§7.6.1eodem anno, seu motu terrae seu qua vi alia, forum medium ferme specu vasto conlapsum in inmensam altitudinem dicitur;
같은 해, 지진 때문이든 혹은 다른 어떤 힘 때문이든, 포룸의 거의 중앙이 거대한 구멍이 되며 엄청난 깊이로 가라앉았다고 전해진다.
§7.6.2neque eam voraginem coniectu terrae, cum pro se quisque gereret, expleri potuisse, priusquam deum monitu quaeri coeptum, quo plurimum populus Romanus posset:
그리고 그 심연은 저마다 흙을 실어 날랐음에도 흙을 던져 넣는 것으로는 메울 수 없었는데, 마침내 신들의 경고에 따라 로마 인민이 가장 강력하게 지니고 있는 것이 무엇인지 탐구하기 시작할 때까지 그러했다.
§7.6.3id enim illi loco dicandum vates canebant, si rem publicam Romanam perpetuam esse vellent.
왜냐하면 만일 로마 국가가 영원히 지속되기를 바란다면, 그것을 그 장소에 바쳐야 한다고 예언자들이 노래했기 때문이다.
tum M. Curtium, iuvenem bello egregium, castigasse ferunt dubitantes, an ullum magis Romanum bonum quam arma virtusque esset, et silentio facto templa deorum inmortalium,
그때 전쟁에서 뛰어난 청년이었던 마르쿠스 쿠르티우스가, 무기와 용기보다 로마인에게 더 가치 있는 자산이 또 있겠느냐며 의심하는 자들을 꾸짖었다고 전해진다.
§7.6.4quae foro inminent, Capitoliumque intuentem et manus nunc in caelum, nunc in patentes terrae hiatus ad deos manes porrigentem se devovisse;
그리고 침묵이 흐른 후, 불멸의 신들의 신전들, ――그것들은 포룸을 굽어보고 있었다――과 카피톨리움을 바라보며, 손을 때로는 하늘로, 때로는 대지의 열린 틈새로 뻗어 명계의 신들에게 향하며 자신을 바쳤다.
§7.6.5equoque deinde quam poterat maxime exornato insidentem armatum se in specum inmisisse, donaque ac fruges super eum a multitudine virorum ac mulierum congestas, lacumque Curtium non ab antiquo illo T. Tati milite Curtio Mettio, sed ab hoc appellatum.
그리고 이어서 가능한 한 화려하게 장식한 말에 올라탄 채 무장을 하고 스스로를 구멍 속으로 던졌으며, 그 위로 남녀 대군중이 제물과 곡식을 던져 쌓았고, 쿠르티우스 호수는 옛날 티투스 타티우스의 군사였던 메티우스 쿠르티우스가 아니라 바로 이 사람의 이름을 따서 명명되었다고 한다.
§7.6.6cura non deesset, si qua ad verum via inquirentem ferret; nunc fama rerum standum est, ubi certam derogat vetustas fidem;
만일 탐구하는 자를 진리로 이끄는 어떤 길이 있다면 노고를 아끼지 않겠으나, 지금은 오랜 세월이 확실한 신빙성을 빼앗아 가고 있기에 역사적 전언에 의지해야 한다.
et lacus nomen ab hac recentiore insignitius fabula est.
그리고 호수의 이름은 이 더 새로운 이야기 덕분에 더욱 유명해졌다.
§7.6.7post tanti prodigii procurationem eodem anno de Hernicis consultus senatus cum fetiales ad res repetendas nequiquam misisset, primo quoque die ferendum ad populum de bello indicendo Hernicis censuit, populusque id bellum frequens iussit.
이토록 큰 경이의 정화 의식이 치러진 후, 같은 해에 헤르니키족에 대해 자문을 받은 원로원은 페티알리스 신관들을 배상 청구를 위해 파견했으나 허사로 끝나자, 가능한 한 조속히 헤르니키족에 대한 선전포고를 인민에게 표결에 부쳐야 한다고 결정했고, 인민은 대거 모여 이 전쟁을 승인했다.
§7.6.8L. Genucio consuli ea provincia sorte evenit.
집정관 루키우스 게누키우스에게 추첨으로 그 임무가 돌아갔다.
in expectatione civitas erat, quod primus ille de plebe consul bellum suis auspiciis gesturus esset, perinde ut evenisset res, ita communicatos honores pro bene aut secus consulto habitura.
시민들은 큰 기대를 품고 있었는데, 왜냐하면 그가 평민 출신 최초의 집정관으로서 자신의 길조 하에 전쟁을 치르게 될 참이었기 때문이며, 일의 결과가 어떻게 되느냐에 따라 관직의 공동 소유가 명명백백히 현명했는지 혹은 무모했는지를 판가름할 작정이었기 때문이다.
forte ita tulit casus,
우연히도 일은 다음과 같이 전개되었다.
§7.6.9ut Genucius ad hostes magno conatu profectus in insidias praecipitaret etlegionibus necopinato pavore fusis consul circumventus ab insciis, quem intercepissent, occideretur.
게누키우스가 큰 기세를 올리며 적을 향해 나아갔으나 매복에 걸려들었고, 군단이 뜻밖의 공포로 패주하는 가운데, 포위된 집정관은 자신들이 누구를 잡았는지조차 모르는 적들에게 죽임을 당했다.
quod ubi est Romam nuntiatum, §7.6.10nequaquam tantum publica calamitate maesti patres, quantum feroces infelici consulis plebei ductu, fremunt omnibus locis: irent, crearent consules ex plebe, transferrent auspicia, quo nefas esset.
이 일이 로마에 전해지자, 귀족들은 국가의 재앙을 슬퍼하기는커녕 평민 집정관의 불행한 지휘에 도리어 기세등등해져서 곳곳에서 웅성거렸다. "가서 평민들 중에서 집정관을 뽑고, 신성모독이 될 곳으로 길조를 옮겨보아라.
§7.6.11potuisse patres plebi scito pelli honoribus suis;
귀족들은 평민회 결의로 자신들의 관직에서 쫓겨날 수 있었을지언정, 길조도 받지 못한 법률이 불멸의 신들에게까지 효력을 미쳤겠는가?
num etiam in deos immortales inauspicatam legem valuisse? vindicasse ipsos suum numen, sua auspicia, quae ut primum contacta sint ab eo, a quo nec ius nec fas fuerit, deletum cum duce exercitum documento fuisse, ne deinde turbato gentium iure comitia haberentur.
신들이 친히 자신들의 신성과 길조를 지켜내신 것이며, 법적 권리도 신성한 자격도 없는 자가 그것에 접촉하자마자 지휘관과 함께 군대가 전멸한 것이야말로, 향후 씨족의 권리를 뒤흔들며 민회가 개최되지 않도록 하는 본보기가 되었다"는 것이었다.
§7.6.12his vocibus cura et forum personat.
이 목소리들로 걱정과 포룸이 가득 찼다.
Ap. Claudium, quia dissuaserat legem, maiore nunc auctoritate eventum reprehensi ab se consilii incusantem, dictatorem consensu patriciorum Servilius consul dicit, dilectusque et iustitium indictum.
일찍이 그 법률에 반대했던 탓에, 자신이 비난했던 결정의 결과를 이제 더 큰 권위를 가지고 맹비난하는 아피우스 클라우디우스가 귀족들의 동의 하에 집정관 세르빌리우스에 의해 독재관으로 임명되었고, 징집이 실시되고 휴정이 선포되었다.