Iouis eventu adfirmasse.
同一年,据记载,埃及的亚历山大里亚建成,且伊庇鲁斯国王亚历山大被一名卢卡尼亚亡命之徒杀害,多多纳的朱庇特神谕因这一结局而得到了印证。
§8.24.2accito ab Tarentinis in Italiam data dictio erat, caveret Acherusiam aquam Pandosiamque urbem; ibi fatis eius terminumn dari.
当他被塔兰托人召至意大利时,曾得到神谕,警告他要提防阿刻戎的水和潘多西亚城,在那里他的命运将被终结。
§8.24.3eoque ocius transmisit in Italiam, ut quam maxime procul abesset urbe Pandosia in Epiro et Acheronte amni, quem ex Molosside fluentem in stagna inferna accipit Thesprotius sinus.
因此他更加迅速地渡海来到意大利,以便尽可能远离伊庇鲁斯的潘多西亚城和阿刻戎河——那条河发源于莫洛西斯,注入塞斯普罗蒂亚湾的冥府沼泽。
ceterum ut ferme fugiendo in media fata ruitur, §8.24.4cum saepe Bruttias Lucanasque legiones fudisset, Heracleam Tarentinorum coloniam ex Lucanis, Sipottum Apulorum Consentiamque Bruttiorum ac Terinam, alias inde Messapiorum ac Lucanorum cepisset urbes et trecentas familias inlustres in Epirum, quas obsidum numero haberet, §8.24.5misisset, haud procul Pandosia urbe, inminente Lucanis ac Bruttiis finibus, tris tumulos aliquantum inter se distantes insedit, ex quibus incursiones in omnem partem agri hostilis faceret;
然而,正如人们在逃避时往往会直接冲向命运的深渊一样,尽管他曾多次击溃布鲁提乌姆和卢卡尼亚的军队,从卢卡尼亚人手中夺取了塔兰托的殖民地赫拉克利亚,夺取了阿普利亚人的西蓬图姆、布鲁提乌姆人的康森提亚以及特里纳,继而攻占了梅萨皮亚人和卢卡尼亚人的其他城市,并将三百个名门望族送往伊庇鲁斯作为人质,但在距离紧邻卢卡尼亚和布鲁提乌姆边境的潘多西亚城不远的地方,他占领了三个彼此相距稍远的丘陵,以便从那里向敌方领土的各个方向发起袭击。
§8.24.6et ducentos ferme Lucanorum exules circa se pro fidis habebat, ut pleraque eius generis ingenia sunt, cum fortuna mutabilem gerentes fidem.
他还把大约两百名卢卡尼亚亡命者留在身边视作亲信,然而这类人的性情大多如此,他们的忠诚随着命运的起伏而摇摆不定。
§8.24.7Imbres continui campis omnibus inundatis cum interclusissent trifariam exercitum a mutuo inter se auxilio, duo praesidia, quae sine rege erant, inproviso hostium adventu opprimuntur; deletisque eis ad ipsius obsidionem omnes conversi.
当连绵的阴雨淹没了所有的平原,使得军队被切断成三部分而无法互相增援时,两个没有国王坐镇的哨所遭到敌人突然袭击而被消灭;在它们被摧毁之后,所有人便都转向去围攻国王本人。
§8.24.8inde ab Lucanis exulibus ad suos nuntii missi sunt, pactoque reditu promissum est regem aut vivum aut mortuum in potestatem daturos.
随后,留在国王身边的卢卡尼亚亡命者向他们的同胞派去了使者,并在达成允许其回国的协议后,许诺将把国王不论死活交到他们手中。
§8.24.9ceterum cum delectis ipse egregium facinus ausus per medios erumpit hostes et ducem Lucanorum comminus congressum obtruncat; §8.24.10contrahensque suos ex fuga palatos pervenit ad amnem, ruinis recentibus pontis, quem vis aquae abstulerat, indicantem iter.
然而,国王亲自率领精选的部下进行了一次壮烈的突围,冲入敌阵,并斩杀了迎面交锋的卢卡尼亚将领;他召集起在溃逃中失散的部下,来到一条河边,那条河上因水势凶猛而被冲毁的桥梁的残骸,指示着渡河的通路。
quem cum incerto vado transiret agmen, §8.24.11fessus metu ac labore miles increpans nomen abominandum fluminis “iure Acheros vocaris” inquit.
当队伍正沿着深浅莫测的浅滩渡河时,一名因恐惧和劳累而精疲力竭的士兵咒骂着这条河那令人厌恶的名字,说道:“你被称为阿刻戎真是名副其实!
quod ubi ad aures accidit regis, adiecit extemplo animum fatis suis substititque dubius, an transiret.
”当这话传入国王的耳中,他立刻想起了自己的宿命,因犹豫是否继续渡河而停下了脚步。
§8.24.12tum Sotimus, minister ex regiis pueris, quid in tanto discrimine periculi cunctaretur, interrogans, indicat Lucanos insidiis quaerere locum.
这时,侍从国王的青年侍从之一索提穆斯询问他为何在如此危急的关头犹豫不决,并指出卢卡尼亚人正试图寻找设伏的地点。
§8.24.13quos ubi respexit rex procul grege facto venientes, stringit gladium et per medium amnem transmittit equum; iamque in vadum egressum eminus veruto Lucanus exul transfigit.
国王回头望去,见他们已在远处聚集并逼近,便拔出剑,驱马向河心冲去;正当他刚要登上浅滩时,一名卢卡尼亚亡命者从远处用标枪刺穿了他。
§8.24.14lapsum inde cum inhaerente telo corpus exanime detulit amnis in hostium praesidia.
他落入水中、身上还插着标枪的尸体被河水冲到了敌人的哨所。
ibi foeda laceratio corporis facta. namque praeciso medio partem Consentiam misere, pars ipsis retenta ad ludibrium.
在那里,尸体遭到了极其残忍的毁坏:他们将尸体拦腰斩断,一部分送往康森提亚,其余的部分则被他们自己留下进行百般羞辱。
§8.24.15quae cum iaculis saxisque procul incesseretur, mulier una ultra humanarum irarum fidem saevienti turbae inmixta, ut parumper sustinerent, precata, flens ait virum sibi liberosque captos apud hostes esse; sperare corpore regio utcumque mulcato se suos redempturam.
当这部分尸体在远处遭到标枪和石头的投掷时,一名妇女挤进那群超乎人类愤怒常态、近乎疯狂的人群中,恳求他们暂时停手,并哭着说自己的丈夫和孩子们正被敌人俘虏,她希望用这具无论被毁坏成何种样子的国王遗体,来赎回自己的亲人。
§8.24.16is finis lacerationi fuit, sepultumque Consentiae quod membrorum reliquum fuit cura mulieris unius, ossaque Metapontum ad hostes remissa, §8.24.17inde Epirum devecta ad Cleopatram uxorem sororemque Olympiadem, quarum mater magni Alexandri altera, soror altera fuit.
残害尸体的事至此宣告结束,残余的肢体在这名妇女一人的照料下被葬在康森提亚,骨骸则被送还给在梅塔蓬图姆的敌人,并从那里运往伊庇鲁斯,送给他的妻子克娄巴特拉和姐姐奥林匹亚斯,这两位女性,一位是大亚历山大的母亲,另一位是他的姐姐。
haec de Alexandri Epirensis tristi eventu, §8.24.18quamquam Romano bello fortuna eum abstinuit, tamen, quia in Italia bella gessit, paucis dixisse satis sit.
关于伊庇鲁斯国王亚历山大的悲惨结局,情况便是如此;尽管命运使他免于同罗马交战,但由于他在意大利进行过多次战争,用寥寥数语对此加以记叙便已足够。

