Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §7.20.1-7.20.9

卡埃雷获百年停战与罗马蹂躏法里斯基

第 376 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

卡埃雷人对罗马的宣战感到恐惧,通过诉诸他们在高卢入侵期间保护罗马圣物和祭司的昔日功绩来请求宽恕。罗马人民接受了请求并给予他们百年的停战,随后罗马军队蹂躏了法里斯基人的领土并班师回朝。

§7.20.1tum primum Caerites, tamquam in verbis hostium vis maior ad bellum significandum quam in suis factis, qui per populationem Romanos lacessierant, esset, verus belli terror invasit, et, quam non suarum virium ea dimicatio esset, cernebant;
就在那时,真正的战争恐惧第一次侵袭了卡埃雷人,仿佛在敌人的言语中宣告战争的更大力量,要超过在他们自己通过掠夺挑衅罗马人的行为之中似的;他们也意识到这场战斗绝非他们力量所能及。
§7.20.2paenitebatque populationis, et Tarquinienses exsecrabantur defectionis auctores; nec arma aut bellum quisquam apparare, sed pro se quisque legatos mitti iubebat ad petendam erroris veniam.
他们对掠夺感到后悔,并诅咒塔尔奎尼人是煽动叛乱的罪魁祸首;没有任何人准备武器或战争,而是人人为自己着想,要求派遣使节去请求宽恕他们的过错。
§7.20.3legati senatum cum adissent, ab senatu reiecti ad populum deos rogaverunt, quorum sacra bello Gallico accepta rite procurassent, ut Romanos florentes ea sui misericordia caperet, quae se rebus adfectis quondam populi Romani cepisset; §7.20.4conversique ad delubra Vestae hospitium flaminum Vestaliumque ab se caste ac religiose cultum invocabant:
当使节们来到元老院时,被元老院拒之门外,于是转向人民,并祈求那些神明——在当年高卢战争期间,他们曾依法接纳并供奉了这些神明的圣物——使处于全盛时期的罗马人能对他们产生同样的怜悯之情,正如昔日罗马人民处于困境时这种怜悯曾打动他们自己一样;他们转身面向维斯塔的神殿,唤起他们对祭司和维斯塔贞女的款待,这是他们曾经清白且敬虔地维护着的。
§7.20.5eane meritos crederet quisquam hostes repente sine causa factos? aut, si quid hostiliter fecissent, consilio id magis quam furore lapsos fecisse, ut sua vetera beneficia, locata praesertim apud tam gratos, novis conrumperent maleficiis florentemque populum Romanum ac felicissimum bello sibi desumerent hostem, cuius adflicti amicitiam petissent?
难道有人会相信,这些立下如此功勋的人会突然无因成为敌人吗? 或者,如果他们做出了任何敌对行为,难道他们是出于蓄意,而不是因疯狂而失足,以至于用新的恶行来败坏他们过去的好意——尤其是对如此知恩图报的人所施加的好意,并为自己选择处于全盛时期且在战争中最强大的罗马人民作为敌人,而当他们自己处于困境时,还曾恳求过其友谊吗?
§7.20.6ne appellarent consilium, quae vis ac necessitas appellanda esset.
不要把本应被称为“强力与迫切需要”的事情称为“蓄意”。
transeuntes agmine infesto per agrum suum Tarquinienses, cum praeter viam nihil petissent, traxisse quosdam agrestium populationis eius, quae sibi crimini detur, comites.
以敌对队列通过他们领土的塔尔奎尼人,在除了通路之外别无所求的情况下,拉拢了若干农民作为他们那场被指控为罪行的掠夺的同伙。
§7.20.7eos seu dedi placeat, dedere se paratos esse, seu supplicio adfici, daturos poenas.
如果同意将这些人交出,他们准备交出;如果他们要受到惩罚,他们也愿意承担惩罚。
Caere, sacrarium populi Romani, deversorium sacerdotum ac receptaculum Romanorum sacrorum, intactum inviolatumque crimine belli hospitio Vestalium cultisque dis darent.
他们恳求罗马人看在对维斯塔贞女的款待以及对神明的崇拜的分上,使卡埃雷——罗马人民的圣所、祭司的避难所和罗马圣物的容纳地——免受战争罪行的侵害,保持完好无损。
§7.20.8movit populum non tam causa praesens quam vetus meritum, ut maleficii quam beneficii potius inmemores essent.
打动人民的与其说是当下的诉由,不如说是昔日的功绩,以至于他们宁愿忘记恶行,而不愿忘记恩德。
itaque pax populo Caeriti data, indutiasque in centum annos factas in aes referri placuit.
因此,和平被赐予了卡埃雷人民,并且决定将一份为期百年的休战协定记录在青铜板上。
§7.20.9in Faliscos eodem noxios crimine vis belli conversa est, sed hostes nusquam inventi.
战争的武力随后转向了犯有同样罪行的法里斯基人,但敌军踪影全无。
cum populatione peragrati fines essent, ab oppugnatione urbium temperatum; legionibusque Romam reductis reliquum anni muris turribusque reficiendis consumptum et aedis Apollinis dedicata est.
虽然通过掠夺蹂躏了其领土,但罗马人并未围攻其城镇;随着军团被撤回罗马,该年的其余时间都用于修缮城墙和塔楼,并且奉献了阿波罗神殿。

词汇与语法注释

  1. 7.20.1tamquam in verbis hostium vis maior ad bellum significandum quam in suis factis, qui per populationem Romanos lacessierant, esset — tamquam 从句内部的比较结构。这里比较了“in suis factis (qui... lacessierant)”与“in verbis hostium”。“qui”的先行词是“suis factis”中暗示的主体(即卡埃雷人),关系从句意为“(通过掠夺)挑衅了罗马人的(卡埃雷人)”。整句意为“仿佛敌人的言语中宣告战争的力量比他们自己掠夺的行为所展现的力量更大似的”。
  2. 7.20.3ea sui misericordia ... quae se ... cepisset — “sui”是第三人称反身代词的属格,在此作宾格性属格(对他们卡埃雷人的怜悯)。“se”是关系从句中的宾语,同样指代卡埃雷人。整句结构将他们希望打动全盛时期罗马人的怜悯,与昔日罗马人身处困境时打动他们自己(卡埃雷人)的怜悯进行对比。
  3. 7.20.5consilio id magis quam furore lapsos fecisse, ut sua vetera beneficia ... novis conrumperent maleficiis — 间接引语中的修辞疑问句。ut 从句表示结果(或目的),修饰“lapsos fecisse”。“consilio”(蓄意地)与“furore lapsos”(因疯狂而失足)进行对比。其逻辑是:“难道有人会相信,他们做出这种用新恶行败坏旧恩惠的事情,是出于蓄意而不是因发狂而失足吗?”
  4. 7.20.6transeuntes agmine infesto per agrum suum Tarquinienses ... traxisse quosdam agrestium populationis eius ... comites — 间接引语中的“对格+不定式”结构(主宾格不定式)。“traxisse”(拉拢、带走)的主语是“Tarquinienses”(塔尔奎尼人),宾语是“quosdam agrestium”(若干农民),“comites”作宾语补足语(作为同伙)。这表达了辩护词:“通过他们领土的塔尔奎尼人,拉拢了若干农民作为掠夺的同伙(而这一掠夺现在被归罪于他们)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §7.20.1-7.20.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.20.1-7.20.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。