Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.8.1-6.8.10

击溃沃尔斯奇人与攻克萨特里库姆

第 322 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在卡米路斯英勇的指挥与令人畏惧的现身下,罗马军击退了沃尔斯奇人,突来的暴风雨中止了最后的围歼。失去盟友支持的沃尔斯奇人退守萨特里库姆,但卡米路斯以迅速的强攻攻克该城镇,迫使其投降。

§6.8.1dato deinde signo ex equo desilit et proximum signiferum manu arreptum secum in hostem rapit “infer, §6.8.2miles,” clamitans “signum.
随后发出信号,他从马上跳下,抓住身边最近的旗手,拽着他一同冲向敌人,大声呼喊道:“士兵,把军旗向前推进!
” quod ubi videre ipsum Camillum, iam ad munera corporis senecta invalidum, vadentem in hostes, procurrunt pariter omnes clamore sublato “sequere imperatorem” pro se quisque clamantes.
”当他们看到因年迈而已无法承担体力重任的卡米路斯亲自冲向敌人时,所有人一齐爆发出呐喊向前奔去,每个人都自顾自地喊着:“跟上指挥官!
§6.8.3emissum etiam signum Camilli iussu in hostium aciem ferunt, idque ut repeteretur concitatos antesignanos; §6.8.4ibi primum pulsum Antiatem, terroremque non in primam tantum aciem sed etiam ad subsidiarios perlatum.
” 还有传闻说,根据卡米路斯的命令,一面军旗被投入了敌人的战线中,前锋士兵因此被激发起去夺回它;在那里,安提乌姆人首先被击退,恐惧不仅传到了前线,甚至波及到了预备队。
§6.8.5nec vis tantum militum movebat excitata praesentia ducis, sed quod Volscorum animis nihil terribilius erat quam ipsius Camilli forte oblata species; §6.8.6ita, quocumque se intulisset, victoriam secum haud dubiam trahebat.
动摇战局的不仅是因指挥官到场而受到激发的士兵们的力量,还因为对沃尔斯奇人的心灵而言,没有什么比卡米路斯本人突然显现的英姿更令人恐惧的了;因此,无论他走到哪里,他都随身带去毫无疑问的胜利。
maxime id evidens fnit, cum in laevum cornu prope iam pulsum arrepto repente equo cum scuto pedestri advectus conspectu suo proelium restituit ostentans vincentem ceteram aciem.
这一点在以下时刻最为明显:当他拿着步兵盾牌,夺过一匹马,突然驱马驰向已经几近崩溃的左翼,通过自己的现身重整了战斗,并向他们展示了其他战线的胜利。
§6.8.7iam inclinata res erat, sed turba hostium et fugam inpediebat et longa caede conficienda multitudo tanta fesso militi erat, cum repente ingentibus procellis fusus imber certam magis victoriam quam proelium diremit.
局势已经倾斜,但敌人的混乱既阻碍了他们逃跑,疲惫的士兵又必须在漫长的杀戮中解决如此庞大的人群,这时,突然伴随猛烈风暴落下的倾盆大雨中止了这场与其说是战斗、不如说是确凿无疑的胜利。
§6.8.8signo deinde receptui dato nox insecuta quietis Romanis perfecit bellum.
随后发出撤退信号,紧接着的夜晚为休息的罗马人结束了战争。
Latini namque et Hernici relictis Volscis domos profecti sunt malis consiliis pares adepti eventus; §6.8.9Volsci, ubi se desertos ab eis videre, quorum fiducia rebellaverant, relictis castris moenibus Satrici se includunt.
因为拉丁人和赫尔尼基人抛弃了沃尔斯奇人返回家园,得到了与他们邪恶企图相称的结局;沃尔斯奇人看到自己被那些他们信赖并据此反叛的人所抛弃,便遗弃了营地,将自己封闭在萨特里库姆的城墙内。
quos primo Camillus vallo circumdare et aggere atque operibus oppugnare est adortus.
起初,卡米路斯试图用土垒包围他们,并通过筑垒和攻城工事进行攻击。
§6.8.10quae postquam nulla eruptione impediri videt, minus esse animi ratus in hoste, quam ut in eo tam lentae spei victoriam expectaret, cohortatus milites, “ne tamquam Veios oppugnantes in opere longinquo sese tererent: victoriam in manibus esse,” ingenti militum alacritate moenia undique adgressus scalis oppidum cepit.
当他看到这些工事没有受到任何突围的阻碍时,认为敌人的斗志太弱,不值得他在他们身上等待如此缓慢希望的胜利,于是他鼓舞士兵们说:“不要像围攻维伊那样在长期的工事中消耗自己:胜利就在手中,”随着士兵们极大的热忱,他从四面八方发起对城墙的进攻,用梯子占领了城镇。
Volsci abiectis armis sese dediderunt.
沃尔斯奇人丢下武器投降了。

词汇与语法注释

  1. §6.8.2quod ubi videre — quod 是连接性相对代词(中性单数宾格),指代前文卡米路斯拽着旗手前进的动作。videre 是第三人称复数完成时主动直陈式 viderunt 的诗意/历史性简缩式,其主语为罗马士兵们。
  2. §6.8.3emissum etiam signum Camilli iussu in hostium aciem ferunt — ferunt 意为“人们传说”或“据说”,支配宾格加不定式结构(主语:signum,不定式:省略了 esse 的完成时被动分词 emissum)。随后的分句 concitatos [esse] antesignanos 同样是依赖于 ferunt 的间接引语形式。
  3. §6.8.7longa caede conficienda multitudo tanta fesso militi erat — conficienda erat 是由动形容词(被动必要分词)与未完成过去时的 esse 构成的被动迂回变化,表示必要或义务,其施动者由与格 fesso militi(对于疲惫的士兵而言)表示。
  4. §6.8.10minus esse animi ratus in hoste, quam ut — animi 是修饰 minus 的部分属格(“较少的斗志”)。minus... quam ut 结构引导表示结果的虚拟式 expectaret,意为“认为敌人的斗志不足以让他们去期待……”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.8.1-6.8.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.8.1-6.8.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。