Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §40.9.1-40.9.15

珀尔修斯指控德米特里策划夜袭阴谋

第 1512 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

珀尔修斯在父亲腓力面前为自己的正当性辩护,并强烈指控德米特里企图夜间带武装随从袭击他的阴谋。

§40.9.1Tum Perseus “aperienda nimirum nocte ianua l fuit et armati comisatores accipiendi praebendumque ferro iugulum, quando non creditur nisi perpetratum facinus, et eadem petitus insidiis audio, quae latro atque insidiator.
珀尔修斯说道:“当然,我原本应该在夜里打开大门,迎接武装的狂欢者,并将我的喉咙送上他们的刀口,因为如果罪行不曾既遂,就不会有人相信;而且我明明是阴谋的受害者,听到的指责却好像我才是强盗和阴谋家一样。
§40.9.2non nequiquam isti unum Demetrium filium te habere, me subditum et paelice genitum appellant.
那些人说你只有德米特里这一个儿子,而称我是冒名顶替的、由妾所生的私生子,绝非毫无缘由。
§40.9.3nam si gradum, si caritatem filii apud te haberem, non in me querentem deprehensas insidias, sed in eum, qui fecisset, saevires, §40.9.4nec adeo vilis tibi vita esset nostra, ut nec praeterito periculo meo movereris, neque futuro, si insidiantibus sit impune.
因为如果我在您心中享有儿子的地位和慈爱,您就不会对我这个对识破阴谋进行控诉的人发怒,而会对那个策划阴谋的人发怒;您也不会把我的生命看得如此低贱,以至于对我不久前的危险和未来的危险都无动于衷——如果阴谋者得不到惩罚的话。
§40.9.5itaque si mori tacitum oportet, taceamus, precati tantum deos, ut a me coeptum scelus in me finem habeat, nec per meum latus tu petaris:
因此,如果必须默默地死去,那就让我们保持沉默吧,只要祈求神明,让这针对我而始的罪行在我身上终结,不要让您通过伤害我的身体而被殃及。
§40.9.6sin autem, quod circumventis in solitudine natura ipsa subicit, ut hominum, quos numquam viderint, fidem tamen implorent, mihi quoque ferrum in me strictum cernenti vocem mittere licet, §40.9.7per te patriumque nomen, quod utri nostrum sanctius sit iam pridem sentis, ita me audias precor, tamquam si voce et comploratione nocturna excitus mihi quiritanti intervenisses, Demetrium cum armatis note intempesta in vestibulo meo deprehendisses.
但是,如果就像大自然本身向那些在荒野中被包围的人所暗示的那样——让他们去恳求那些从未见过面的人的救助——我也被允许在看到针对我的利刃拔出时发出呼喊,那么我请求您,凭着您自己和父亲之名(您早已看清我们两人中谁更敬重这个名字),请倾听我,就好像您被我夜间的呼喊和哀号惊醒,来到呼救的我面前,当场抓获德米特里在深夜带着武装人员在我的前厅里一样。
quod tum vociferarer in re praesenti pavidus, hoc nunc postero die queror.
当时我在现场惊恐中会喊出的话,我现在在第二天对此进行诉说。
§40.9.8frater, non comisantium in vicem animis iam diu vivimus inter nos.
弟弟啊,我们之间很久没有以那种可以互相参加狂欢的心态生活了。
regnare utique vis.
无论如何你都渴望称王。
huic spei tuae obstat aetas mea, obstat gentium ins, obstat vetustus Macedoniae mos, obstat vero etiam patris iudicium.
你的这一奢望面临着我的年龄的阻碍、万民法的阻碍、马其顿古老习俗的阻碍,甚至还有父亲决定的阻碍。
§40.9.9haec transcendere nisi per meum sanguinem non potes.
除非践踏我的鲜血,否则你无法逾越这些障碍。
omnia moliris et temptas.
你正在策划并尝试着一切。
adhuc seu cura mea seu fortuna restitit parricidio tuo.
到目前为止,要么是我的警惕,要么是我的运气,阻挡了你弑亲的恶行。
§40.9.10hesterno die in lustratione et decursu et simulacro ludicro pugnae funestun prope proelium fecisti, nec me aliud a morte vindicavit, quam quod me ac meos vinci passus sum.
就在昨天,在净化仪式、行军和模拟战斗中,你几乎使之变成了一场致命的战斗,若不是我甘愿让自己和部下战败,没有什么能把我从死亡中解救出来。
§40.9.11ab hostili proelio, tamquam fraterno lusu, pertrahere me ad cenam voluisti.
在敌对的战斗之后,你却像兄弟般的游戏一样,想要拉我去赴宴。
credis me, pater, inter inermes convivas cenaturum fuisse, ad quem armati comisatum venerunt? credis nihil a gladiis nocte periculi mihi fiturum fuisse, quem rudibus te inspectante prope occiderunt?
父亲,你相信我会在不带武器的宾客中赴宴吗,而那些武装的人却正是到我这里来‘狂欢’的? 你相信在夜里我不会受到刀剑的危险吗,毕竟在您的注视下,他们用木剑几乎杀死了我?
§40.9.12quid hoc noctis, quid inimicus ad iratum, quid cum ferro succinctis iuvenibus venis? convivam me tibi committere ausus non sum: comisatorem te cum armatis venientem recipiam?
为什么在这样的深夜,为什么你一个仇人要到一个愤怒的人(我)这里来,为什么带着佩带利刃的青年? 我尚且不敢作为宾客将自己托付给你,难道我还要接待你这个带着武装人员前来的‘狂欢者’吗?
§40.9.13si aperta ianua fuisset, funus meum parares hoc tempore, pater, quo querentem audis.
如果大门敞开,父亲,在您听我诉说的这个时候,您已经在为我筹办葬礼了。
nihil ego, tamquam accusator, criminose nec dubia argumentis colligendo ago quid enim?
我并没有像一个控告者那样,恶意指控,或者搜集可疑的证据来做文章;因为何必呢?
§40.9.14negat venisse se cum multitudine ad ianuam mearm, an ferro succinctos secum fuisse? quos nominavero, arcesse.
他难道能否定自己带着一群人来到我的门前,或者否定随行人员佩带着利刃吗? 请传唤我将点名的人。
possunt quidem omnia audere, qui hoc ausi sunt: non tamen audebunt negare.
那些敢于做出这种事的人,确实什么都敢做;但他们绝不敢否认。
§40.9.15si deprehensos intra limen meum cum ferro ad te deducerem, pro manifesto haberes: fatentes pro deprehensis habe.
如果我把在我的门槛内抓获的佩带利刃的人带到您面前,您会认为这是铁证如山;现在,请把坦白者视为被当场抓获的人。 ”

