Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §5.18.1-5.18.12

小卡尔乌斯当选与战败引发的恐慌

第 277 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

年迈的卡尔乌斯推举其子代替自己当选军事护民官。然而,由于蒂蒂尼乌斯等人在战场上战败,恐慌蔓延至罗马和维伊营地,人们纷纷向神明祈求庇护。

§5.18.1haud invitis patribus P. Licinium Calvum praerogativae tribunum militum non petentem creant, moderationis expertae in priore magistratu virum, ceterum iam tum exactae aetatis;
贵族们也并非不乐意,他们在首轮投票中选出了并未主动谋求职位的普布利乌斯·利基尼乌斯·卡尔乌斯为军事护民官;他是一位在前任官职中表现出沉稳克制的男子,但当时已步入暮年。
§5.18.2omnesque deinceps ex collegio eiusdem anni refici apparebat, L. Titinium, Q. Manlium, P. Maenium, Cn. Genucium, L. Atilium.
并且显而易见的是,同年同僚集团中的其他所有人,即卢基乌斯·蒂蒂尼乌斯、昆克图斯·曼利乌斯、普布利乌斯·迈尼乌斯、格奈乌斯·杰努基乌斯、卢基乌斯·阿蒂利乌斯都将相继连任。
qui priusquam renuntiarentur iure vocatis tribubus, permissu interregis P. Licinius Calvus ita verba fecit: “omen concordiae, §5.18.3Quirites, rei maxime in hoc tempus utili, memoria nostri magistratus vos his comitiis petere in insequentem annum video; §5.18.4sed collegas eosdem reficitis, etiam usu meliores factos, me iam non eundem, sed umbram nomenque P. Licini relictum videtis.
在他们被依法召集的部落会议正式宣布当选之前,经空位期执政的许可,普布利乌斯·利基尼乌斯·卡尔乌斯发表了如下演讲:“市民们,我看到你们在这次大会上,凭借对我们任期的记忆,正在为来年寻求和睦的征兆,这在当下是最为有益的事情;然而,当你们让那些因经验而变得更加优秀的同僚连任时,你们看到的我却已不再是当年的我,而只是留下的普布利乌斯·利基尼乌斯的影子和名字。
vires corporis adfectae, sensus oculorum atque aurium hebetes, memoria labat, vigor animi obtunsus.
我的身体力量已衰,视觉和听觉已经迟钝,记忆力在减退,精神的活力也已磨灭。
§5.18.5en vobis” inquit “iuvenem,” filium tenens, “effigiem atque imaginem eius, quem vos antea tribunum militum ex plebe primum fecistis.
瞧,这就是给你们的年轻人,”他拉着儿子的手说,“他是你们昔日从平民中选出的第一位军事护民官的化身和缩影。
hunc ego institutum disciplina mea vicarium pro me rei publicae do dicoque vosque quaeso, Quirites, delatum mihi ultro honorem huic petenti meisque pro eo adiectis precibus mandetis.
我将这位在我的教导下培养出来的青年,作为我的替身奉献并推荐给国家;市民们,我请求你们,将你们主动授予我的荣誉,托付给这位正在谋求此职的青年,并加上我为他所作的祈求。
” datum id petenti patri, §5.18.6filiusque eius P. Licinius tribunus militum consulari potestate cum iis, quos supra scripsimus, declaratus.
”这一请求被准予了这位恳求的父亲,他的儿子普布利乌斯·利基尼乌斯与我们上面所写到的那些人一起,被宣布为具有执政官权力的军事护民官。
§5.18.7Titinius Genuciusque tribuni militum profecti adversus Faliscos Capenatesque, dum bellum maiore animo gerunt quam consilio, praecipitavere in insidias.
军事护民官蒂蒂尼乌斯和杰努基乌斯出发对抗法莱里人和卡佩纳人,由于他们以极大的战意而非智谋来进行战争,结果陷入了伏击。
§5.18.8Genucius morte honesta temeritatem luens ante signa inter primores cecidit; Titinius in editum tumulum ex multa trepidatione militibus collectis aciem restituit nec se tamen aequo loco hosti commisit.
杰努基乌斯用体面的死亡弥补了自己的鲁莽,在军旗前列的先锋中牺牲;蒂蒂尼乌斯在极度恐慌中将士兵召集到一座高丘上,重整了战线,但仍未敢在平坦的地带与敌人交战。
§5.18.9plus ignominiae erat quam cladis acceptum, quae prope in cladem ingentem vertit; tantum inde terroris non Romae modo, quo multiplex, fama pervenerat, sed in castris quoque fuit ad Veios.
罗马人蒙受的耻辱多于损失,但这几乎演变成一场巨大的灾难;由此产生的恐慌不仅蔓延到罗马(那里的传言已成倍夸大),也笼罩了维伊的军营。
§5.18.10aegre ibi miles retentus a fuga est, cum pervasisset castra rumor ducibus exercituque caeso victorem Capenatem ac Faliscum Etruriaeque omnem iuventutem haud procul inde abesse.
在那里,士兵们险些溃逃,因为营地里风传将领和军队已被歼灭,获胜的卡佩纳人、法莱里人以及埃特鲁里亚的所有青年已经逼近。
§5.18.11his tumultuosiora Romae, iam castra ad Veios oppugnari, iam partem hostium tendere ad urbem agmine infesto, crediderant; concursumque in muros est et matronarum, quas ex domo conciverat publicus pavor, obsecrationes in templis factae precibusque ab dis petitum, §5.18.12ut exitium ab urbis tectis templisque ac moenibus Romanis arcerent Veiosque eum averterent terrorem, si sacra renovata rite, si procurata prodigia essent.
罗马的情况更加混乱,人们甚至相信维伊的军营已被攻破,部分敌人正以气势汹汹的队伍朝罗马城挺进;人们纷纷涌向城壁,被公共恐慌从家中惊起的妇女们在神庙里举行了哀求仪式,并向神明祈祷,如果祭祀已依法重构、异兆已消除,恳求神明将毁灭从罗马的房屋、神庙和城墙上驱离,并将这股恐怖转向维伊。

词汇与语法注释

  1. 5.18.1praerogativae — 名词 praerogativa(首个投票的百人队或部落,或其投票结果)的属格,在此表示卡尔乌斯是根据首轮投票的结果而被选出的。
  2. 5.18.5do dicoque — 传统上用于官方宗教或法律奉献与推荐的固定公式。在此,父亲正式宣告将他的儿子作为自己的替身(vicarium)奉献并推荐给国家。
  3. 5.18.9quo — 关系副词,指向先行词 Romae,意为“到那里”。它指示了传言(被成倍夸大后)到达罗马的方向。
  4. 5.18.11concursumque in muros est — 使用不及物动词 concurrere 的第三人称单数中性被动语态的无人称被动句。它客观地描绘了“人们纷纷涌向城墙”这一行为本身。
  5. 5.18.12si sacra renovata rite, si procurata prodigia essent — 由虚拟式过去完成时 essent 引导的条件从句(包括 renovata [essent] 和 procurata essent)。它表示主句动词 arcerent 和 averterent(祈求神明的 ut 引导的祈愿从句)得以实现的先决条件。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §5.18.1-5.18.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.18.1-5.18.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。