Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §42.60.1-42.60.10

战后伤亡与罗马军队撤过佩涅奥斯河

第 1650 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

战役中双方的伤亡情况得以明朗,罗马军队撤退到佩涅奥斯河对岸。斐修斯因错失在渡河时歼灭敌军的良机而懊悔,而罗马人则将溃败归咎于埃托利亚人,并褒奖了帖撒利亚人。

§42.60.1cedidere eo die ab Romanis ducenti equites, duo milia haud minus peditum; capti sescenti ferme.
那一天,罗马人方面有两百名骑兵和不少于两千名步兵阵亡;大约六百人被俘。
ex regiis autem viginti equites, quadraginta pedites interfecti.
而国王的军队中,则有二十名骑兵和四十名步兵阵亡。
§42.60.2postquam rediere in castra victores, omnes quidem laeti, ante alios Thracum insolens laetitia eminebat; cum cantu enim superfixa hastis capita hostium portantes redierunt.
当胜利者们返回营地时,所有人固然都很高兴,但色雷斯人异常放肆的喜悦在其他人中尤为突出;因为他们唱着歌,挑着插在长枪上的敌人头颅退了回来。
§42.60.3apud Romanos non maestitia tantum ex male gesta re, sed pavor etiam erat, ne extemplo castra hostis adgrederetur.
在罗马人中,不仅有因战事失利而产生的悲伤,还有对敌人可能立刻袭击营地的恐惧。
Eumenes consuli suadere, ut trans Peneum transferret castra, ut pro munimento amnem haberet, dum perculsi milites animos colligerent.
欧墨奈斯劝告执政官将营地移到佩涅奥斯河对岸,以便在受挫的士兵重振旗鼓期间,将这条河流作为防线。
§42.60.4consul moveri flagitio timoris fatendi; victus tamen ratione, silentio noctis transductis copiis, castra in ulteriore ripa communivit.
执政官因承认恐惧的耻辱而感到痛苦;然而,他最终被情理所说服,在深夜的寂静中将部队渡过河,并在对岸加固了营地。
§42.60.5rex postero die ad lacessendos proelio hostes progressus, postquam trans amnem in tuto posita castra animadvertit, fatebatur quidem peccatum, quod pridie non institisset victis, sed aliquanto maiorem culpam esse, quod nocte foret cessatum; §42.60.6nam, ut neminem alium suorum moveret, levi armatura inmissa, trepidantium in transitu fluminis hostium deleri magna ex parte copias potuisse.
第二天,国王为了向敌人挑起战斗而向前推进,当他注意到敌人的营地安全地安扎在河对岸时,确实承认前一天没有对败军穷追猛打是个错误,但他说,夜间按兵不动是明显更大的过失;因为,即使他没有动用自己麾下的任何其他人,只要派轻装步兵投入战斗,就足以在很大程度上歼灭那些在渡河时慌乱不堪的敌军。
§42.60.7Romanis quidem praesens pavor demptus erat, in tuto castra habentibus; damnum inter cetera praecipue famae movebat.
罗马人由于将营地安在安全的地方,目前的恐惧固然已经消除;但在其他损失中,名誉的受损尤为使他们痛心。
§42.60.8et in consilio apud consulem pro se quisque in Aetolos conferebant causam: ab iis fugae terrorisque principium ortum; §42.60.9secutos pavorem Aetolorum et ceteros socios Graecorum populorum.
在执政官召集的会议上,每个人都竭力把责任推给埃托利亚人,声称逃跑和恐惧的源头正是起于他们;希腊各部落的其他盟友也效仿了埃托利亚人的恐慌。
quinque principes Aetolorum, qui primi terga vertentes conspecti dicebantur, Romam missi.
据说最先被看到转过身逃跑的五名埃托利亚首领被送往罗马。
Thessali pro contione laudati, ducesque eorum etiam virtutis causa donati.
帖撒利亚人在集会上面前受到赞扬,他们的将领也因其英勇而获得了奖赏。

词汇与语法注释

  1. §42.60.3suadere — 历史不定式。与主格主语 Eumenes 连用,用以叙述过去的动作,相当于直陈式未完成过去时或完成时。
  2. §42.60.4timoris fatendi — 动名词性形容词的属格。fatendi 是及物动词 fateri 的 gerundive 形式,与名词 timoris 在性、数、格上保持一致,表示“承认恐惧的”目的关系。
  3. §42.60.5foret cessatum — foret 是 esset 的替代形式。cessatum 是不及物动词 cesso 的无人称被动语态。两者共同构成虚拟式过去完成时无人称被动语态,用于表示主观原因的 quod 从句中,意为“(在夜间)行动中止了”。
  4. §42.60.6ut neminem alium suorum moveret — 引导让步从句的虚拟语气(ut + 虚拟式未完成过去时),表示假设性的让步:“即使他没有动用自己麾下的任何其他人”。
  5. §42.60.6deleri... potuisse — 间接引语中的完成时不定式。现在时被动不定式 deleri(“被消灭”)依赖于 potuisse(possum的完成时主动不定式,意为“本能够”),在受主句动词 fatebatur 支配的间接引语中表示过去的可能性。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §42.60.1-42.60.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.60.1-42.60.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。