Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §6.1.1-6.1.12

罗马的新起点与早期史料及禁忌日的议定

第 315 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

李维回顾了从罗马建城到被攻陷的历史(第1至5卷),解释了早期史料稀缺的原因,并开始叙述罗马在第二起点上的新生、官职调整以及关于确立宗教禁忌日的讨论。

§6.1.1quae ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem Romani sub regibus primum, consulibus deinde ac dictatoribus decemvirisque ac tribunis consularibus gessere, foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui,
\n从罗马城建立到该城被攻陷,罗马人最初在国王统治下、随后在执政官、独裁官、十人委员会以及执政武官管辖下,在国外进行的战争以及在国内发生的骚乱,我已在五卷书里作了阐述。
§6.1.2res cum vetustate nimia obscuras, velut quae magno ex intervallo loci vix cernuntur, tum quod parvae et rarae per eadem tempora litterae fuere, una custodia fidelis memoriae rerum gestarum, et quod, etiam si quae in commentariis pontificum aliisque publicis privatisque erant monumentis, incensa urbe pleraeque interiere.
\n\n这些事务因年代极其久远而模糊不清,就像那些隔着巨大空间距离而难以看清的事物一样;这不仅是因为在那段时期文字记录——这是对所行事迹忠实记忆的唯一守护者——既少又罕见,而且还因为即使在祭司评议录以及其他公私纪念碑上留有某些记录,也大都在城市被焚毁时丧失殆尽。
§6.1.3clariora deinceps certioraque ab secunda origine velut ab stirpibus laetius feraciusque renatae urbis gesta domi militiaeque exponentur.
\n\n此后,从第二起点开始,犹如从根部更茂盛、更丰产地获得新生的城市,其在国内外所行的事迹,将得到更清晰、更确凿的阐述。
§6.1.4ceterum primo, quo adminiculo erecta erat, eodem innixa, M. Furio principe, stetit, neque eum abdicare se dictatura nisi anno circumacto passi sunt.
\n\n然而在最初,国家依靠着先前将其扶持起来的同一支柱,在马尔库斯·富里乌斯的领导下屹立不倒;而且人们直到满一年之后,才允许他辞去独裁官之职。
§6.1.5comitia in insequentem annum tribunos habere, quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit.
\n\n元老院认为,由那些在其任期内城市被攻陷的武官们来主持选拔翌年武官的民会是不妥的;于是政权重新回到了空位期。
§6.1.6cum civitas in opere ac labore adsiduo reficiendae urbis teneretur, interim Q. Fabio, simul primum magistratu abiit, ab Cn. Marcio tribuno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos, ad quos missus erat orator, contra ius gentium pugnasset; §6.1.7cui iudicio eum mors adeo opportuna, ut voluntariam magna pars crederet, subtraxit.
\n\n当公民国家正陷于重建城市的持续劳作与辛苦中时,其间,昆克图斯·法比乌斯一卸任官职,护民官格奈乌斯·马尔基乌斯就向他提出了起诉,因为他作为前往高卢人的使节(本是以谈判代表身份被派去的),却违反万民法参与了战斗;\n\n一次极其适时的死亡将他免于这场审判,以至于很大一部分人相信他是自杀的。
interregnum initum; §6.1.8P. Cornelius Scipio interrex fuit, post eum M. Furius Camillus.
随后开始了空位期;\n\n普布利乌斯·科尔内利乌斯·西庇阿担任了空位官,在他之后是马尔库斯·富里乌斯·卡米路斯。
is tribunos militum consulari potestate creat L. Valerium Publicolam iterum, L. Verginium, P. Cornelium, A. Manlium, L. Aemilium, L. Postumium.
卡米路斯选出了具有执政官权力的军事武官:卢基乌斯·瓦莱里乌斯·普布利科拉(第二次)、卢基乌斯·韦尔吉尼乌斯、普布利乌斯·科尔内利乌斯、奥卢斯·曼里乌斯、卢基乌斯·埃米利乌斯、卢基乌斯·波斯图米乌斯。
§6.1.9hi ex interregno cum extemplo magistratum inissent, nulla de re prius quam de religionibus senatum consuluere.
\n\n这些人在空位期结束后立即就职,他们没有先商议任何事情,而是首先就宗教事务咨询了元老院。
§6.1.10in primis foedera ac leges — erant autem eae duodecim tabulae et quaedam regiae leges — conquiri, quae conparerent, iusserunt.
\n\n他们首先下令搜寻条约和法律——这些法律包括《十二表法》和某些王政时期的法律——只要是还能找到的。
alia ex eis edita etiam in vulgus; quae autem ad sacra pertinebant, a pontificibus maxime, ut religione obstrictos haberent multitudinis animos, suppressa.
其中一些法律甚至向平民公布;但那些涉及神圣祭祀的部分,则主要被祭司们隐瞒起来,以便用宗教义务来束缚民众的心灵。
§6.1.11tum de diebus religiosis agitari coeptum, diemque a. d. quintum decimum kal. Sextiles, duplici clade insignem, quo die ad Cremeram Fabii caesi, quo deinde ad Aliam cum exitio urbis foede pugnatum, a posteriore clade Alliensem appellarunt insignemque religione rei ullius publice privatimque agendae fecerunt.
\n\n随后开始讨论宗教禁忌日,由于八月朔日前第十五天(7月18日)因双重惨祸而引人瞩目——在这一天,法比乌斯家族在克雷梅拉河全军覆没,随后在阿利亚河又发生了解放城市并导致建城惨遭毁灭的耻辱一战——他们根据后者的惨祸将这一天命名为“阿利亚日”,并使其成为在宗教上公私皆不宜举行任何活动的忌日。
§6.1.12quidam, quod postridie idus Quinctiles non litasset Sulpicius tribunus militum neque inventa pace deum post diem tertium obiectus hosti exercitus Romanus esset, etiam postridie idus rebus divinis supersederi iussum; inde, ut postridie kalendas quoque ac nonas eadem religio esset, traditum putant.
\n\n有些人认为,因为在七月望日的次日(7月16日),军事武官苏尔皮基乌斯未能献祭获得吉兆,且在未能寻得神明和解的情况下,罗马军队在三天后便被迫迎战敌人,所以命令在望日的次日也要停止神事;他们认为,从此便传下了在朔日和五日(或七日)的次日也同样持有此种宗教禁忌的传统。

词汇与语法注释

  1. 6.1.1ab condita urbe Roma ad captam urbem eandem — 这是经典的被动过去分词修饰名词,表示该行为或事件本身的用法(即所谓的“ab urbe condita”结构),意为“从罗马城的建立到该城的被攻陷”。
  2. 6.1.2res ... obscuras ... quod ... fuere ... et quod ... interiere — 此结构解释了作为宾语的“res”为何“obscuras”(模糊不清)。通过“cum... tum... et quod...”的关联,将夺格名词“vetustate”与“quod”引导的从句并列,共同作为“obscuras”的原因。
  3. 6.1.5comitia in insequentem annum tribunos habere ... non placuit — 动词“non placuit”作非人称使用(意为“不被赞同”),其主语是不定式短语“comitia... habere”。该不定式的主动主语是“tribunos”(在其任期内都市被攻陷的武官们),表示元老院不赞成他们主持选举翌年官员的民会。
  4. 6.1.11insignemque religione rei ullius publice privatimque agendae fecerunt — 短语“rei ullius agendae”是动形容词(动形词)与名词“rei”一致的结构,表示“做任何事”这一行为。它作为表示“禁忌/敬畏”的名词“religione”的宾格性属格。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §6.1.1-6.1.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.1.1-6.1.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。