§8.24.1eodem anno Alexandream in Aegypto proditum conditam, Alexandrumque Epiri regem ab exule Lucano interfectum sortes Dodonaei Iouis eventu adfirmasse.
같은 해에 이집트의 알렉산드리아가 건설되었다는 것과, 에페이로스의 왕 알렉산드로스가 루카니아인 망명객에게 살해당하여 도도나의 유피테르 신탁이 그 결과로써 증명되었다는 사실이 전해진다.
§8.24.2accito ab Tarentinis in Italiam data dictio erat, caveret Acherusiam aquam Pandosiamque urbem; ibi fatis eius terminumn dari.
타렌툼인들에 의해 이탈리아로 소환되었을 때 그에게 신탁이 내려졌으니, 아케루시아의 물과 판도시아 성읍을 조심하라, 그곳에서 그의 운명에 종지부가 찍히리라 하는 것이었다.
§8.24.3eoque ocius transmisit in Italiam, ut quam maxime procul abesset urbe Pandosia in Epiro et Acheronte amni, quem ex Molosside fluentem in stagna inferna accipit Thesprotius sinus.
그리하여 그는 에페이로스에 있는 판도시아 성읍과, 몰롯시스 지방에서 흘러나와 테스프로티아 만이 저승의 늪으로 받아들이는 아케론 강으로부터 최대한 멀리 떨어져 있고자 더욱 서둘러 이탈리아로 건너갔다.
ceterum ut ferme fugiendo in media fata ruitur, §8.24.4cum saepe Bruttias Lucanasque legiones fudisset, Heracleam Tarentinorum coloniam ex Lucanis, Sipottum Apulorum Consentiamque Bruttiorum ac Terinam, alias inde Messapiorum ac Lucanorum cepisset urbes et trecentas familias inlustres in Epirum, quas obsidum numero haberet, §8.24.5misisset, haud procul Pandosia urbe, inminente Lucanis ac Bruttiis finibus, tris tumulos aliquantum inter se distantes insedit, ex quibus incursiones in omnem partem agri hostilis faceret;
하지만 도망침으로써 오히려 운명의 한복판으로 뛰어들게 되는 법이 흔하듯이, 그가 브루티움과 루카니아의 군대들을 자주 격파하고, 루카니아인들로부터 타렌툼의 식민도시인 헤라클레아를, 아풀리아인들로부터 시폰툼을, 브루티움인들로부터 콘센티아를, 그리고 테리나를 빼앗았으며, 그 후로 메사피아인들과 루카니아인들의 다른 성읍들을 공략하고, 볼모로 잡아둘 명망 있는 삼백 가문을 에페이로스로 보낸 뒤였음에도, 루카니아와 브루티움 국경에 인접해 있는 판도시아 성읍에서 그리 멀지 않은 곳에서, 그는 서로 어느 정도 떨어져 있는 세 개의 언덕에 자리를 잡고, 그곳에서부터 적의 영토 사방으로 습격을 감행하고자 했다.
§8.24.6et ducentos ferme Lucanorum exules circa se pro fidis habebat, ut pleraque eius generis ingenia sunt, cum fortuna mutabilem gerentes fidem.
또한 그는 약 이백 명의 루카니아인 망명객들을 충직한 자들로 여겨 곁에 두고 있었는데, 그 부류의 성품이 대부분 그러하듯, 그들의 충성심은 처한 운명에 따라 변하기 마련인 것이었다.
§8.24.7Imbres continui campis omnibus inundatis cum interclusissent trifariam exercitum a mutuo inter se auxilio, duo praesidia, quae sine rege erant, inproviso hostium adventu opprimuntur;
연일 내린 비로 모든 평원이 물에 잠겨 군대가 세 갈래로 갈라져 서로 돕지 못하게 가로막혔을 때, 왕이 없었던 두 경비병력이 적의 갑작스러운 내습으로 제압당했다.
deletisque eis ad ipsius obsidionem omnes conversi.
그리고 그들이 전멸하자 모든 적이 왕을 직접 포위하는 쪽으로 돌아섰다.
§8.24.8inde ab Lucanis exulibus ad suos nuntii missi sunt, pactoque reditu promissum est regem aut vivum aut mortuum in potestatem daturos.
이에 루카니아인 망명객들로부터 본국의 동포들에게 전령들이 보내졌고, 복귀를 약속받는 대가로 왕을 살려서든 죽여서든 그들의 손에 넘겨주겠다고 약속했다.
§8.24.9ceterum cum delectis ipse egregium facinus ausus per medios erumpit hostes et ducem Lucanorum comminus congressum obtruncat;
그러나 왕은 정예병들과 함께 과감한 행동을 감행하여 적들의 한복판을 뚫고 나갔고, 육탄전으로 맞선 루카니아인의 대장을 베어 넘겼다.
