Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §43.13.1-43.13.8

记述预兆的缘由与各地凶兆的禳除

第 1670 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

丽维乌斯批评了当时对记录预兆的懈怠,并出于对古风敬畏的坚持而记述这些预兆。他详细列举了罗马内外报告的各种公私预兆,以及十人委员会为此做出的宗教应对措施。

§43.13.1non sum nescius ab eadem neclegentia, quia nihil deos portendere vulgo nunc credant, neque nuntiari admodum ulla prodigia in publicum neque in annales referri.
我并非不知道,出于同样的怠慢——因为如今人们普遍认为神明不预示任何预兆——因此既没有重大预兆向公众通报,也没有记录在编年史中。
§43.13.2ceterum et mihi vetustas res scribenti nescio quo pacto anticus fit animus, et quaedam religio tenet, quae illi prudentissimi viri publice suscipienda censuerint, ea pro indignis habere, quae in meos annales referam.
然而,当我撰写古老的事迹时,不知何故,我自己的心灵也变得古风起来,并且一种宗教敬畏感紧紧抓住我,使我不至于将那些最英明的人认为应当由国家(正式)接纳的预兆,视作不配记录在我自己的编年史中。
§43.13.3Anagnia duo prodigia eo anno sunt nuntiata, facem in caelo conspectam et bovem feminam locutam; eam publice ali.
那一年,阿纳格尼亚报告了两个预兆:天空中看见了火炬,以及一头母牛开口说话;据说它正由公费抚养。
Menturnis quoque per eos dies caeli ardentis species affulserat.
在那几天里,明图尔奈也显现出天空燃烧的景象。
§43.13.4Reate imbri lapidavit.
在雷阿特,天降石雨。
Cumis in arce Apollo triduum ac tris noctes lacrimavit.
在库迈,卫城里的大神阿波罗像连哭了三日三夜。
in urbe Romana duo aeditui nuntiarunt, alter in aede Fortunae anguem iubatum a conpluribus visum esse, alter in aede Primigeniae Fortunae, §43.13.5quae in Colle est, duo diversa prodigia, palmam in area enatam et sanguine interdiu pluvisse.
在罗马城中,有两名神庙看守作了报告:一个报告说在福尔图娜神庙里,有几个人看见了一条长着冠毛的蛇;另一个在普里米格尼亚福尔图娜神庙里—— 这座神庙位于丘陵之上——报告了两个不同的预兆:庭院中长出了一棵棕榈树,以及白天下了血雨。
§43.13.6duo non suscepta prodigia sunt, alterum, quod in privato loco factum esset, — palmam enatam in inpluvio suo T. Marcius Figulus nuntiabat —, alterum, quod in loco peregrino: Fregellis in domo L. Atrei hasta, quam filio militi emerat, interdiu plus duas horas arsisse, ita ut nihil eius ambureret ignis, dicebatur.
有两个预兆未被国家接纳:一个是因为它发生在私人场所——提图斯·马尔基乌斯·菲古鲁斯报告说,在他自家的雨水池中长出了一棵棕榈树——另一个是因为发生在外国土地上:据传在弗雷格莱的卢基乌斯·阿特雷乌斯家中,他为当兵的儿子购买的一支长矛在白天燃烧了两个多小时,以至于火焰没有烧毁它的任何部分。
§43.13.7publicorum prodigiorum causa libri a decemviris aditi: quadraginta maioribus hostiis quibus diis consules sacrificarent ediderunt, et uti supplicatio fieret cunctique magistratus circa omnia pulvinaria victumis maioribus sacrificarent populusque coronatus esset.
由于公设预兆的缘故,十人委员会查阅了天书:他们公布了执政官应当用四十头成年牺牲向哪些神明献祭,并规定举行祈愿仪式,所有政务官在所有神榻旁用成年牺牲献祭,且民众应当佩戴花冠。
§43.13.8omnia, uti decemviri praeierunt, facta.
一切皆按照十人委员会的口头指示而行。

词汇与语法注释

  1. 43.13.1ab eadem neclegentia — 由介词 `ab` 引导的夺格短语,表示原因。后接的 `quia...` 从句解释了这种“同样的怠慢”的具体内容(即如今的人们不相信神明会预示任何预兆)。
  2. 43.13.2quaedam religio tenet ... ea pro indignis habere — `religio tenet [me]`(某种宗教敬畏感拉住/阻碍[我])带不定式 `habere`,表达阻止或抑制的含义(即“阻碍[我]将……视作”)。`ea` 是关系代词 `quae`(`quae ... censuerint`)的先行词,作为 `habere` 的直接宾语,并带有补语 `pro indignis`(视作不配/不值得)。
  3. 43.13.6quod in privato loco factum esset — 原因从句 `quod` 中使用虚拟语气 `factum esset`,表明这并非作者(丽维乌斯)本人的客观原因解释,而是国家(元老院或祭司团)判定该预兆“不接纳”(non suscepta)时的“主观或认定性理由(以其发生在私人场所为由)”。后半句的 `quod in loco peregrino` 也暗含同样的语气。
  4. 43.13.7quadraginta maioribus hostiis quibus diis consules sacrificarent ediderunt — `quibus diis ... sacrificarent`(执政官应当向哪些神明献祭)是使用虚拟语气未完成过去式的间接疑问从句,作为 `ediderunt`(公布、指示)的直接宾语。`quadraginta maioribus hostiis` 是表示手段或伴随物的夺格,指献祭时所使用的四十头成年牺牲。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §43.13.1-43.13.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.13.1-43.13.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。