词汇与语法注释

  1. 40.9.1eadem petitus insidiis audio, quae latro atque insidiator — 'audio' 在此处具有“被称为”、“听闻(针对自己的指控)”之意(常作 *dico* 的被动用法)。*eadem quae* 表示“与……相同的事物”。珀尔修斯抱怨道,尽管他是阴谋的受害者,但他所听到的指责却好像他自己才是强盗和阴谋家一样。
  2. 40.9.3nam si gradum, si caritatem filii apud te haberem, non in me querentem deprehensas insidias, sed in eum, qui fecisset, saevires — 这是一个表示与现在事实相反的虚拟条件句(si... haberem..., saevires...)。主句中的对比结构为 *non in me... sed in eum...*,即“不应该对我这个发现阴谋并控诉的人发怒,而应该对那个策划阴谋的人发怒”。
  3. 40.9.7ita me audias precor, tamquam si voce et comploratione nocturna excitus mihi quiritanti intervenisses — 结构 *ita... precor, tamquam si...* 是一个比较条件从句(“我请求您这样倾听我,就像……一样”)。*tamquam si* 搭配虚拟式过去完成时(*intervenisses*, *deprehendisses*,表示与过去事实相反的假设),生动地描绘了一个虚拟的场景。
  4. 40.9.11credis nihil a gladiis nocte periculi mihi futurum fuisse, quem rudibus te inspectante prope occiderunt? — 在间接疑问句中,*futurum fuisse*(原文中的 *fiturum* 为 *futurum* 的印刷错误)表示与过去事实相反的结果(相当于直陈式过去完成时 *fuerat* 或虚拟式过去完成时 *fuisset*,意为“本会有危险”)。*quem* 是关系代词,先行词为 *mihi*(我)。
  5. 40.9.15si deprehensos intra limen meum cum ferro ad te deducerem, pro manifesto haberes: fatentes pro deprehensis habe. — 前半部分 *si... deducerem, pro manifesto haberes* 是一个与事实相反的条件句(“如果我带去……您会认为是铁证”)。后半部分则通过祈使句 *habe* 转向眼前的现实(“请把坦白者视为……”),将假设的物理证据与实际的口头坦白进行了对比。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §40.9.1-40.9.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.9.1-40.9.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。