Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.31.1-6.31.8

债务内讧、阻挠征兵与出兵沃尔斯奇

第 345 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马城内因债务问题爆发激烈内讧,此时传来沃尔斯奇人入侵的消息,护民官以此阻碍征兵,迫使贵族同意免除战时债务审判和税收,随后罗马两路大军对沃尔斯奇领土进行了彻底的洗劫与破坏并班师回朝。

§6.31.1insequentis anni principia statim seditione ingenti arsere tribunis militum consulari potestate Sp. Furio, Q. Servilio iterum, L. Menenio tertium, P. Cloelio, M. Horatio, L. Geganio.
第二年年初,在具有执政官权力的军事护民官斯普里乌斯·富里乌斯、第二次任职的克温图斯·塞尔维里乌斯、第三次任职的卢基乌斯·梅内尼乌斯、普布利乌斯·克洛埃里乌斯、马尔库斯·奥拉提乌斯、卢基乌斯·格加尼乌斯任内,立刻爆发了巨大的内讧。
erat autem et materia et causa seditionis aes alienum.
而内讧的导火索和原因则是债务。
§6.31.2cuius noscendi gratia Sp. Servilius Priscus Q. Cloelius Siculus censores facti, ne rem agerent, bello impediti sunt; §6.31.3namque trepidi nuntii primo, fuga deinde ex agris legiones Volscorum ingressas fines popularique passim Romanum agrum attulere.
为了调查此事,斯普里乌斯·塞尔维里乌斯·普里斯库斯与克温图斯·克洛埃里乌斯·西库卢斯被任命为监察官,但他们因战争受阻而未能执行公务;因为起初是令人惊恐的消息,随后是从田野逃难的人们传来报告,称沃尔斯奇人的军团已经侵入国境,正在到处洗劫罗马的领土。
§6.31.4in qua trepidatione tantum afuit, ut civilia certamina terror externus cohiberet, ut contra eo violentior potestas tribunicia inpediendo dilectu esset, donec condiciones inpositae patribus, ne quis, quoad debellatum esset, tributum daret aut ius de pecunia credita diceret.
在这场恐慌中,外部的恐怖不仅未能遏制内部的斗争,相反,护民官阻碍征兵的权力反而因此变得更加猛烈,直到给贵族强加了条件:在战争结束之前,任何人不得缴纳贡税,也不得就贷款进行审判。
§6.31.5eo laxamento plebi sumpto mora dilectui non est facta.
平民获得这一喘息机会后,征兵便没有遭到拖延。
legionibus novis scriptis placuit duos exercitus in agrum Volscum legionibus divisis duci; Sp. Furius M. Horatius dextrorsus in maritimam oram atque Antium, Q. Servilius et L. Geganius laeva ad montes Ecetram pergunt.
登记了新的军团后,决定将兵力平分,派两支军队进入沃尔斯奇人的领土;斯普里乌斯·富里乌斯和马尔库斯·奥拉提乌斯向右行进,前往沿海地区和安提乌姆,克温图斯·塞尔维里乌斯和卢基乌斯·格加尼乌斯向左行进,前往山区,朝埃克特拉进发。
§6.31.6neutra parte hostis obvius fuit; populatio itaque non illi vagae similis, quam Volscus latrocinii more, discordiae hostium fretus et virtutem metuens, per trepidationem raptim fecerat, sed ab iusto exercitu iusta ira facta, spatio quoque temporis gravior.
在任何一方都没有遇到敌人;因此,这次洗劫并不像沃尔斯奇人以前像强盗那样、依靠敌人的不和并畏惧其英勇、在恐慌中匆忙进行的流窜洗劫,而是由一支正规军队怀着正当的愤怒进行的,且因时间更长而危害更重。
quippe a Volscis timentibus, §6.31.7ne interim exercitus ab Roma exiret, incursiones in extrema finium factae erant; Romano contra etiam in hostico morandi causa erat, ut hostem ad certamen eliceret.
因为沃尔斯奇人是由于害怕在此期间会有军队从罗马出发,才对国境边缘进行了袭击;相反,罗马人甚至在敌方领土上也有留驻的理由,以便引诱敌人交战。
§6.31.8itaque omnibus passim tectis agrorum vicisque etiam quibusdam exustis, non arbore frugifera, non satis in spem frugum relictis, omni, quae extra moenia fuit, hominum pecudumque praeda abacta, Romam utrimque exercitus reducti.
因此,在到处烧毁了田野里所有的房屋甚至一些村庄、没有留下任何果树或有望丰收的庄稼、并将城墙外所有的人口和牲畜作为战利品驱赶走之后,双方的军队都被撤回了罗马。

词汇与语法注释

  1. 6.31.2ne rem agerent — 紧随动词 'impediti sunt'(受阻)之后的虚拟语气从句,表示行为的受阻。此处可理解为带有一种结果性色彩的目的从句,意为“免于他们执行公务”(即阻碍了他们执行公务)。
  2. 6.31.4tantum afuit, ut... ut... — 拉丁语中表示“非但没有……反而更加……”的经典相关句型。第一个 ut 从句(ut civilia certamina... cohiberet)作主语从句,表示“外部恐怖远未能遏制国内斗争”,第二个 ut 从句(ut contra eo violentior... esset)则是结果从句,表示“相反却因此更加猛烈”。其中 eo 是表示程度差异的夺格,修饰比较级 violentior,意为“因此更加”。
  3. 6.31.6a Volscis timentibus — 表示下一句(§6.31.7)中 'incursiones... factae erant'(侵入已发生)的行为主体的夺格短语。伴随现在分词 'timentibus'(害怕),其原因色彩由 'quippe'(因为,毕竟)得以加强,并与后文的 'Romano contra'(相反,对于罗马人)形成对比结构。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.31.1-6.31.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.31.1-6.31.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。