§7.29.1maiora iam hinc bella et viribus hostium et vel longinquitate regionum vel temporum spatio, quibus bellatum est, dicentur.
이제부터는 적들의 세력뿐만 아니라, 전쟁이 치러진 지역의 원격함과 시간의 길이 면에서도 더 거대한 전쟁들이 다루어질 것이다.
namque eo anno adversus Samnites, gentem opibus armisque validam, mota arma;
왜냐하면 그 해에 부와 무력 면에서 강력한 민족인 삼니움인들을 상대로 전쟁이 시작되었기 때문이다.
§7.29.2Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti.
승패를 가리기 힘든 상태로 치러진 삼니움 전쟁에 원수 피루스가 뒤따랐고, 피루스 뒤를 카르타고인들이 이었다.
quanta rerum moles! quotiens in extrema periculorum ventum, ut in hanc magnitudinem, quae vix sustinetur, erigi imperium posset!
이 얼마나 거대한 과업인가! 이제는 유지하기조차 힘든 이 위대함에 이르기까지 제국이 일으켜 세워질 수 있도록, 얼마나 여러 번 극단의 위험에 처했던가!
§7.29.3belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus venit, non orta inter ipsos est.
그러나 로마인과 삼니움인 사이의 전쟁 원인은, 그들이 비록 동맹과 우호 관계로 묶여 있었음에도 불구하고 외부로부터 왔으며, 그들 자체에서 생겨난 것은 아니었다.
§7.29.4Samnites Sidicinis iniusta arma, quia viribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt.
삼니움인들이 힘에서 우세하다는 이유로 시디키니인들에게 부당한 전쟁을 걸어왔을 때, 곤궁에 처한 시디키니인들은 더 부유한 자들의 원조에 의지할 수밖에 없어 캄파니아인들과 연합했다.
§7.29.5Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam vires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum Sidicino pulsi agro, in se deinde molem omnem belli verterunt.
동맹국의 보호를 위해 실제 전력이라기보다 이름만을 빌려주었던 캄파니아인들은, 사치에 빠져 있다가 무기 사용으로 단련된 자들에 의해 시디키니의 영토에서 쫓겨나, 결국 전쟁의 모든 무거운 짐을 자신들에게로 돌리게 되었다.
§7.29.6namque Samnites omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis victoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, inminentis Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem, quae Capuam Tifataque interiacet.
삼니움인들이 시디키니인들을 내버려두고 이웃 민족의 거점 그 자체인 캄파니아인들을 공격했기 때문이다. 그들을 상대로는 똑같이 쉬운 승리를 거두면서도 더 많은 전리품과 영광을 얻을 수 있었다. 삼니움인들은 카푸아를 내려다보는 언덕인 티파타를 강력한 수비대와 함께 점령한 뒤, 그곳에서 카푸아와 티파타 사이에 가로놓인 평원으로 전투 대형을 갖추어 내려왔다.
§7.29.7ibi rursus acie dimicatum;
그곳에서 다시 한번 회전이 벌어졌다.
adversoque proelio Campani intra moenia conpulsi, cum robore iuventutis suae acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium.
패배한 캄파니아인들은 성벽 안으로 몰렸고, 젊은 정예병들이 전멸하여 당장 눈앞에 희망이 보이지 않자, 로마인들에게 원조를 요청할 수밖에 없었다.