§44.39.1at hercule aciem quidem inconditam inordinatamque habuissemus, sed castra munita, provisam aquationem, tutum ad eam iter praesidiis inpositis, explorata circa omnia; an nihil nostri habentes praeter nudum campum, §44.39.2in quo pugnaremus.
但是,凭着赫拉克勒斯起誓,(如果昨天开战)我们固然会拥有一支混乱无序的战线,但我们本可以拥有设防的营地、保障好的水源、通过派驻守军而确保安全的取水路线,以及对周围一切的探明;难道我们的士兵除了光秃秃的平原之外一无所有,并在其中战斗才是对的吗?
maiores vestri castra munita portum ad omnis casus exercitus ducebant esse, unde ad pugnam exirent, quo iactati tempestate pugnae receptum haberent.
你们的先祖认为,设防的营地是军队应对一切意外的港湾,他们可以从那里出击战斗,而在被战斗的风暴折腾时,也能在那里找到退路。
§44.39.3ideo, cum munimentis ea saepsissent, praesidio quoque valido firmabant, quod, qui castris exutus erat, etiamsi pugnando acie vicisset, pro victo haberetur.
因此,当他们用防御工事将营地围起来时,还用强有力的守军予以巩固,因为一个被剥夺了营地的人,即使在战线上通过战斗取得了胜利,也会被视为失败者。
castra sunt victori receptaculum, victo perfugium.
营地是胜利者的归宿,是失败者的避难所。
§44.39.4quam multi exercitus, quibus minus prospera pugnae fortuna fuit, intra vallum conpulsi tempore suo, interdum momento post, eruptione facta victorem hostem pepulerunt?
有多少在战斗中运气不佳的军队,被逼入防垒之后,在他们自己的时机,有时甚至在片刻之后,通过发动突击,击退了获胜的敌人?
§44.39.5patria altera militaris est haec sedes, vallumque pro moenibus et tentorium suum cuique militi domus ac penates sunt.
这个驻地是士兵的第二个军事祖国,防垒代替了城墙,而每个士兵自己的帐篷就是他的家和家神。
sine ulla sede vagi dimicassemus, ut quo victi, quo victores nos reciperemus?
在没有任何驻地的情况下,难道我们应该四处流浪着战斗,以便我们失败时退缩到哪里,胜利时又退缩到哪里?
§44.39.6his difficultatibus et impedimentis pugnae illud opponitur: quid, si hostis hac interposita nocte abisset, quantum rursus sequendo eo penitus in ultimam Macedoniam exhauriendum laboris erat?
针对这些战斗中的困难和阻碍,有人提出了这样的反对意见:‘如果敌人利用这中间度过的一夜逃走了,那么为了追击他而再次深入到马凯多尼亚最偏远的地区,需要消耗多少精力?
§44.39.7ego autem neque mansurum eum neque in aciem copias educturum fuisse certum habeo, si cedere hinc statuisset.
’ 然而,我确信,如果他决定从这里撤退,他既不会留下来,也不会把军队带到战线上。
quanto enim facilius abire fuit, cum procul abessemus, quam nunc, cum in cervicibus sumus, nec fallere nos interdiu aut nocte abeundo potest?
因为当我们离得还远时,他撤退该有多么容易;而现在,当我们已经迫在眉睫,且他无论是在白天还是黑夜撤退都无法欺骗我们时,撤退又有多难?
§44.39.8quid autem est nobis optatius quam ut, quorum castra praealta fluminis ripa tuta, vallo insuper saepta crebrisque turribus oppugnare adorti sumus, eos relictis munimentis, agmine effuso abeuntis in patentibus campis ab tergo adoriamur? hae dilatae pugnae ex hesterno die in hodiernum causae fuerunt.
此外,对我们来说,还有什么比这更值得期盼的呢? ——敌人的营地本由极高的河岸保护,此外还被防垒包围,并建有密集的防御塔,我们曾着手攻打它,而如今,我们却能在大平原上,从背后袭击那些丢弃了工事、队列散乱地撤退的他们? 这些就是将战斗从昨天推迟到今天的理由。
§44.39.9pugnare enim et ipsi mihi placet; et ideo, quia per Elpeum amnem saepta ad hostem via erat, alio saltu deiectis hostium praesidiis novom iter aperui, neque prius, quam debellavero, absistam.
因为对我个人而言,战斗也是我所愿;正因如此,由于通过埃尔佩乌斯河通往敌人的道路被阻断,我通过在另一个山口击退敌人的守军,开辟了一条新道路,在彻底打赢这场战争之前,我决不罢休。
”
”