§44.14.1dum bellum in Macedonia geritur, legati Transalpini ab regulo Gallorum — Balanus ipsius traditur nomen; gentis ex qua fuerit, non traditur — Romam venerunt pollicentes ad Macedonicum bellum auxilia.
マケドニアで戦争が行われている間に、アルプスの向こう側のガリア人の小王から――彼自身の名はバラヌスと伝えられているが、彼がどの部族の出身であったかは伝えられていない――、使節たちがマケドニア戦争への援軍を約束してローマへとやって来た。
§44.14.2gratiae ab senatu actae muneraque missa, torquis aureus duo pondo et paterae aureae quattuor pondo, equus phaleratus armaque equestria.
元老院から感謝が述べられ、贈り物が送られた。 すなわち、重さ2ポンドの金の首飾り、重さ4ポンドの金の平皿、馬飾りを付けた馬、そして騎兵用の武具である。
§44.14.3secundum Gallos Pamphylii legati coronam auream ex viginti milibus Philippicorum factam in curiam intulerunt, petentibusque iis, ut id donum in cella Iovis optimi maximi ponere et sacrificare in Capitolio liceret, permissum;
ガリア人に続いてパンピュリアの使節たちが、2万フィリッポス金貨から作られた金の冠を議場に持ち込み、彼らがその贈り物を至善至高のユピテルの神殿に奉納すること、およびカピトリウムで犠牲を捧げることを求めたところ、許可された。
§44.14.4benigneque amicitiam renovare volentibus legatis responsum et binum milium aeris singulis missum munus.
そして、友好関係を更新することを望む使節たちに好意的な返答がなされ、それぞれに2000アスの贈り物が送られた。
§44.14.5tum ab rege Prusia et paulo post ab Rhodiis de eadem re longe aliter disserentes legati auditi sunt.
そのとき、プルーシアス王から、またその少し後にはロドス人たちから、同じ件についてきわめて異なる主張を行う使節たちの言い分が聴取された。
§44.14.6utraque legatio de pace reconcilianda cum rege Perseo egit.
双方の使節団ともペルセウス王との和平の再構築について交渉した。
Prusiae preces magis quam postulatio fuere, profitentis et ad id tempus se cum Romanis stetisse et, quoad bellum foret, staturum;
プルーシアスのものは要求というよりは懇願であり、彼は、自分はそれまでの間ローマ人と共に立ち、戦争が続く限り共に立ち続けるであろうと公言していた。
§44.14.7ceterum cum ad se a Perseo legati venissent de finiendo cum Romanis bello, eis pollicitum deprecatorem apud senatum futurum;
しかし、ペルセウスからローマ人との戦争を終結させることについて自らのもとに使節がやって来たとき、彼は彼らに対し、自分が元老院に対する取りなし手となることを約束した。
petere, si possent inducere in animum, ut finiant iras, se quoque in gratia reconciliatae pacis ponerent.
そして、もし怒りを収める気になることができるなら、彼をも、再構築された和平の恩恵に浴させてほしいと要請した。
§44.14.8haec regii legati.
王の使節たちはこのように述べた。
Rhodii superbe commemoratis meritis suis erga populum Romanum et paene victoriae, utique de Antiocho rege, maiore parte ad se vindicata, adiecerunt:
ロドス人たちは、ローマ人民に対する自らの功績を傲慢にも想起させ、特にアンティオコス王に対する勝利の大半を自分たちのおかげであると主張した上で、次のように付け加えた。
§44.14.9cum pax inter Macedonas Romanosque esset, sibi amicitiam cum rege Perseo coeptam;
マケドニア人とローマ人の間に平和があったとき、自分たちとペルセウス王との友好関係が始まったこと。
eam se invitos, nullo eius in se merito, quoniam ita Romanis visum sit in societatem se belli trahere, interrupisse.
それを自分たちは不本意ながら、彼から自分たちへのいかなる不利益となる行為もないのに、ローマ人が自分たちを戦争の同盟に引き込むのが良いと考えたために、断絶せざるを得なかったこと。
§44.14.10tertium se annum multa eius incommoda belli sentire mari intercluso;
海が閉鎖されたため、自分たちはすでに3年目となり、その戦争による多くの不利益を被っていること。
inopem insulam esse nec, nisi maritimis iuvetur commeatibus, colendam.
島は資源が乏しく、海からの補給物資に助けられなければ生活を維持できないこと。
§44.14.11itaque cum id ultra pati non possent, legatos alios ad Persea in Macedoniam misisse, qui ei denuntiarent Rhodiis placere pacem eum conponere cum Romanis;
それゆえ、もはやこれ以上それに耐えることができなかったため、マケドニアのペルセウスのもとに別の使節たちを派遣し、ロドス人としては彼がローマ人と和平を結ぶことを望んでいると告げさせたこと。
§44.14.12se Romam eadem nuntiatum missos.
自分たちはローマへも同じことを通告するために派遣されたこと。
per quos stetisset, quo minus belli finis fieret, adversus eos quid sibi faciendum esset, Rhodios consideraturos esse.
もし誰かのせいで戦争の終結が妨げられるならば、その者たちに対して自分たちが何をなすべきかをロドス人たちは熟考するであろう、ということ。
§44.14.13ne nunc quidem haec sine indignatione legi audirive posse certum habeo;
今でさえ、これらを憤りなしに読んだり聞いたりすることはできないと私は確信している。
inde existimari potest, qui habitus animorum audientibus ea patribus fuerit.
このことから、それを聞いていた元老院議員たちの心の状態がどのようなものであったかを推し量ることができる。