§6.18.1Recrudescente Manliana seditione sub exitum anni comitia habita, creatique tribuni militum consulari potestate Ser. Cornelius Maluginensis iterum, P. Valerius Potitus iterum, M. Furius Camillus quintum, Ser, Sulpicius Rufus iterum, C. Papirius Crassus, T. Quinctius Cincinnatus iterum.
在年底曼利乌斯叛乱重新激化之际,召开了平民大会,并选举了具有执政官权力的军事论坛:塞爾維烏斯·科爾內利烏斯·馬盧吉內恩西斯(第二次)、普布利烏斯·瓦萊里烏斯·波提圖斯(第二次)、馬爾庫斯·富里烏斯·卡米盧斯(第五次)、塞爾維烏斯· 蘇爾皮基烏斯·魯富斯(第二次)、蓋烏斯·帕皮里烏斯·克拉蘇、提圖斯·昆克蒂烏斯·辛辛納圖斯(第二次)。
§6.18.2cuius principio anni et patribus et plebi peropportune externa pax data: plebi, quod non avocata dilectu spem cepit, dum tam potentem haberet ducem, faenoris expugnandi, patribus, ne quo externo terrore avocarentur animi ab sanandis domesticis malis.
在这一年开始时,对外和平非常适时地赐予了贵族和平民双方:对平民而言,因为没有被征兵召走,他们得以在拥有如此强大的领袖期间,抱有打破高利贷重压的希望;对贵族而言,则是为了不让任何外在的恐惧使他们的注意力从医治国内弊端上分散开来。
§6.18.3igitur cum pars utraque acrior aliquanto coorta esset, iampropinquum certamen aderat.
因此,由于双方的斗志都大大高涨,眼前的斗争已经临近。
et Manlius advocata domum plebe cum principibus novandarum rerum interdiu noctuque consilia agitat, plenior aliquanto animorum irarumque, quam antea fuerat.
曼利乌斯将平民召集到自己家中,与谋反的领袖们日夜策划,他的胸中比以前更加充满了斗志和愤怒。
§6.18.4iram accenderat ignominia recens in animo ad contumeliam inexperto; spiritus dabat, quod nec ausus esset idem in se dictator, quod in Sp. Maelio Cincinnatus Quinctius fecisset, et vinculorum suorum invidiam non dictator modo abdicando dictaturam fugisset, sed ne senatus quidem sustinere potuisset.
对于一颗不曾习惯于受辱的心灵,最近的耻辱点燃了他的愤怒;而令他胆气大增的是,独裁官不敢对他采取当年昆克蒂斯·辛辛纳图斯对斯普里乌斯·梅利乌斯所采取的手段,而且不仅独裁官通过辞职逃避了因将其监禁而带来的民愤,甚至元老院也无法承受这种压力。
§6.18.5his simul inflatus exacerbatusque iam per se accensos incitabat plebis animos: “quo usque tandem ignorabitis vires vestras, quas natura ne beluas quidem ignorare voluit? numerate saltem, quot ipsi sitis, quot aduersarios habeatis.
他同时被这些事情所鼓动和激怒,进一步煽动起已经自行燃烧的平民情绪:“你们究竟还要到什么时候才不知道自己的力量? 自然界甚至不愿让野兽对此一无所知。 至少数一数,你们自己有多少人,而你们的对手又有多少。
§6.18.6si singuli singulos adgressuri essetis, tamen acrius crederem vos pro libertate quam illos pro dominatione certaturos.
即使你们准备进行一对一的对抗,我仍然相信,你们为自由而战会比他们为统治而战更加猛烈。
quot enim clientes circa singulos fuistis patronos, tot nunc adversus unum hostem eritis.
因为过去围在每一个庇护人周围的保护民有多少,现在对抗每一个敌人的人数就有多少。
§6.18.7ostendite modo bellum; pacem habebitis.
只要展现出战争的姿态,你们就会得到和平。
videant vos paratos ad vim; ius ipsi remittent.
让他们看到你们做好了诉诸武力的准备,他们自己就会让步法律。
audendum est aliquid universis, aut omnia singulis patienda.
大家必须共同冒险,否则每个人都必须独自承受一切。
quo usque me circumspectabitis? ego quidem nulli vestrum deero; §6.18.8ne fortuna mea desit, videte.