词汇与语法注释

  1. §8.24.1sortes Dodonaei Iouis eventu adfirmasse — 在间接引语的“对格+不定式”结构中,对格的 `sortes` 作为主动完成时不定式 `adfirmasse` 的主语,`eventu` 为工具夺格。意为多多纳的朱庇特神谕通过实际的结局“印证了自身”。虽然在语法上也可以将前文的 `Alexandrum` 视作主语、将 `sortes` 视作宾语(即“亚历山大印证了神谕”),但将神谕通过自身的实现来证明其真实性视作主语的理解更为自然。
  2. §8.24.3ut ferme fugiendo in media fata ruitur — 不及物动词 `ruere` 的第三人称单数被动语态 `ruitur` 在此处作无人称被动语态使用,意为“(人)冲向”。`fugiendo` 是动名词的夺格,表示方式或手段(“通过逃跑”)。整句表达了一个普遍的哲理:“正如人们在逃避时,往往会直接冲向命运的深渊”。
  3. §8.24.5inminente Lucanis ac Bruttiis finibus — 夺格单数现在分词 `inminente` 与前文 `haud procul Pandosia urbe` 中的 `urbe`(阴性单数夺格)一致,修饰潘多西亚城。`finibus` 是被分词 `inminente`(临近、威胁)所支配的与格(复数),并不构成独立夺格(如果与 `finibus` 一致,则分词应当使用复数形式 `inminentibus`)。
  4. §8.24.11adiecit extemplo animum fatis suis — 动词 `adicere`(投向、转向)的完成时 `adiecit` 携带对格宾语 `animum`(心思、注意力)和与格补足语 `fatis suis`(他自己的宿命),意为“他立刻将注意力转向了自己的命运”(将士兵的话与自己的神谕联系起来)。
  5. §8.24.15sperare corpore regio utcumque mulcato se suos redempturam — 此句为由表示言说的动词 `ait` 引导的间接引语(对格加不定式结构)。阴性单数代词 `se` 作为将来主动不定式 `redempturam [esse]` 的主语对格,`suos` 为其宾语对格。`corpore regio utcumque mulcato` 是由夺格名词和分词组成的独立夺格(或工具夺格),表示“通过这具无论被如何毁坏的国王遗体”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §8.24.1-8.24.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.24.1-8.24.18

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。