§43.13.1non sum nescius ab eadem neclegentia, quia nihil deos portendere vulgo nunc credant, neque nuntiari admodum ulla prodigia in publicum neque in annales referri.
同じ怠慢のせいで、現在では一般に神々が何も予兆を示さないと信じられているために、いかなる前兆も公に報告されることもなく、年代記に記録されることもないということを、私はよく知っている。
§43.13.2ceterum et mihi vetustas res scribenti nescio quo pacto anticus fit animus, et quaedam religio tenet, quae illi prudentissimi viri publice suscipienda censuerint, ea pro indignis habere, quae in meos annales referam.
しかしながら、古い出来事を書いている私には、どういうわけか心がおのずと古風なものになり、またある種の宗教的な念が私を捉え、あの最も賢明な人々が公に受け入れるべきだと判断した事柄を、私の年代記に記録するのに値しないものとみなすことを差し止めさせるのである。
§43.13.3Anagnia duo prodigia eo anno sunt nuntiata, facem in caelo conspectam et bovem feminam locutam;
その年、アナグニアから二つの前兆が報告された。 空に松明が見られたこと、そして雌牛が言葉を発したことである。
eam publice ali.
その雌牛は公費で飼育されているとのことだった。
Menturnis quoque per eos dies caeli ardentis species affulserat.
ミントゥルナエでもまた、それらの日に、天が燃えているような光景が輝き現れた。
§43.13.4Reate imbri lapidavit.
レアテでは石の雨が降った。
Cumis in arce Apollo triduum ac tris noctes lacrimavit.
クマエでは、砦の中のアポロン像が三日三晩涙を流した。
in urbe Romana duo aeditui nuntiarunt, alter in aede Fortunae anguem iubatum a conpluribus visum esse, alter in aede Primigeniae Fortunae, §43.13.5quae in Colle est, duo diversa prodigia, palmam in area enatam et sanguine interdiu pluvisse.
ローマ市では二人の神殿番が報告した。 一方はフォルトゥナの神殿で冠毛のある蛇が多くの人々によって見られたことを報告し、他方はフォルトゥナ・プリミゲニアの神殿で―― この神殿は丘の上にあるのだが――二つの異なる前兆、すなわち中庭にナツメヤシが生え出たことと、日中に血の雨が降ったことを報告した。
§43.13.6duo non suscepta prodigia sunt, alterum, quod in privato loco factum esset, — palmam enatam in inpluvio suo T. Marcius Figulus nuntiabat —, alterum, quod in loco peregrino: Fregellis in domo L. Atrei hasta, quam filio militi emerat, interdiu plus duas horas arsisse, ita ut nihil eius ambureret ignis, dicebatur.
公式に受け入れられなかった前兆が二つあった。 一方は私的な場所で起きたためであり――ティトゥス・マルキウス・フィグルスが、自邸のインプルーウィウムにナツメヤシが生え出たと報告していた――、他方は外国の場所で起きたためである。 フレゲッラエのルキウス・アトレウスの家で、兵士である息子のために彼が買い求めた槍が、日中に二時間以上も燃え、しかも火がその槍を全く焦がさなかった、と言われていた。
§43.13.7publicorum prodigiorum causa libri a decemviris aditi: quadraginta maioribus hostiis quibus diis consules sacrificarent ediderunt, et uti supplicatio fieret cunctique magistratus circa omnia pulvinaria victumis maioribus sacrificarent populusque coronatus esset.
公的な前兆のために、十人委員会によって書が参照された。 彼らは、執政官たちがどの神々に40頭の大きな犠牲獣をもって生贄を捧げるべきかを告知し、また祈願式が行われること、すべての政務官がすべての神座の周りで大きな犠牲獣をもって生贄を捧げること、そして民衆が花冠を戴くことを指示した。
§43.13.8omnia, uti decemviri praeierunt, facta.
すべてのことが、十人委員会が指示した通りに行われた。