Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §7.8.1-7.8.7

击溃赫尔尼基人精锐与付出惨重代价的胜利

第 364 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马骑兵下马步行作战,击败了赫尔尼基人的精锐部队并将其追击至营房。翌日,敌军被遗弃的营地被发现,溃逃的残兵被西格尼亚人消灭,但罗马人自身也蒙受了包括骑士在内的重大伤亡。

§7.8.1Tune inter primores duorum populorum res geritur; quidquid hinc aut illine communis Mars belli aufert, multiplex quam pro numero damnum est.
那时,战斗在两族最精锐的战士之间展开;无论共同的战神马尔斯从哪一方夺走生命,其损失若按人数比例来算都是成倍增大的。
vulgus aliud armatorum, velut delegata primoribus pugna, eventum suum in virtute aliena ponit.
其余的武装群众,仿佛把战斗托付给了精锐,将自己的命运寄托在别人的英勇之上。
multi utrimque cadunt, plures vulnera accipiunt; §7.8.2tandem equites alius alium increpantes, quid deinde restaret, quaerendo, si neque ex equis pepulissent hostem neque pedites quicquam momenti facerent? quam tertiam expectarent pugnam? quid ante signa feroces prosiluissent et alieno pugnarent loco?
双方皆有许多人倒下,更多的人受伤;最后,骑兵们互相责备,查问如果他们既不能在马上击退敌人,作为步兵又不起任何作用,那么接下来还剩下什么? 他们还在等待什么样的第三场战斗? 为什么他们之前要勇猛地冲到军旗前面,并在不习惯的地方作战?
§7.8.3— his inter se vocibus concitati clamore renovato inferunt pedem et primum gradu moverunt hostem, deinde pepulerunt, postremo iam haud dubie avertunt; §7.8.4neque, tam vires pares quae superaverit res, facile dictu est, nisi quod perpetua fortuna utriusque populi et extollere animos et minuere potuit.
——在彼此的这些话语激励下,他们重整呐喊,向前迈进,起初使敌人动摇了阵脚,接着将其击退,最后毫无疑问地使他们败逃;在如此均等的兵力下,很难说是哪种因素决定了胜负,除非是两族各自一贯的命运能够重振一方的士气并削弱另一方的斗志。
usque ad castra fugientes Hernicos Romanus sequitur; castrorum oppugnatione, §7.8.5quia serum erat diei, abstinuere.
罗马人将溃逃的赫尔尼基人一直追击到其营房;对于营房的攻打,由于天色已晚,他们克制未行。
diu non perlitatum tenuerat dictatorem, ne ante meridiem signum dare posset; eo in noctem tractum erat certamen.
长时间未获得吉兆阻碍了独裁官,使他无法在正午之前发出信号;因此,战斗一直拖延到了夜间。
§7.8.6postero die deserta fuga castra Hernicorum, et saucii relicti quidam inventi, agmenque fugientium ab Signinis, cum praeter moenia eorum infrequentia conspecta signa essent, fusum ac per agros trepida fuga palatum est.
第二天,赫尔尼基人的营房已被弃置逃空,并发现了一些被遗弃的伤员;而逃跑者的队伍,当他们零星的军旗被看见从西格尼亚人的城墙旁经过时,被西格尼亚人击溃,并在惊恐的逃跑中四散于田野间。
§7.8.7nec Romanis incruenta victoria fuit; quarta pars militum amissa, et, ubi haud minus iacturae fuit, aliquot equites Romani cecidere.
对罗马人来说,这也不是一场无血的胜利;四分之一的士兵丧生,而且,同样被视为重大损失的是,若干罗马骑士战死。

词汇与语法注释

  1. 7.8.1multiplex quam pro numero damnum est — multiplex quam pro numero 是一个比较表达,指出精锐战士(primores)的战死,其损失在性质和重要性上远远超过了(multiplex)单纯的人数比例(numero)。quam 充当比较连词,pro 意为“与……成比例”。
  2. 7.8.2quid deinde restaret, quaerendo — 由动名词夺格 quaerendo(通过询问)引导的间接疑问从句 quid deinde restaret(接下来还剩下什么)中,嵌入了条件从句 si neque... pepulissent... neque... facerent(如果既没有击退……也没有做出……)。虚拟式过去完成时 pepulissent 和虚拟式未完成时 facerent 分别表示对过去事实的虚拟假设或当时的持续状态。
  3. 7.8.4tam vires pares quae superaverit res, facile dictu est — dictu 是修饰形容词 facile 的动名词(目的格/夺格,意为“说、阐明”)。从句 quae res superaverit tam vires pares(何种因素战胜了如此均等的兵力)是一个间接疑问句,其中 superaverit 为虚拟式完成时。主句动词 est 构成无人称句(“……是不易说清的”)。
  4. 7.8.5diu non perlitatum tenuerat dictatorem — non perlitatum 是动词 perlitare(通过祭祀获得吉兆)的完成被动分词中性单数形式,作名词性且无人称使用(“未成功获得吉兆之事”),它作为主语,而 dictatorem 是动词 tenuerat(阻碍、滞留)的直接宾语。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §7.8.1-7.8.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.8.1-7.8.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。