Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.32.1-6.32.11

债务问题再起与萨特里库姆战役的胜利

第 346 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

外患平息后,国内债务问题再度激化,贵族凭借势力独占军事护民官之职并强行征兵。随后,罗马军队在萨特里库姆附近击败拉丁与沃尔斯奇联军,迫使敌人败逃至安提乌姆。

§6.32.1Parvo intervallo ad respirandum debitoribus dato, postquam quietae res ab hostibus erant, celebrari de integro iuris dictio, et tantum abesse spes veteris levandi faenoris, ut tributo novum faenus contraheretur in murum a censoribus locatum saxo quadrato faciundum.
给债务人留出短暂的喘息时间后,一旦外敌的威胁平息,司法审判便重新频繁进行;然而,减轻旧债的希望不仅化为泡影,反而因征收贡税而契订了新债,以用于监察官所发包的、用琢石建造的城墙。
§6.32.2cui succumbere oneri coacta plebes, quia quem dilectum inpedirent non habebant tribuni plebis.
平民被迫屈服于这一重担,因为平民护民官没有可以阻碍的征兵。
§6.32.3tribunos etiam militares patricios omnes coacta principum opibus fecit: L. Aemilium, P. Valerium quartum, C. Veturium, Ser. Sulpicium, L. et C. Quinctios Cincinnatos.
他们还在显贵们势力的强迫下,选举了全由贵族担任的军事护民官:卢基乌斯·埃米利乌斯、第四次任职的普布利乌斯·瓦莱里乌斯、盖乌斯·维图里乌斯、塞尔维乌斯·苏尔皮基乌斯、卢基乌斯和盖乌斯·昆克蒂乌斯·辛辛纳图斯。
§6.32.4iisdem opibus obtinuere, ut adversus Latinos Volscosque, qui coniunctis legionibus ad Satricum castra habebant, §6.32.5nullo inpediente omnibus iunioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent, unum ad praesidium urbis, alterum, qui, si qui alibi motus extitisset, ad subita belli mitti posset; tertium longe validissimum P. Valerius et L. Aemilius ad Satricum duxere.
他们凭借同样的势力争得,针对在萨特里库姆附近合兵扎营的拉丁人和沃尔斯奇人,在无人阻碍且所有青年登记宣誓的情况下,招募三支军队:一支用于卫戍城市;另一支在其他地方发生动乱时,能被派去应对突发的战事;第三支也是迄今最强的一支,由普布利乌斯·瓦莱里乌斯和卢基乌斯·埃米利乌斯率领前往萨特里库姆。
§6.32.6ubi cum aciem instructam hostium loco aequo invenissent, extemplo pugnatum; et ut nondum satis certam victoriam, sic prosperae spei pugnam imber ingentibus procellis fusus diremit.
在那里,当他们发现敌军在平坦的地形上列阵时,立刻展开了战斗;虽然胜利尚不十分确定,但一场伴随着狂风暴雨倾盆而下的豪雨,中断了这场本是大有希望的战斗。
§6.32.7postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa virtute fortunaque Latinae maxime legiones, longa societate militiam Romanam edoctae, restabant.
次日战斗重开;在一段时间里,双方以均等的勇气和命运相持,尤其是拉丁人的军团,由于长期的同盟关系而对罗马的军事技术了如指掌,因而坚持抵抗。
§6.32.8eques inmissus ordines turbavit, turbatis signa peditum inlata, quantumque Romana se invexit acies, tantum hostes gradu demoti;
投入的骑兵冲乱了敌人的阵列,在混乱中步兵的军旗向前推进,罗马战线向前推进多少,敌人就被逼退多少。
§6.32.9et, ut semel inclinavit pugna, iam intolerabilis Romana vis erat.
一旦战局倾斜,罗马的力量便已不可阻挡。
fusi hostes cum Satricum, quod duo milia inde aberat, non castra peterent, ab equite maxime caesi; castra capta direptaque.
战败的敌人因逃往距离两英里外的萨特里库姆,而未退回营地,因而主要遭到骑兵的屠杀;营地被攻占并洗劫。
ab Satrico nocte, §6.32.10quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum Romanus exercitus prope vestigiis sequeretur, plus tamen timor quam ira celeritatis habuit.
夜间,他们从萨特里库姆出发,在紧接战斗的那天夜里,他们以类似逃亡的队伍奔向安提乌姆;尽管罗马军队紧随其后,但恐惧却比愤怒拥有更快的速度。
prius itaque moenia intravere hostes, quam Romanus extrema agminis carpere aut morari posset.
因此,在罗马人能够袭扰或阻滞其后卫部队之前,敌人便已进入城墙之内。
§6.32.11inde aliquot dies vastando agro absumpti, nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec illis ad subeundum pugnae casum.
此后,几天时间被消磨在蹂躏农田上,因为罗马人既没有足够用于强攻城墙的军事装备,而敌人也没有做好承受战斗风险的准备。

词汇与语法注释

  1. §6.32.1tantum abesse spes veteris levandi faenoris, ut tributo novum faenus contraheretur — 这是“tantum abest ut... ut...”结构转化为历史不定式(abesse)的形式。spes(希望)是主语,levandi 是修饰 faenoris 的动形容词。ut 从句表示结果,表明减轻旧债的希望不仅化为泡影,反而因为要支付建造城墙的贡税(tributum)而契订了新债。
  2. §6.32.2quia quem dilectum inpedirent non habebant tribuni plebis — quem 是修饰 dilectum 的关系/疑问代词。inpedirent 是虚拟式未完成过去时,引导具有特征(或目的、结果)关系从句,或间接疑问句。这解释了由于当时并没有正在进行的征兵程序可供平民护民官阻碍以对抗贵族,平民因而无法进行抵抗。
  3. §6.32.7militiam Romanam edoctae — edoctae 是修饰 legiones 的完成被动分词。在接双宾格(双控诉格)的动词 doceo(教授)的被动语态中,所教授的内容(militiam Romanam)依然保留在宾格(保留宾格)。
  4. §6.32.11nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec illis ad subeundum pugnae casum — 此句被解读为表示领有的与格结构(Romanis... illis...),省略了动词 erat/esset。ad moenia adgredienda 与 ad subeundum pugnae casum 均为表示目的的动形容词结构。这解释了双方对称的原因:罗马人没有足够的准备去强攻城墙,而敌人也没有做好承受战斗风险的心理准备。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.32.1-6.32.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.32.1-6.32.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。