Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §44.14.1-44.14.13

各国使节来访与罗得岛人傲慢的求和

第 1694 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

继高卢人和潘菲利亚人的友好使节之后,普鲁西亚斯国王和罗得岛人的使节相继到来并敦促和平。特别是罗得岛人傲慢的态度引起了罗马元老院的极大愤慨。

§44.14.1dum bellum in Macedonia geritur, legati Transalpini ab regulo Gallorum — Balanus ipsius traditur nomen; gentis ex qua fuerit, non traditur — Romam venerunt pollicentes ad Macedonicum bellum auxilia.
当马其顿的战争正在进行时,来自阿尔卑斯山彼端的高卢小王——他本人的名字被传为巴拉努斯,但他出自哪个部族则未被传下来——的使节们来到罗马,承诺为马其顿战争提供援助。
§44.14.2gratiae ab senatu actae muneraque missa, torquis aureus duo pondo et paterae aureae quattuor pondo, equus phaleratus armaque equestria.
元老院致以谢意,并送去了礼物:一条重达两磅的金项圈、四只共重四磅的金平盘、一匹配有马饰的骏马以及骑兵武装。
§44.14.3secundum Gallos Pamphylii legati coronam auream ex viginti milibus Philippicorum factam in curiam intulerunt, petentibusque iis, ut id donum in cella Iovis optimi maximi ponere et sacrificare in Capitolio liceret, permissum;
继高卢人之后,潘菲利亚的使节们将一顶用两万枚菲利普金币制成的金冠送入议事厅;在他们请求获准将这一礼物置于至善至高朱庇特的神殿内并于卡皮托利乌斯山上献祭时,获得了许可。
§44.14.4benigneque amicitiam renovare volentibus legatis responsum et binum milium aeris singulis missum munus.
并且,对渴望重建友好关系的使节们给予了友善的答复,并向每人送去了两千阿斯铜币的礼物。
§44.14.5tum ab rege Prusia et paulo post ab Rhodiis de eadem re longe aliter disserentes legati auditi sunt.
随后,普鲁西亚斯国王的使节,以及不久后罗得岛人的使节,就同一事件发表了截然不同的论述,并得到了听取。
§44.14.6utraque legatio de pace reconcilianda cum rege Perseo egit.
双方的使节团都就与珀尔修斯国王恢复和平一意进行了交涉。
Prusiae preces magis quam postulatio fuere, profitentis et ad id tempus se cum Romanis stetisse et, quoad bellum foret, staturum;
普鲁西亚斯的表述与其说是要求,不如说是恳求,他声称自己直到那时为止一直与罗马人站在一起,并且只要战争还在持续,他就将继续并肩。
§44.14.7ceterum cum ad se a Perseo legati venissent de finiendo cum Romanis bello, eis pollicitum deprecatorem apud senatum futurum; petere, si possent inducere in animum, ut finiant iras, se quoque in gratia reconciliatae pacis ponerent.
不过,当珀尔修斯的使节因与罗马人结束战争之事来到他那里时,他曾向他们许诺自己将在元老院面前充当调解人;他恳求,如果罗马人能宽心平息愤怒,也请将他置于恢复和平的恩惠之中。
§44.14.8haec regii legati.
国王的使节们如此陈述。
Rhodii superbe commemoratis meritis suis erga populum Romanum et paene victoriae, utique de Antiocho rege, maiore parte ad se vindicata, adiecerunt: §44.14.9cum pax inter Macedonas Romanosque esset, sibi amicitiam cum rege Perseo coeptam; eam se invitos, nullo eius in se merito, quoniam ita Romanis visum sit in societatem se belli trahere, interrupisse.
罗得岛人傲慢地重申了他们对罗马人民的功绩,并且几乎将胜利的大部分——尤其是对安条克国王的胜利——归功于自己,随后补充道:当马其顿人与罗马人之间处于和平时,他们与珀尔修斯国王开始确立友好关系;而他们是在违背意愿的情况下中断了这一关系,尽管他对他们并无任何过错,只是因为罗马人认为应该将他们拉入战争同盟。
§44.14.10tertium se annum multa eius incommoda belli sentire mari intercluso; inopem insulam esse nec, nisi maritimis iuvetur commeatibus, colendam.
由于海洋被封锁,他们已经第三年感受到这场战争带来的诸多不便;他们的岛屿资源匮乏,除非得到海上物资的援助,否则无法维持生计。
§44.14.11itaque cum id ultra pati non possent, legatos alios ad Persea in Macedoniam misisse, qui ei denuntiarent Rhodiis placere pacem eum conponere cum Romanis; §44.14.12se Romam eadem nuntiatum missos.
因此,既然他们已无法再忍受下去,便向马其顿的珀尔修斯派去了另外的使节,向他宣告罗得岛人希望他与罗马人达成和平;他们自己也被派往罗马宣布同样的事情。
per quos stetisset, quo minus belli finis fieret, adversus eos quid sibi faciendum esset, Rhodios consideraturos esse.
至于因何人的阻碍而未能结束战争,罗得岛人将考虑对这些人采取何种行动。
§44.14.13ne nunc quidem haec sine indignatione legi audirive posse certum habeo; inde existimari potest, qui habitus animorum audientibus ea patribus fuerit.
我确信,即便在今天,读到或听到这些话也不可能不感到愤慨;由此可以推想,当时听取这些陈述的元老院议员们心中是何种态度。

词汇与语法注释

  1. §44.14.3petentibusque iis — 虽看似与格,实为夺格绝对结构,为整句的非人称被动动词 `permissum [est]` 提供背景说明。译为“在他们请求……时,获得了许可”。
  2. §44.14.7eis pollicitum — 异动动词 `polliceor` 的完成时不定式 `pollicitum [esse]`,省略了主语代词 `se`(指代普鲁西亚斯)。承接前文的 `venissent`,表示主句的行为。
  3. §44.14.12per quos stetisset, quo minus — 惯用表达 `stat per aliquem, quominus...`(由于某人的缘故而使……受阻,责任在某人)在间接疑问句中变为虚拟式过去完成时 `stetisset`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §44.14.1-44.14.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.14.1-44.14.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。