Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §7.29.1-7.29.7

サムニウム戦争の予告とその発端

385 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

これより始まるサムニウム戦争をはじめとする大規模な諸戦争が予告され、その発端となったシディキニ人、カンパニア人、サムニウム人の間の紛争の経緯が説明される。

§7.29.1maiora iam hinc bella et viribus hostium et vel longinquitate regionum vel temporum spatio, quibus bellatum est, dicentur.
これからは、敵の力強さにおいても、戦争が行われた地域の遠さにおいても、あるいは期間の長さにおいても、より大きな戦争が語られることになる。
namque eo anno adversus Samnites, gentem opibus armisque validam, mota arma;
というのも、その年に、富と武力において強力な民族であるサムニウム人に対して、戦端が開かれたからである。
§7.29.2Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti.
一進一退の形で戦われたサムニウム戦争に、敵ピュロスが続き、ピュロスにカルタゴ人が続いた。
quanta rerum moles! quotiens in extrema periculorum ventum, ut in hanc magnitudinem, quae vix sustinetur, erigi imperium posset!
いかに膨大な大事業であったことか! 今や維持することさえ困難なほどのこの偉大さへと帝国が引き上げられうるために、どれほど何度も極限の危険に陥ったことか!
§7.29.3belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus venit, non orta inter ipsos est.
しかし、ローマ人とサムニウム人の間の戦争の原因は、両者が同盟と友好関係で結ばれていたにもかかわらず、外部から到来したのであって、彼ら自身の間から生じたのではなかった。
§7.29.4Samnites Sidicinis iniusta arma, quia viribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt.
サムニウム人が、力において勝っていたために、シディキニ人に対して不当な戦争を仕掛けたとき、窮したシディキニ人は、より裕福な者たちの援助に逃れることを余儀なくされ、カンパニア人と結びついた。
§7.29.5Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam vires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum Sidicino pulsi agro, in se deinde molem omnem belli verterunt.
カンパニア人は、同盟者への保護として、実力よりもむしろ名前だけをもたらしたのだが、奢侈に流れ、武器の使用によって鍛えられた人々によってシディキニの領土から駆逐されると、その後、戦争の全重量を自分たち自身へと引き向けることになった。
§7.29.6namque Samnites omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis victoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, inminentis Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem, quae Capuam Tifataque interiacet.
というのも、サムニウム人はシディキニ人を差し置いて、隣国人のまさに要塞であるカンパニア人を襲撃したからである。 彼らを相手にすれば、同様に容易な勝利が得られ、かつ略奪品と栄光はより多く得られるはずであった。 サムニウム人は、カプアを見下ろす丘陵であるティファタを強力な守備隊とともに占領すると、そこから、カプアとティファタの間に横たわる平原へと、戦闘隊形を整えて下りていった。
§7.29.7ibi rursus acie dimicatum;
そこで再び会戦が行われた。
adversoque proelio Campani intra moenia conpulsi, cum robore iuventutis suae acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium.
敗戦によってカンパニア人は城壁内へと追い込まれ、若者の精鋭が削ぎ落とされて、間近な希望が何もなくなったとき、彼らはローマ人に援助を求めることを余儀なくされた。

語釈・文法注

  1. §7.29.2Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti. — この文は動詞(おそらく secutus est / secuti sunt)が省略された高度に圧縮された構造である。文脈上、「サムニウム戦争にピュロスが続き、ピュロスにカルタゴ人が続いた」という歴史的順序を示す叙述として理解される。
  2. §7.29.5ab duratis usu armorum — 前置詞 ab は受動分詞 pulsi に対する行為者を表す。duratis は「(武器の使用によって)鍛えられた人々(すなわちサムニウム人)」を指す形容詞(分詞)の名詞的用法(奪格)である。
  3. §7.29.6unde aeque facilis victoria, praedae atque gloriae plus esset — 関係副詞 unde に導かれる関係節内の接続法 esset は、特性(描写)の接続法、あるいは期待される見込みを表す。「そこから(彼らを相手にすることから)同様に容易な勝利が得られ、より多くの戦利品と栄光が得られるはずの」の意。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §7.29.1-7.29.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.29.1-7.29.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。