Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.7.1-6.7.6

进军萨特里库姆与卡米路斯鼓舞士气

第 321 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

卡米路斯与瓦莱里乌斯向萨特里库姆进军,罗马军队因面对新敌人的增援而发生动摇,卡米路斯挺身而出,通过重温过去的辉煌胜利来鼓舞士兵。

§6.7.1iustitio indicto dilectuque habito Furius ac Valerius ad Satricum profecti, quo non Volscorum modo iuventutem Antiates ex nova subole lectam sed ingentem vim Latinorum Hernicorumque conciverant ex integerrimis diutina pace populis.
在宣布停止法律活动并进行征兵后,富里乌斯和瓦莱里乌斯出发前往萨特里库姆。 安提乌姆人不仅从沃尔斯奇人的新一代中选拔了青年,还从因长期和平而完好无损的诸邦中召集了人数众多的拉丁人和赫尔尼基人到该地。
§6.7.2itaque novus hostis veteri adiunctus commovit animos militis Romani.
因此,新敌人与旧敌人的联合动摇了罗马士兵的斗志。
quod ubi aciem iam instruenti Camillo centuriones renuntiaverunt, turbatas militum mentes esse, segniter arma capta, cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin voces quoque auditas “cum centenis hostibus singulos pugnaturos, et aegre inermem tantam multitudinem, nedum armatam sustineri posse,” in equum insilit et ante signa, §6.7.3obversus in aciem, ordines interequitans: “quae tristitia, milites, haec, quae insolita cunctatio est? hostem an me an vos ignoratis? hostis est quid aliud quam perpetua materia virtutis gloriaeque vestrae? vos contra me duce,
当百人队长们向正在整队备战的卡米路斯报告此事时——即士兵们人心惶惶,拿武器时动作迟缓,满怀犹豫和抵触地走出营地,甚至还听到了“每一个人都要和一百个敌人战斗,这么庞大的人群即使不带武器也难以抵挡,更不用说全副武装了”这样的话——他便跃上战马,来到军旗前,面向战线,在队列间策马奔驰并说道:“士兵们,这是什么忧郁,这又是何种反常的犹豫? 你们是不了解敌人,还是不了解我,或者是不了解你们自己? 敌人除了是你们展现勇气和赢得荣耀的源源不断的素材,还能是什么?
§6.7.4ut Falerios Veiosque captos et in capta patria Gallorum legiones caesas taceam, modo trigeminae victoriae triplicem triumphum ex his ipsis Volscis et ex Aequis et ex Etruria egistis.
而你们,在我担任指挥官的时候,且不说夺取法莱里和维伊,以及在被占领的祖国中歼灭高卢人军团的事,就在不久前,你们才因战胜了这些沃尔斯奇人本身、埃夸人以及埃特鲁里亚而举行了三重的凯旋式,庆祝了三重的胜利。
§6.7.5an me, quod non dictator vobis sed tribunus signum dedi, non agnoscitis ducem? neque ego maxima imperia in vos desidero, et vos in me nihil praeter me ipsum intueri decet; neque enim dictatura mihi umquam animos fecit, ut ne exilium quidem ademit.
难道因为我作为执政官而不是独裁官向你们发出信号,你们就不承认我是指挥官了吗? 我对你们并不渴望极高权力,而你们在对待我时,除了我本身之外不应关注其他任何事;因为独裁官的职位从未给予我傲慢,正如流放也没有夺走它一样。
§6.7.6iidem igitur omnes sumus, et cum eadem omnia in hoc bellum adferamus, quae in priora attulimus, eundem eventum belli expectemus.
因此,我们大家都是同样的人,既然我们在这场战争中带去了和以前战争中所带去的完全相同的一切,就让我们期待相同的战争结局吧。
simul concurreritis, quod quisque didicit ac consuevit, faciet: vos vincetis, illi fugient.
一旦交锋,每个人都会做他所学过和习惯做的事:你们会取胜,而他们会逃跑。

词汇与语法注释

  1. §6.7.2quod ubi — 连接关系代词 quod 指代前句的内容(新敌人的出现动摇了罗马士兵的心),与时间副词 ubi 结合。意为“当百人队长们报告这件事时”。
  2. §6.7.2nedum armatam — 连接词 nedum 用于否定语境之后,表示“何况”、“更不用说”等强烈的否定与对比。在此构成士兵们悲观的话语:“连未武装的如此大群人都难以抵挡,何况是武装好的大群人”。
  3. §6.7.4ut Falerios Veiosque captos et in capta patria Gallorum legiones caesas taceam — ut taceam(意为“即便我不说……”、“更不用说……”)是说话者暂时略过某话题的惯用表达(现在时虚拟语气)。此处使用“宾格+过去分词”结构(类似于 ab urbe condita 结构)作为名词性短语,意为“法莱里和维伊的被攻占,以及在被占领的祖国中高卢人军队被歼灭之事”。
  4. §6.7.5ut ne exilium quidem ademit — 此处 ut 作为比较/方式连词,意为“正如……那样”,后接直陈式完成时的 ademit,解释为“正如即便流放也没有夺走(我的气概)一样”,与前句 dictatura mihi umquam animos fecit(独裁官职位未曾带给我高傲)形成对比。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.7.1-6.7.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.7.1-6.7.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。