§7.20.1tum primum Caerites, tamquam in verbis hostium vis maior ad bellum significandum quam in suis factis, qui per populationem Romanos lacessierant, esset, verus belli terror invasit, et, quam non suarum virium ea dimicatio esset, cernebant;
その時初めて、カエレの人々を、まるで略奪によってローマ人を挑発した自分たちの行為の中にこそ戦争を告げるためのより大きな力があるかのように、本当の戦争の恐怖が襲った。 そして、その戦いが自分たちの力に見合わないものであるかを彼らは理解した。
§7.20.2paenitebatque populationis, et Tarquinienses exsecrabantur defectionis auctores;
そして略奪を後悔し、タルクィニイ人を反乱の首謀者として呪った。
nec arma aut bellum quisquam apparare, sed pro se quisque legatos mitti iubebat ad petendam erroris veniam.
もはや誰も武器や戦争を準備しようとせず、各自が身の安全のために、過ちの許しを求めるための使節が送られることを要求した。
§7.20.3legati senatum cum adissent, ab senatu reiecti ad populum deos rogaverunt, quorum sacra bello Gallico accepta rite procurassent, ut Romanos florentes ea sui misericordia caperet, quae se rebus adfectis quondam populi Romani cepisset;
使節たちが元老院に参じたとき、元老院から拒絶されて民衆へと赴き、かつてガリア戦争の際に彼らの神聖な儀式を受け入れ、厳かに執り行い敬ったその神々に、ローマ人が全盛期にある今、かつてローマ人民が窮地にあったときに自分たちを捉えたのと同じ、彼らに対する憐れみの情がローマ人を捉えるようにと懇願した。
§7.20.4conversique ad delubra Vestae hospitium flaminum Vestaliumque ab se caste ac religiose cultum invocabant:
そしてウェスタの神殿の方を向き、自分たちによって清らかに、かつ敬虔に守られてきた、フラメンやウェスタの処女たちとの歓待の絆を引き合いに出した。
§7.20.5eane meritos crederet quisquam hostes repente sine causa factos? aut, si quid hostiliter fecissent, consilio id magis quam furore lapsos fecisse, ut sua vetera beneficia, locata praesertim apud tam gratos, novis conrumperent maleficiis florentemque populum Romanum ac felicissimum bello sibi desumerent hostem, cuius adflicti amicitiam petissent?
これほどの恩恵を施した者たちが、突然、何らの理由もなく敵になったと誰が信じるだろうか。 あるいは、もし何か敵対的な行為をしたとしても、彼らはそれを狂気によって誤って行ったというより、むしろ計画的に行ったとでもいうのだろうか。 それによって、特にこれほど感謝深い人々の間に施された自らの古い恩恵を、新しい悪行によって台無しにし、かつて自分たちが困窮していたときにその友情を求めた、全盛期にあり戦争において最も強力なローマ人民を、あえて自らの敵として選び取るために?
§7.20.6ne appellarent consilium, quae vis ac necessitas appellanda esset.
力や不可抗力と呼ぶべきものを、意思と呼ばないでほしい。
transeuntes agmine infesto per agrum suum Tarquinienses, cum praeter viam nihil petissent, traxisse quosdam agrestium populationis eius, quae sibi crimini detur, comites.
敵対的な隊列を組んで彼らの領地を通過したタルクィニイ人が、道を通ること以外は何も求めなかったときに、自分たちが罪に問われているその略奪の同行者として、農民の何人かを引きずり込んだのだ、と。
§7.20.7eos seu dedi placeat, dedere se paratos esse, seu supplicio adfici, daturos poenas.
それらの者たちを引き渡すことが望みであれば、自分たちは引き渡す用意があるし、あるいは処罰されることが望みであれば、刑に服させる用意がある。
Caere, sacrarium populi Romani, deversorium sacerdotum ac receptaculum Romanorum sacrorum, intactum inviolatumque crimine belli hospitio Vestalium cultisque dis darent.
ローマ人民の聖所であり、神官たちの避難所であり、ローマの聖物の受け入れ先であるカエレを、ウェスタの処女たちの歓待と彼らが崇拝する神々のために、戦争の罪によって損なわれず、犯されないままにしておいてほしい、と懇願した。
§7.20.8movit populum non tam causa praesens quam vetus meritum, ut maleficii quam beneficii potius inmemores essent.
現在の申し立てよりもむしろ、昔の功績が民衆の心を動かした。 その結果、彼らは恩恵よりもむしろ悪行を忘れることとなった。
itaque pax populo Caeriti data, indutiasque in centum annos factas in aes referri placuit.
こうして、カエレの民に平和が与えられ、百年の休戦条約が結ばれて、青銅板に記録されることが決定された。
§7.20.9in Faliscos eodem noxios crimine vis belli conversa est, sed hostes nusquam inventi.
同じ罪で非があるファリスキ人に対しても戦争の武力が向けられたが、敵はどこにも見つからなかった。
cum populatione peragrati fines essent, ab oppugnatione urbium temperatum;
略奪によって領地が踏み荒らされたが、都市の攻囲は差し控えられた。
legionibusque Romam reductis reliquum anni muris turribusque reficiendis consumptum et aedis Apollinis dedicata est.
そして、軍団がローマに引き揚げられた後、年の残りの期間は城壁や塔の修復に費やされ、アポロンの神殿が奉献された。