§7.29.1maiora iam hinc bella et viribus hostium et vel longinquitate regionum vel temporum spatio, quibus bellatum est, dicentur.
从此刻起,将要叙述的战争不论是在敌人的实力上,还是在战争所涉地区的遥远以及持续时间的长久上,都更为重大。
namque eo anno adversus Samnites, gentem opibus armisque validam, mota arma; §7.29.2Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti.
因为在那一年,罗马人对萨姆奈特人这一在财富和武力上都很强大的民族发动了战争;在胜负未分的战争中进行的萨姆奈特战争,继之以敌人皮洛士,而迦太基人又紧随皮洛士之后。
quanta rerum moles! quotiens in extrema periculorum ventum, ut in hanc magnitudinem, quae vix sustinetur, erigi imperium posset!
这是何等宏大的伟业! 为了使帝国得以提升到如今这几乎难以承受的伟大程度,曾有多少次陷入了极度的危险之中!
§7.29.3belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus venit, non orta inter ipsos est.
然而,尽管罗马人与萨姆奈特人曾通过盟约和友谊结盟,但他们之间战争起因却来自外部,而非产生于他们彼此之间。
§7.29.4Samnites Sidicinis iniusta arma, quia viribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt.
萨姆奈特人因力量更强而对西迪奇尼人发动不义之战,无助的西迪奇尼人被迫投奔更富裕者的援助,与坎帕尼亚人联合起来。
§7.29.5Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam vires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum Sidicino pulsi agro, in se deinde molem omnem belli verterunt.
坎帕尼亚人给盟友的保护与其说是实力,不如说是名声,他们由于沉溺于奢侈,被因使用武器而坚韧的人们从西迪奇尼的土地上驱逐出去,随后便将战争的全部重担引向了自己。
§7.29.6namque Samnites omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis victoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, inminentis Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem, quae Capuam Tifataque interiacet.
因为萨姆奈特人放过了西迪奇尼人,转而袭击邻人真正的堡垒——坎帕尼亚人,从中同样可以轻易获得胜利,但能得到更多的战利品和荣耀;他们用强大的守备队占领了俯瞰卡普阿的丘陵提法塔,随后便排成方阵从那里下到介于卡普阿和提法塔之间的平原。
§7.29.7ibi rursus acie dimicatum; adversoque proelio Campani intra moenia conpulsi, cum robore iuventutis suae acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium.
在那里双方再次进行了会战;坎帕尼亚人在败仗中被迫退入城墙内,由于青年精锐被削弱,且近旁毫无希望,他们被迫向罗马人求援。