§7.6.1eodem anno, seu motu terrae seu qua vi alia, forum medium ferme specu vasto conlapsum in inmensam altitudinem dicitur; §7.6.2neque eam voraginem coniectu terrae, cum pro se quisque gereret, expleri potuisse, priusquam deum monitu quaeri coeptum, quo plurimum populus Romanus posset: §7.6.3id enim illi loco dicandum vates canebant, si rem publicam Romanam perpetuam esse vellent.
同年,不知是由于地震还是其他某种力量,论坛的中部据说塌陷成一个巨大的深渊,深不可测;尽管每个人都竭力运土,但通过投掷泥土并不能填满那个深渊,直到根据神明的启示,人们开始寻找罗马人民最强大的力量所在:因为预言者们歌唱道,如果他们希望罗马国家永远存在,就必须将那个最强大的东西献给那个地方。
tum M. Curtium, iuvenem bello egregium, castigasse ferunt dubitantes, an ullum magis Romanum bonum quam arma virtusque esset, et silentio facto templa deorum inmortalium, §7.6.4quae foro inminent, Capitoliumque intuentem et manus nunc in caelum, nunc in patentes terrae hiatus ad deos manes porrigentem se devovisse; §7.6.5equoque deinde quam poterat maxime exornato insidentem armatum se in specum inmisisse, donaque ac fruges super eum a multitudine virorum ac mulierum congestas, lacumque Curtium non ab antiquo illo T. Tati milite Curtio Mettio, sed ab hoc appellatum.
当时,据说在战争中表现卓越的青年马尔库斯·库尔提乌斯斥责了那些怀疑“除了武器和勇气之外是否还有更属于罗马人的财富”的人;在全场肃静之后,他注视着不朽神明的神殿,那些神殿俯瞰着论坛,他注视着它们和卡皮托林山,并将双手时而伸向天空,时而伸向大地的裂口指向冥府诸神,将自己奉献出去;随后,他骑上一匹装饰得极其华丽的马,全副武装地跃入深渊,男女大众将礼物和作物堆积在他身上,而库尔提乌斯湖也并非得名于提图斯·塔提乌斯麾下那名古老的士兵梅提乌斯·库尔提乌斯,而是得名于此人。
§7.6.6cura non deesset, si qua ad verum via inquirentem ferret; nunc fama rerum standum est, ubi certam derogat vetustas fidem; et lacus nomen ab hac recentiore insignitius fabula est.
如果有任何道路能指引探求者找到真理,研究的热忱便不会缺席;如今我们必须依靠事迹的传闻,因为久远的年代削弱了确凿的可信度;而该湖的名字因这较新的故事而更加著名。
§7.6.7post tanti prodigii procurationem eodem anno de Hernicis consultus senatus cum fetiales ad res repetendas nequiquam misisset, primo quoque die ferendum ad populum de bello indicendo Hernicis censuit, populusque id bellum frequens iussit.
在对如此重大的异兆进行消灾祭祀之后,同年,关于赫尔尼基人的问题咨询了元老院,在派遣祭司前往索赔无果后,元老院决定应在最早的可能日期向人民提出向赫尔尼基人宣战的动议,人民也踊跃集会通过了这场战争。
§7.6.8L. Genucio consuli ea provincia sorte evenit.
这个任务抽签分给了执政官卢基乌斯·格努基乌斯。
in expectatione civitas erat, quod primus ille de plebe consul bellum suis auspiciis gesturus esset, perinde ut evenisset res, ita communicatos honores pro bene aut secus consulto habitura.
城邦充满了期待,因为作为第一位来自平民的执政官,他将在自己的占卜权下领导战争,市民将根据事情的结果,来评判分享官职这一决定是明智还是不智。
forte ita tulit casus, §7.6.9ut Genucius ad hostes magno conatu profectus in insidias praecipitaret etlegionibus necopinato pavore fusis consul circumventus ab insciis, quem intercepissent, occideretur.
碰巧,事情竟如此发展,格努基乌斯以极大的努力向敌人进发,却陷入了伏击,在军团因突如其来的恐慌而被击溃时,执政官被包围并被那些甚至不知道自己截杀了谁的人杀害。
quod ubi est Romam nuntiatum, §7.6.10nequaquam tantum publica calamitate maesti patres, quantum feroces infelici consulis plebei ductu, fremunt omnibus locis: irent, crearent consules ex plebe, transferrent auspicia, quo nefas esset.
当这一消息传到罗马时,贵族们绝非为国难而悲伤,反倒因平民执政官那不幸的指挥而傲慢张狂,在各处喧嚷:让他们去吧,让他们从平民中选出执政官,把占卜权转移到不敬神明的地方去吧!
§7.6.11potuisse patres plebi scito pelli honoribus suis;
贵族们确实可以通过平民大会的决议被剥夺他们的荣誉;但难道一项没有得到占卜许可的法律甚至对不朽的神明也起作用了吗?
num etiam in deos immortales inauspicatam legem valuisse? vindicasse ipsos suum numen, sua auspicia, quae ut primum contacta sint ab eo, a quo nec ius nec fas fuerit, deletum cum duce exercitum documento fuisse, ne deinde turbato gentium iure comitia haberentur.
神明自己维护了他们自己的神性、他们自己的占卜权,而这占卜权一被那既无世俗权利也无神圣权利的人触碰,军队连同其领袖的覆灭便成了一个明证,警戒人们今后不得在颠覆氏族权利的情况下召开民会。
§7.6.12his vocibus cura et forum personat.
在这些议论声中,忧虑充斥着论坛。
Ap. Claudium, quia dissuaserat legem, maiore nunc auctoritate eventum reprehensi ab se consilii incusantem, dictatorem consensu patriciorum Servilius consul dicit, dilectusque et iustitium indictum.
阿庇乌斯·克劳狄乌斯因为曾极力反对该法律,如今以更大的威信谴责他所指责的那项决策的结果,被执政官塞维利乌斯在贵族的一致同意下任命为独裁官,随后进行了征兵,并宣布了法庭休市。