Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §7.2.1-7.2.13

瘟疫与罗马戏剧表演的起源

第 358 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在持续瘟疫期间,罗马首次引入戏剧表演以平息神怒。记述了戏剧从埃特鲁里亚演员的舞蹈,逐步演变成有情节、有伴奏的戏剧以及后来的喜剧的发展过程。

§7.2.1et hoc et insequenti anno C. Sulpicio Petico C. Licinio Stolone consulibus pestilentia fuit.
在今年以及次年,即盖乌斯·苏尔皮基乌斯·佩蒂库斯和盖乌斯·利基尼乌斯·斯托洛担任执政官期间,瘟疫依然流行。
§7.2.2eo nihil dignum memoria actum, nisi quod pacis deum exposcendae causa tertio tum post conditam urbem lectisternium fuit.
在此期间,除了为了乞求神灵的宽恕而举行了罗马建城以来的第三次供宴礼之外,没有发生任何值得铭记的事。
§7.2.3et cum vis morbi nec humanis consiliis nec ope divina levaretur, victis superstitione animis ludi quoque scaenici, nova res bellicoso populo — nam circi modo spectaculum fuerat —, inter alia caelestis irae placamina instituti dicuntur.
由于疫病的猛烈势头既不能通过人谋,也不能通过神助来缓解,人们的心灵被迷信所征服,据说在其他平息天谴的手段中,也创始了舞台剧,这对于一个好战的民族来说是一件新奇的事——因为此前只有竞技场的表演。
§7.2.4ceterum parva haec quoque, ut ferme principia omnia, et ea ipsa peregrina res fuit.
不过,这一开端也同样微不足道,正如几乎所有的开端一样,而且它本身也是外来的。
sine carmine ullo, sine imitandorum carminum actu ludiones, ex Etruria acciti, ad tibicinis modos saltantes haud indecoros motus more Tusco dabant.
没有任何歌词,也没有模仿歌词的动作,从埃特鲁里亚请来的演员们伴着笛子的旋律起舞,以托斯卡纳的方式展现出颇为优美的动作。
§7.2.5imitari deinde eos iuventus simul inconditis inter se iocularia fundentes versibus coepere, nec absoni a voce motus erant.
随后,青年们开始模仿他们,同时用不合音律的诗句互相开玩笑,他们的动作与声音也并无不谐调之处。
§7.2.6accepta itaque res saepiusque usurpando excitata.
因此,这种表演形式被接受,并在频繁的演练中流行起来。
vernaculis artificibus, quia ister Tusco verbo ludio vocabatur, nomen histrionibus inditum; §7.2.7qui non, sicut ante, Fescennino versu similem inconpositum temere ac rudem alternis iaciebant, sed impletas modis saturas descripto iam ad tibicinem cantu motuque congruenti peragebant.
对于本土的演员,因为演员在埃特鲁里亚语中被称为“ister”,所以他们被冠以“histriones”的名称;他们不再像以前那样,轮流投射类似于费斯肯尼努斯诗句那样杂乱、即兴且粗俗的词句,而是表演充满旋律的“萨图拉”(混成剧),伴随着已经为笛手谱写好的歌曲和相协调的动作。
§7.2.8Livius post aliquot annis, qui ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere, idem scilicet, id quod omnes tum erant, suorum carminum actor, §7.2.9dicitur, cum saepius revocatus vocem obtudisset, venia petita puerum ad canendum ante tibicinem cum statuisset, canticum egisse aliquanto magis vigente motu, quia nihil vocis usus inpediebat.
几年后,利维乌斯首次大胆地脱离了萨图拉,编排了有故事情节的戏剧,当然,他自己就是自己诗歌的演员,当时所有人都是如此,据说,当他因多次被要求返场而声音嘶哑时,他请求宽恕,并在笛手前安排了一个少年来唱歌,而他自己则伴以更为有力的动作来表演歌曲,因为声音的使用不再对他有任何阻碍。
§7.2.10inde ad manum cantari histrionibus coeptum, diverbiaque tantum ipsorum voci relicta.
从此开始,演员们开始伴着手势唱歌,只有对话留给了他们自己的声音。
§7.2.11postquam lege hac fabularum ab risu ac soluto ioco res avocabatur et ludus in artem paulatim verterat, iuventus histrionibus fabellarum actu relicto ipsa inter se more antiquo ridicula intexta versibus iactitare coepit; quae exodia postea appellata consertaque fabellis potissimum Atellanis sunt.
在这种戏剧规则将表演从取笑和放任的开玩笑中引开,且戏玩逐渐转变为一门艺术之后,青年们将戏剧的演出留给专业演员,自己则开始按照古老的习俗互相投射织入诗句中的滑稽话;这些后来被称为“尾声剧”,并主要与阿特拉纳剧结合在一起。
§7.2.12quod genus ludorum ab Oscis acceptum tenuit iuventus nec ab histrionibus pollui passa est: eo institutum manet, ut actores Atellanarum nec tribu moveantur et stipendia, tamquam expertes artis ludicrae, faciant.
这种从奥斯坎人那里接受过来的表演类型由青年们保留下来,不容许被专业演员污染:因此保留了一项制度,即阿特拉纳剧的演员既不会被开除出部落,也会像不参与演艺行当的人一样服兵役。
§7.2.13inter aliarum parva principia rerum ludorum quoque prima origo ponenda visa est, ut appareret, quam ab sano initio res in hanc vix opulentis regnis tolerabilem insaniam venerit.
在其他事物的微小开端中,戏剧的最初起源也似乎应当被记述,以便能看清,这一事物是如何从一个健康的开端,发展到如今即使对富庶的帝国而言也几乎无法容忍的疯狂境地。

词汇与语法注释

  1. 7.2.1C. Sulpicio Petico C. Licinio Stolone consulibus — 带有名词对“consulibus”的夺格绝对结构,表示“当……担任执政官时”。
  2. 7.2.3victis superstitione animis — 由过去分词“victis”和名词“animis”构成的夺格绝对结构,意为“人们的心灵被迷信所征服”,其中“superstitione”是修饰分词的工具/原因夺格。
  3. 7.2.4sine imitandorum carminum actu — 动形容词(gerundive)“imitandorum”与名词“carminum”一致并修饰它,意为“没有模仿歌词的动作”。
  4. 7.2.8qui ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere — 修饰先行词“Livius”的关系从句。形容词“primus”与主语同格,在副词意义上理解为“首先……”。
  5. 7.2.12nec tribu moveantur — 指免受免除部落身份(一种与职业演员相关的公民降级或“不名誉”惩罚),意味着他们保留了完整的公民权利。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §7.2.1-7.2.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.2.1-7.2.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。