Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §5.22.1-5.22.8

朱诺神像迁往罗马与维伊的沦亡

第 281 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

卡米卢斯将维伊的幸存市民卖为奴隶,并将所得资金收归国库,引发平民不满。随后,在神圣仪式下,朱诺神像被精选的青年虔诚且奇迹般地运往阿文提诺山,标志着维伊的彻底沦亡。

§5.22.1postero die libera corpora dictator sub corona vendidit.
第二天,独裁官将自由身分的人民作为奴隶竞卖。
ea sola pecunia in publicum redigitur, haud sine ira plebis; et quod rettulere secum praedae, nec duci, §5.22.2qui ad senatum malignitatis auctores quaerendo, rem arbitrii sui reiecisset, nec senatui, sed Liciniae familiae, ex qua filius ad senatum rettulisset, pater tam popularis sententiae auctor fuisset, acceptum referebant.
只有这笔钱被收归国库,这引起了平民的极大愤怒;而对于他们自己带走的战利品,他们既不归功于指挥官—— 他为了在元老院中寻找指责其吝啬的替罪羊,曾将原本属于自己裁决的事情推回给元老院——也不归功于元老院,而是归功于利奇尼乌斯家族,因为该家族中,儿子向元老院提议了此事,而父亲则是这一极受平民欢迎的提案的发起者。
§5.22.3cum iam humanae opes egestae a Veis essent, amoliri tum deum dona ipsosque deos, sed colentium magis quam rapientium modo, coepere.
当人类的财富已经从维伊搬空之后,他们便开始搬运神明的赐予以及神明本身,但其方式更像是崇拜者,而不是掠夺者。
§5.22.4namque delecti ex omni exercitu iuvenes pure lautis corporibus, candida veste, quibus deportanda Romam regina Iuno adsignata erat, venerabundi templum iniere primo religiose admoventes manus, quod id signum more Etrusco nisi certae gentis sacerdos adtrectare non esset solitus.
因为从全军中挑选出来的青年们,身体洗得干干净净,身穿白衣,奉命将天后朱诺运往罗马,他们满怀敬畏地进入神殿,起初带着宗教式的虔诚轻轻下手触摸,因为按照埃特鲁里亚的习俗,那尊神像除了特定家族的祭司之外,其他人是习惯不触碰的。
§5.22.5dein cum quidam seu spiritu divino tactus sen iuvenali ioco “visne Romam ire, Iuno?” dixisset, adnuisse ceteri deam conclamaverunt.
接着,当其中一人,不知是受到神灵的感召还是年轻人的玩笑,说道:“朱诺,你想去罗马吗? ”时,其他人纷纷大喊道女神已经点头示意。
§5.22.6inde fabulae adiectum est vocem quoque dicentis velle auditam; motam certe sede sua parvi molimenti adminiculis sequentis modo accepimus levem ac facilem tralatu fuisse integramque in Aventinum, §5.22.7aeternam sedem suam, quo vota Romani dictatoris vocaverant, perlatam, ubi templum ei postea idem, qui voverat, Camillus dedicavit.
由此,传说中又加上了“也听到了她说‘愿意’的声音”这一细节;无论如何,我们得知,那尊神像仅凭微小的外力辅助便从其底座上移动了,它轻便易运,仿佛自愿跟随,并且完好无损地被运到了阿文提诺,那是它的永久居所,即罗马独裁官的誓愿所召唤它的地方,后来,当年许愿的同一人卡米卢斯在那里为它奠基并献祭了一座神庙。
hic Veiorum occasus fuit, §5.22.8urbis opulentissimae Etrusci nominis, magnitudinem suam vel ultima clade indicantis, quod decem aestates hiemesque continuas circumsessa, cum plus aliquanto cladium intulisset quam accepisset, postremo iam fato quoque urgente operibus tamen, non vi expugnata est.
这就是维伊的沦亡,它是埃特鲁里亚名下最富庶的城市,甚至在其最后的毁灭中也展示了自身的伟大,因为它被连续围困了十个夏天和冬天,虽然它给敌人带来的损失远多于自身所承受的,但最终在命运也开始紧逼时,它仍然是通过土木工程,而不是通过武力被攻陷的。

词汇与语法注释

  1. 5.22.2acceptum referebant — 源自商业账簿用语的习惯搭配 acceptum referre alicui(将某事归功于某人,或因某事而感谢某人)的未完成过去时。此处指兵士们将带走的战利品(quod rettulere)不归功于独裁官或元老院,而归功于利奇尼乌斯家族。
  2. 5.22.4deportanda — 动形容词(将来被动分词)的阴性单数主格,修饰 regina Iuno。与表示施事的与格 quibus(“对于他们”)连用,表示义务或安排:“应当由他们运往罗马的天后朱诺”。
  3. 5.22.6sequentis modo — sequentis 是现在分词 sequens 的单数属格,指代阴性名词(神像朱诺)。与 modo(“以……的方式、如同”)连用,意为“仿佛(自愿)跟随者一般”,生动地描绘了神像奇迹般轻便移动的场景。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §5.22.1-5.22.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.22.1-5.22.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。