Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §42.66.1-42.66.10

罗马援军的抵达与珀尔修斯的败退

第 1656 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马救援部队的到来解救了被围的守备队,珀尔修斯因拖延和方阵兵迟到而被迫撤退。马其顿军队在撤退时的狭窄通道中陷入极度混乱,执政官在取得适度成功后撤回军队。

§42.66.1cum in conspectu prima signa suorum circumsessis fuerunt, Romanis quidem ab ultuma desperatione recreatus est animus.
当自己人的第一批军旗出现在被包围者的视野中时,罗马人的斗志确实从极度的绝望中振作了起来。
§42.66.2Perseus, cui primum omnium fuerat, ut contentus fortuito successu, captis aliquot frumentatoribus occisisque, non tereret tempus in obsidione praesidii, §42.66.3secundum, ea quoque temptata utcumque, cum sciret nihil roboris secum esse, dum liceret intacto abire, et ipse hostium adventum elatus successu mansit et, qui phalangem arcesserent, propere misit; §42.66.4quae et serius, quam res postulabat, et raptim acta, turbata cursu adversus instructos et praeparatos erat adventura.
对于珀尔修斯而言,他最首要的选择本应是满足于偶然的成功(即俘获并杀死了一些采粮兵),不在包围哨所上浪费时间;其次,在那些尝试也以某种方式进行之后,既然他知道自己身边没有任何主力部队,本应在允许无伤撤离时离开,但他因成功而飘飘然,不仅自己留下来等待敌人的到来,还急忙派遣使者去召集方阵兵;而这支方阵兵行动既比局势所要求的要晚,又是仓促进行,注定要在行军中处于混乱状态,去迎战整定待发的罗马人。
consul anteveniens extemplo proelium conseruit.
执政官抢先到达,立即展开了战斗。
§42.66.5primo resistere Macedones; deinde, ut nulla re pares erant, amissis trecentis peditibus, viginti quattuor primoribus equitum ex ala, quam sacram vocant, inter quos Antimachus etiam praefectus alae cecidit, abire conantur.
起初马其顿人进行抵抗;随后,由于他们在任何方面都无法匹敌,在失去了三百名步兵和被称为“圣队”的骑兵队中二十四名主要骑兵(其中该队指挥官安提马科斯也阵亡了)之后,他们企图撤退。
§42.66.6ceterum iter prope ipso proelio tumultuosius fuit.
然而,撤退的道路几乎比战斗本身还要混乱。
phalanx trepido nuntio accita cum raptim duceretur, primo in angustiis captivorum agmini oblata vehiculisque frumento onustis haesit.
因惊慌的消息而召集的方阵兵在被仓促带领时,起初在狭窄通道中遇到了俘虏的队伍和装满谷物的车辆,从而停滞不前。
§42.66.7ingens ibi vexatio partis utriusque fuit, nullo expectante, dum utcumque explicaretur agmen, sed armatis deicientibus in praeceps inpedimenta — neque enim aliter via aperiri poterat —, iumentis, cum stimularentur, in turba saevientibus.
在那里双方都遭受了巨大的折磨,没有人等待队伍以某种方式散开,而是武装士兵们将行李扔下悬崖——因为否则道路就无法开辟——而荷兽受到驱赶时,在人群中狂躁起来。
§42.66.8vix ab incondito agmine captivorum expedierant sese, cum regio agmini perculsisque equitibus occurrunt.
他们刚从无秩序的俘虏队伍中脱身,就遇到了国王的队伍和惊慌失措的骑兵。
ibi vero clamor iubentium referre signa ruinae prope similem trepidationem fecit, ut, si hostes intrare angustias ausi longius insecuti essent, magna clades accipi potuerit.
在那里,命令退回军旗者的喊声确实引起了近乎崩溃的恐慌,以至于如果敌人敢于进入狭窄通道并进一步追击,就可能会遭受巨大的惨败。
§42.66.9consul recepto ex tumulo praesidio contentus modico successu in castra copias reduxit.
执政官在从山丘上接回守备队后,满足于适度的成功,将部队带回了营地。
sunt, qui eo die magno proelio pugnatum auctores sint; octo milia hostium caesa, in his Sopatrum et Antipatrum, regios duces; vivos captos circiter duo milia octingentos, signa militaria capta viginti septem.
有人声称那天进行了一场大战;敌军有八千人被杀,其中包括国王的将领索帕特罗斯和安提帕特罗斯;约二千八百人被活捉,夺取了二十七面军旗。
§42.66.10nec incruentam victoriam fuisse; supra quattuor milia et trecentos de exercitu consulis cecidisse; signa sinistrae alae quinque amissa.
并且胜利并非没有流血;执政官的军队有四千三百多人阵亡;左翼损失了五面军旗。

词汇与语法注释

  1. §42.66.1circumsessis — 分词 circumsessus(被包围者)的与格复数形式。在 "in conspectu... fuerunt"(进入……的视野中)中充当关系与格或所有与格,表示“进入被包围者的视野中”。
  2. §42.66.2cui primum omnium fuerat, ut... non tereret tempus — 关系代名词 qui 的与格 cui 指代珀尔修斯。ut 引导的从句("ut... non tereret...")充当 fuerat 的主语,"primum omnium"(一切之首)作表语。该句型表示过去未实现的应尽职责或最佳选择,带有一种指责的语气,意为“对他而言,最首要的事情本应是……而不浪费时间”。
  3. §42.66.8magna clades accipi potuerit — 结果从句 ut 中的虚拟式完成时 potuerit。虽然它属于过去非真实条件句("si... insecuti essent")的结论部分,通常应使用虚拟式过去完成时("potuisset"),但李维在此使用虚拟式完成时,是为了将过去实际可能发生的危险像客观事实一样加以强调,从而脱离了历史时态的主从呼应规则。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §42.66.1-42.66.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.66.1-42.66.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。