§5.42.1ceterum, — seu non omnibus delendi urbem libido erat, seu ita placuerat principibus Gallorum, et ostentari quaedam incendia terroris causa, si compelli ad deditionem caritate sedum suarum obsessi possent, et non omnia concremari tecta, §5.42.2ut, quodcumque superesset urbis, id pignus ad flectendos hostium animos haberent, — nequaquam perinde atque in capta urbe prima die aut passim aut late vagatus est ignis.
然而,——或许是因为并非所有人都有毁灭这座城市的欲望,又或者是高卢人的领袖们认为,为了制造恐吓,应当展示出部分火灾,看看被围困的人是否会因对家园的眷恋而被逼投降,同时也不应将所有的房屋烧毁,以便使城市中幸存的任何部分,都能被他们用作动摇敌人意志的人质,——因此,大火在第一天绝不像在已被攻陷的城市中那样,到处或大范围地蔓延。
§5.42.3Romani ex arce plenam hostium urbem cernentes vagosque per vias omnes cursus, cum alia atque alia parte nova aliqua clades oreretur, non mentibus solum concipere rem, sed ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant.
罗马人从卫城上望着满是敌人的城市以及在所有街道上四处奔跑的人群,当新的灾难不断在各个地方发生时,他们不仅无法在心中领会眼前的景象,甚至连耳目也无法保持足够的清醒。
§5.42.4quocumque clamor hostium, mulierum puerorumque ploratus, sonitus flammae et fragor ruentium tectorum avertisset, paventes ad omnia animos oraque et oculos flectebant velut ad spectaculum a fortuna positi occidentis patriae nec ullius rerum suarum relicti praeterquam corporum vindices, §5.42.5tanto ante alios miserandi magis, qui umquam obsessi sunt, quod interclusi a patria obsidebantur omnia sua cernentes in hostium potestate.
无论敌人的喧嚣、妇女和儿童的哭号、火焰的呼啸以及房屋坍塌的轰鸣将他们的注意力吸引到何处,他们都将颤抖的心灵、面容和目光转向一切,仿佛被命运置于祖国灭亡的这一景观前,除了自己的身体之外,他们没有留下任何财产的捍卫者,他们比以往任何被围困的人都更值得怜悯,因为他们被隔绝在祖国之外而遭受围困,目睹自己的一切都落入敌人的掌控之中。
§5.42.6nec tranquillior nox diem tam foede actum excepit; lux deinde noctem inquietam insecuta est, nec ullum erat tempus, quod a novae semper cladis alicuius spectaculo cessaret.
在这如此悲惨度过的一天之后,继之而来的夜里也并不平静;随后,曙光接续了不安的黑夜,没有任何时刻能从不断出现的崭新灾难景象中得到喘息。
§5.42.7nihil tamen tot onerati atque obruti malis flexerunt animos, quin, etsi omnia flammis ac ruinis aequata vidissent, quamvis inopem parvumque, quem tenebant, collem libertati relictum virtute defenderent; §5.42.8et iam, cum eadem cotidie acciderent, velut adsueti malis abalienaverant ab sensu rerum suarum animos, arma tantum ferrumque in dextris velut solas reliquias spei suae intuentes.
然而,尽管承受着如此多灾难的重压和席卷,他们绝没有动摇决心,即使他们看见一切都被火焰和废墟夷为平地,他们仍以勇气捍卫着他们所坚守的、为自由而保留的、无论多么贫瘠和弱小的山丘;事到如今,由于每天都在发生同样的事情,他们仿佛对灾难已经习以为常,使自己的心灵与对自身境遇的感知隔绝开来,只注视着右手中的武器和钢铁,视其为自己希望的唯一仅存。