§6.38.1prius circumactus est annus, quam a Velitris reducerentur legiones.
在军队从维利特雷撤回之前,这一年就结束了。
ita suspensa de legibus res ad novos tribunos militum dilata; nam plebis tribunos eosdem, duos utique, qui legum latores erant, plebes reficiebat.
因此,关于法律的搁置议案被推迟给新的军事护民官;因为平民重新选举了相同的平民护民官,至少是作为法律提案者的那两个人。
§6.38.2tribuni militum creati T. Quinctius, Ser. Cornelius, Ser. Sulpicius, Sp. Servilius, L. Papirius, L. Veturius.
当选的军事护民官为:提图斯·克温克蒂乌斯、塞尔维乌斯·科尔内利乌斯、塞尔维乌斯·苏尔皮基乌斯、斯普里乌斯·塞尔维利乌斯、卢基乌斯·帕皮里乌斯、卢基乌斯·维图里乌斯。
§6.38.3principio statim anni ad ultimam dimicationem de legibus ventum; et cum tribus vocarentur nec intercessio collegarum latoribus obstaret, trepidi patres ad duo ultima auxilia, ad summum imperium summumque civem, decurrunt.
一到年初,就到了关于法律的最终决战;当部族会被召集,同僚们的否决权也无法阻挡提案者时,惊慌失措的贵族们诉诸最后两个手段——至高无上的指挥权和至高无上的公民(独裁官)。
§6.38.4dictatorem dici placet; dicitur M. Furius Camillus, qui magistrum equitum L. Aemilium cooptat.
贵族们决定任命独裁官;马尔库斯·富里乌斯·卡米卢斯被任命,他选择卢基乌斯·埃米利乌斯为骑兵长官。
legum quoque latores adversus tantum apparatum adversariorum et ipsi causam plebis ingentibus animis armant concilioque plebis indicto tribus ad suffragium vocant.
法律提案者们面对对手如此强大的阵势,自身也以极大的斗志武装平民的事业,并召集平民会,呼吁各部族进行投票。
§6.38.5cum dictator, stipatus agmine patriciorum, plenus irae minarumque consedisset atque ageretur res solito primum certamine inter se tribunorum plebi ferentium legem intercedentiumque et, quanto iure potentior intercessio erat, tantum vinceretur favore legum ipsarum latorumque et “uti rogas” primae tribus dicerent, §6.38.6tum Camillus “quando quidem” inquit, “Quirites, iam vos tribunicia libido, non potestas regit et intercessionem secessione quondam plebis partam vobis eadem vi facitis inritam, qua peperistis, non rei publicae magis universae quam vestra causa dictator intercessioni adero eversumque vestrum auxilium imperio tutabor.
当独裁官在一群贵族的簇拥下,满腔怒火与威胁地坐下,且事情起初在提出法律的平民护民官与进行阻挠的平民护民官之间展开惯常的争斗,并且尽管否决权在法理上更为强有力,却同样被对法律本身以及提案者们的拥护所击败,第一批部族开始说“如你所求”(予以通过)时,卡米卢斯说:“罗马公民们,既然现在支配你们的是护民官的放纵,而非权力,并且你们正用曾经创立否决权的同样暴力,使通过平民撤离而获得的否决权失效,那么我作为独裁官,将出来维护否决权,这不仅是为了整个国家,更是为了你们自己,我将用指挥权来保护你们被践踏的援助权。
§6.38.7itaque, si C. Licinius et L. Sextius intercessioni conlegarum cedunt, nihil patricium magistratum inseram concilio plebis; si adversus intercessionem tamquam captae civitati leges inponere tendent, vim tribuniciam a se ipsa dissolvi non patiar.
因此,如果盖乌斯·利基尼乌斯和卢基乌斯·塞克斯蒂乌斯屈服于同僚们的否决权,我将不会把贵族的政务官权力介入平民会;但如果他们违背否决权,企图向你们强加法律,犹如对待一座被攻陷的城市,我绝不容许护民官的权力被其自身所瓦解。
” §6.38.8aduersus ea cum contemptim tribuni plebis rem nihilo segnius peragerent, tum percitus ira Camillus lictores, qui de medio plebem emoverent, misit et addidit minas, si pergerent, sacramento omnes iuniores adacturum exercitumque extemplo ex urbe educturum.
” 对此,平民护民官们轻蔑地、毫不松懈地继续进行他们的事务,于是卡米卢斯勃然大怒,派出侍从官将平民从场中驱离,并威胁说,如果他们继续下去,他将强迫所有年轻人宣誓服兵役,并立即将军队带出城外。
terrorem ingentem incusserat plebi; §6.38.9ducibus plebis accendit magis certamine animos quam minuit.
他给平民造成了巨大的恐慌;但他对平民领袖们的斗志非但没有削弱,反而通过这场斗争更加点燃了它。
sed re neutro inclinata magistratu se abdicavit, seu quia vitio creatus erat, ut scripsere quidam, seu quia tribuni plebis tulerunt ad plebem, idque plebs scivit, ut, si M. Furius pro dictatore quid egisset, quingentum milium ei multa esset.
然而,在事情尚未偏向任何一方时,他便辞去了职务,这或许是因为某些人所写的那样,他在选举中存在神谕方面的不备(瑕疵),或者是由于平民护民官向平民会提出了一项提案,且平民通过了它,即如果马尔库斯·富里乌斯以独裁官身份做出任何行动,他将被处以五十万阿斯的罚款。
§6.38.10sed auspiciis magis quam novi exempli rogatione deterritum ut potius credam, cum ipsius viri facit ingenium, tum quod ei suffectus est extemplo P. Manlius dictator —
但我更倾向于相信,他是被鸟卜(神谕)所震慑,而非被这项前所未有的提案所吓阻,这不仅是因为他本人的性格使然,而且因为普布利乌斯·马恩利乌斯立即被补任为独裁官—— ——因为如果马尔库斯·富里乌斯已被击败,那么为了那场斗争而选举他(马恩利乌斯)又有什么意义呢?
§6.38.11quem quid creari attinebat ad id certamen, quo M. Furius victus esset? — et quod eundem M. Furium dictatorem insequens annus habuit, haud sine pudore certe fractum priore anno in se imperium repetiturum; §6.38.12simul quod eo tempore, quo promulgatum de multa eius traditur, aut et huic rogationi, qua se in ordinem cogi videbat, obsistere potuit, aut ne illas quidem, propter quas et haec lata erat, §6.38.13inpedire, et quod usque ad memoriam nostram tribuniciis consularibusque certatum viribus est, dictaturae semper altius fastigium fuit.
——并且因为第二年同样由马尔库斯·富里乌斯担任独裁官,他肯定不会在毫无羞耻的情况下,再次去谋求前一年在自己身上被挫败的指挥权;同时因为,在据说公布关于他的罚款法案的那段时间里,他要么也能够反抗这项他看到自己会被降为普通公民的法案,要么连那些导致该法案提出的(原本的)法案,他也不可能无法阻止;还因为,直到我们的记忆中,虽然护民官与执政官的力量一直在相互争斗,但独裁官职位的权威总是更为崇高。