你们还要围着我观望到什么时候? 我绝不会辜负你们中的任何一个人;但要看好,不要让我的命运落空。
ipse vindex vester, ubi visum inimicis est, nullus repente fui; et vidistis in vincula duci universi eum, qui a singulis vobis vincula depuleram.
当敌人认为时机成熟时,我这个你们的保护者突然变得一无所有;而你们眼睁睁看着那个曾为你们每个人解除锁链的人,被你们全体看着带上锁链领走。
§6.18.9quid sperem, si plus in me audeant inimici? an exitum Cassi Maelique expectem? bene facitis, quod abominamini: “di prohibebunt haec; ” sed numquam propter me de caelo descendent;
如果敌人对我采取更放肆的手段,我还能期望什么? 难道我要等待卡西乌斯和梅利乌斯的结局吗? 你们对此表示厌恶是正确的:‘神明会阻止这些事’;但神明绝不会为了我而从天而降。
vobis dent earn mentem oportet, ut prohibeatis, sicut mihi dederunt armato togatoque, ut vos a barbaris hostibus, a superbis defenderem civibus.
他们必须赐予你们那样的意志,促使你们去阻止它,正如他们曾赐予全副武装和身穿托加的我以力量,去保护你们免受野蛮敌人和傲慢市民的侵害一样。
§6.18.10tam parvus animus tanti populi est, ut semper vobis auxilium adversum inimicos satis sit, nec ullum, nisi quatenus imperari vobis sinatis, certamen adversus patres noritis? nec hoc natura insitum vobis est, sed usu possidemini.
如此庞大的人民,其心志竟如此狭隘,以至于对抗敌人的援助对你们来说总是足够,而在对抗贵族的斗争中,除了允许自己被奴役的程度之外,你们就不知道任何抗争了吗? 这并非你们天生如此,而是你们被习惯所占有。
§6.18.11cur enim adversus externos tantum animorum geritis, ut imperare illis aequum censeatis? quia consuestis cum eis pro imperio certare, adversus hos temptare magis quam tueri libertatem.
因为,为什么你们对抗外敌时有如此高昂的斗志,以至于认为统治他们是理所当然的? 那是因为你们习惯了与他们争夺帝国统治权,而对抗这群人时,你们只是在尝试,而不是在捍卫自由。
§6.18.12tamen, qualescumque duces habuistis, qualescumque ipsi fuistis, omnia adhuc, quantacumque petistis, obtinuistis seu vi seu fortuna vestra.
然而,无论你们拥有怎样的领袖,无论你们自己过去如何,到目前为止,你们所追求的一切,无论多么庞大,都已通过武力或你们的运气得以实现。
tempus est iam maiora conari.
现在是尝试更大事业的时候了。
experimini modo et vestram felicitatem et me, §6.18.13ut spero, feliciter expertum; minore negotio qui imperet patribus inponetis quam qui resisterent imperantibus inposuistis.
只需考验一下你们的运气,以及考验一下我—— 正如我所希望的那样,我已被成功考验过;你们要立一个统治贵族的人,比起你们过去立那些反抗贵族统治的人,所费的力气要小得多。
§6.18.14solo aequandae sunt dictaturae consulatusque, ut caput attollere Romana plebes possit.
独裁官职和执政官职必须被夷为平地,以便罗马平民能够抬起头来。
proinde adeste; prohibete ius de pecuniis dici; ego me patronum profiteor plebis, quod mihi cura mea et fides nomen indidit; §6.18.15vos si quo insigni magis imperii honorisve nomine vestrum appellabitis ducem, eo utemini potentiore ad obtinenda ea, quae vultis.
因此,行动起来吧;阻止关于债务的判决;我公开宣布自己是平民的庇护人,这是我的关怀和忠诚赋予我的名字;如果你们用任何更显赫的权力或荣誉之名来称呼你们的领袖,你们就会用一个更强大的领袖去获取你们想要的东西。
” inde de regno agendi ortum initium dicitur; §6.18.16sei nec cum quibus nec quem ad finem consilia pervenerint, satis planum traditur.
”据说,谋求王权的端倪便是由此开始的;但无论是与哪些人合作,还是他们的谋划达到了何种程度,都没有被足够清晰地记载下来。