§8.24.10contrahensque suos ex fuga palatos pervenit ad amnem, ruinis recentibus pontis, quem vis aquae abstulerat, indicantem iter.
그리고 도망치다 흩어진 수하들을 불러 모아, 물살에 쓸려 내려간 다리의 생생한 잔해가 길을 가리키고 있는 강가에 이르렀다.
quem cum incerto vado transiret agmen, §8.24.11fessus metu ac labore miles increpans nomen abominandum fluminis “iure Acheros vocaris” inquit.
군대가 그곳의 불안정한 여울을 건너고 있을 때, 공포와 피로에 지친 한 병사가 그 강의 불길한 이름을 저주하며 '그대가 아케로스라 불리는 것은 마땅하도다' 하고 외쳤다.
quod ubi ad aures accidit regis, adiecit extemplo animum fatis suis substititque dubius, an transiret.
이것이 왕의 귀에 흘러들자, 그는 즉시 자신의 운명을 떠올리며 건너야 할지 머뭇거리며 멈추어 섰다.
§8.24.12tum Sotimus, minister ex regiis pueris, quid in tanto discrimine periculi cunctaretur, interrogans, indicat Lucanos insidiis quaerere locum.
그때 왕의 시종 중 한 명이었던 소티무스가 이토록 중대한 위기 속에서 왜 망설이느냐고 물으며, 루카니아인들이 매복할 장소를 찾고 있다고 경고했다.
§8.24.13quos ubi respexit rex procul grege facto venientes, stringit gladium et per medium amnem transmittit equum;
왕이 뒤돌아보자 그들이 저 멀리서 무리를 지어 다가오는 것이 보였으므로, 검을 뽑아 들고 강 한가운데로 말을 몰았다.
iamque in vadum egressum eminus veruto Lucanus exul transfigit.
그리고 마침내 여울로 막 벗어나려 할 때, 루카니아인 망명객이 멀리서 던진 창으로 그를 꿰뚫었다.
§8.24.14lapsum inde cum inhaerente telo corpus exanime detulit amnis in hostium praesidia.
창이 꽂힌 채 말에서 떨어진 그의 숨진 육신을 강물이 적들의 경비부대가 있는 곳으로 떠내려 보냈다.
ibi foeda laceratio corporis facta.
그곳에서 시신에 대한 참혹한 훼손이 자행되었다.
namque praeciso medio partem Consentiam misere, pars ipsis retenta ad ludibrium.
시신을 두 토막 내어 한쪽은 콘센티아로 보냈고, 남은 한쪽은 자신들의 조롱거리로 삼기 위해 곁에 남겨두었다.
§8.24.15quae cum iaculis saxisque procul incesseretur, mulier una ultra humanarum irarum fidem saevienti turbae inmixta, ut parumper sustinerent, precata, flens ait virum sibi liberosque captos apud hostes esse; sperare corpore regio utcumque mulcato se suos redempturam.
시신이 저 멀리서 던지는 창과 돌에 맞고 있을 때, 인간의 분노가 가질 수 있는 한계를 넘어 광분하고 있던 무리 속에 한 여인이 끼어들어 잠시만 멈춰 달라고 애원한 뒤, 눈물을 흘리며 자신의 남편과 아이들이 적들에게 잡혀 가 있고, 비록 짓이겨졌으나 이 왕의 시신을 가지고 어떻게든 자기 가족을 대속해 올 수 있기를 바란다고 말했다.
§8.24.16is finis lacerationi fuit, sepultumque Consentiae quod membrorum reliquum fuit cura mulieris unius, ossaque Metapontum ad hostes remissa,
이것으로 시신 훼손은 멈추었고, 남은 지체들은 그 한 여인의 보살핌으로 콘센티아에 매장되었으며, 유골은 메타폰툼에 있는 적들에게 송환되었다.
§8.24.17inde Epirum devecta ad Cleopatram uxorem sororemque Olympiadem, quarum mater magni Alexandri altera, soror altera fuit.
그 후 유골은 에페이로스로 보내져 그의 아내 클레오파트라와 누이 올림피아스에게 전달되었는데, 이들 중 한 명은 알렉산드로스 대왕의 어머니였고, 다른 한 명은 그의 누이였다.
haec de Alexandri Epirensis tristi eventu,
에페이로스의 알렉산드로스의 비극적인 종말에 관해서는 이상과 같다.
§8.24.18quamquam Romano bello fortuna eum abstinuit, tamen, quia in Italia bella gessit, paucis dixisse satis sit.
비록 운명이 그를 로마와의 전쟁에서는 비켜가게 하였으나, 그가 이탈리아에서 전쟁을 치른 인물인 만큼 몇 마디 말로 언급해 두는 것만으로도 충분할 것이다.